آبتام -ين يئني اؤزه ل سايي سي
فدراليسم در ايران
(مجموعه مقالات)
گردآوري و تنظيم:
مرکز تحقيقات مجمع دانشگاهيان آذربايجاني (آبتام)
کميتة سياسي - اجتماعي
فهرست مطالب
مقدمه 5
-
آذربايجان در فدراليسم ناموفق ايران/ ياشار دباغ 7
-
فدراليسم در ايران/ رسول کامران کشتيبان 17
-
فدراليسم نوشداروي ايران يا اقوام و ملل ايران/ آيدين صادقي 35
-
نگاهي به واقعيت تنوع قومي و ملي ايران و …. / عليرضا صرافي 63
-
فدراليسم برترين ميراث سياسي تاريخ ......./ فرزانه سيف السادات 81
-
فدراليسم در هند/ مقصود سليمان پور 123
-
بررسي حقوقي فدراليسم/ حميد والايي 129
-
فدراليسم يک ضرورت است/ محمد يکاني 143
-
مشکلات و دورنماي توسعه در فدراليسم روسيه/ سرگئي والنتي 147
-
مصاحبه با آقاي يوسف عزيزي بني طرف 157
-
استاد دوکتور محمد علي فرزانه ايله موصاحيبه 175
مقدمه
فدراليسم به عنوان يک نظام سياسي، در اکثر کشورهاي جهان براي اداره امورات جامعه مورد توجه قرار گرفته است. در اين جوامع بدليل وجود بافت متفاوت زندگي شهروندان از لحاظ فرهنگي و نيز مشکلات اداره جوامعي که داراي جغرافياي وسيع مي باشند، اين روش حکومت توانسته است اغلب نيازها و مطالبات افراد آن جامعه را برآورده سازد. در جهان امروز که نظامهاي دموکراتيک جايگزين حکومتهاي استبدادي و غير دموکراتيک مي شوند، گام برداشتن براي فدراليسم در حقيقت حرکت به سوي دموکراسي است. فدراليسم باعث تقسيم قدرت در ميان مناطق مختلف يک کشور و مشارکت هر چه بيشتر شهروندان در اداره جامعه خود مي شود. مشارکت مردم در تعيين سرنوشت خويش، اساسي ترين مشخصه جوامع دموکراتيک مي باشد. در حال حاضر کشورهاي زيادي در دنيا با حکومتهاي فدراتيو اداره مي شوند که داراي ساختارهاي متفاوتي مي باشند. به طور مثال مي توان سوئيس را نام برد که در آن اختيارات ايالتها تا مرز استقلال پيش بيني شده است و از آن طرف ايالات متحده عربي را مي توان مثال زد که به صورت پادشاهي و بسته اداره مي شود. بهر حال فدراليسم زادة نياز بشر به زندگي توأم با رفاه، سعادت و امنيت مي باشد. در واقع مهمترين هدف نظام فدراليستي، تلاش در جهت تأمين منافع ملي و حفظ امنيت ملي بر اساس احترام به تنوع هويتي، اقتصادي و سياسي است. امنيتي که در آن همه شهروندان در حفظ آن شريک هستند و اين بهترين نوع نظام سياسي است که اصل حاکميت مردم بر مردم را در جوامعي با تنوع فرهنگي و تاريخي به طور عملي به اجرا مي گذارد.
نظامهاي فدراليستي با همه اصول مترقي که در جامعه برپا مي کنند، در برخي موارد دچار مشکلاتي از لحاظ سياسي و خصوصا اقتصادي مي شوند. بي شک تنظيم اقتصاد يک کشور فدراتيو که در آن عدالت واقعي بين ايالتها برقرار شود، مسئله اي بس دشوار بوده و يکي از مشکلات اينگونه نظامها مي باشد. البته کشورهاي فدراتيوي که در حال حاضر در وضعيت ثبات قرار دارند، اغلب توانسته اند مشکلات ناشي از اداره جامعه به صورت فدراتيو را به خوبي حل کنند. بهر حال انتخاب نظام فدراليستي براي يک کشور کاري آسان نبوده و نياز به تجربه کافي در تمرين اصول اساسي دموکراسي دارد که اين هم براي يک کشور با ثبات، سالها طول مي کشد.
کتاب حاضر شامل مجموعه مقالات و مصاحبه ها در ارتباط با فدراليسم است که توسط کميته سياسي - اجتماعي مرکز تحقيقات مجمع دانشگاهيان آذربايجاني (آبتام) تهيه شده است. مدتهاست که با توجه به کثيرالمله بودن بافت کشورمان، نياز به وجود يک ساختاري که بتواند در چارچوب اصول اساسي دموکراسي، به خواسته ها و مطالبات همه اقوام و ملل ساکن در اين سرزمين پاسخ دهد، احساس مي شود. در اين راستا مرکز تحقيقات مجمع دانشگاهيان آذربايجاني (آبتام) بر آن شد نسبت به تهيه چنين مجموعه اي که بتواند افقي از فدراليسم را در ايران ترسيم کند، اقدام کند. در مجموعه حاضر نويسندگان به بررسي علمي مقوله فدراليسم پرداخته و معايب و محاسن آن را مورد کنکاش قرار داده اند. از اين مجموعه چنين بر مي آيد که حرکت به سوي فدراليسم در ايران نيازمند مطالعه دقيق و علمي مسئله است که تمام جوانب سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي جامعه بايستي مد نظر قرار گيرد. اميد است اين کتاب بتواند دورنمايي از فدراليسم را در کشورمان ارائه دهد.
با توجه به اينکه اين اولين کتابي است که در مورد فدراليسم در ايران منتشر مي شود، ممکن است نظرات وانتقاداتي را در پي داشته باشد که از جان و دل آماده شنيدن آنها هستيم.
در پايان از زحمات آقايان مهندس آيدين صادقي رئيس مرکز تحقيقات مجمع دانشگاهيان آذربايجاني (آبتام)، مهندس احمد والايي، دکتر ياشار دباغ، رسول کامران کشتيبان، خانمها نسرين سيف اللهي و مينا پژوم که در تهيه اين مجموعه متحمل سختيهاي زيادي شدند و نيز آقاي يوسف قوسي مدير انتشارات انديشه نو تشکر و قدرداني مي کنيم.
محمد بدلي
مشاهير
مسئول
کميتة
سياسي -
اجتماعي
آبتام