نود
و يكمين
سالگرد شهادت
ستارخان،
سردار ملی روز
پنج شنبه 26
آبانماه در
قبرستان طوطی
حرم شاه
عبدالعظيم بر
سر مزار شريف
ستارخان
برگزار شد.درابتدای اين مراسم كه فعالان آذربايجانی از شهرهای مختلف آذربايجان (تبريز، اورميه، اردبيل ، زنجان ، همدان ، قزوين ، مراغه، ماكو ، خوي، مرند، قوشاچاي،موغان، اراک، ملاير و....) شركت كرده بودند، بهروز صفري، فعال زنجانی با قرائت شعری ( آذربايجان نه اوچون آذربجان اولدون...) طی سخنان كوتاهی به بررسی حركت های هويت خواهانه ملت آذربايجان در صد سال اخير پرداخت.
در ادامه سعيد موغانلي، سردبير نشريه يارپاق با خواندن شعري(ستارخانين گوزلري) شركت كنندگان در مراسم را به آرامش دعوت كرد.
مهندس غلامرضا اماني، فعال سرشناس تبريزی با اشاره به اينكه سالگرد شهادت ستارخان روز "عدالت" نام گذاری شده است، گفت :امروز شاهد برگزاری مراسم بزرگداشت اين اسوه مقاومت در شرايطی بسيار امنيتی هستيم. امانی در ادامه نيز با اشاره به حركت دموكراسی خواهانه ستارخان، آذربايجان را از اين دموكراسی بی نصيب دانست!
سخنران بعدی مراسم صالح كامراني، وكيل و حقوقدان آذربايجانی بود كه با دعوت از فعالان آذربايجانی به وحدت و تكيه بر ابزار قدرتمندی به نام «ملت آذربايجان» بر لزوم ايجاد اصلاحات اخلاقی و از بين بردن هر چه بيشتر منيت ها تاكيد كرد.
وی از ارگانهای مدافع حقوق بشر خواستار توجه به حركت مدنی ملت آذربايجان- قبل از تبديل شدن به حركت خشونت بار و خارج شدن از حالت سكوت انقلابی – شد.
سپس سئودا وطن سور، كودك شش ساله آذربايجانی شعری زيبا در وصف ستارخان وآذربايجان خواند.
سخنران بعدی آقای عباس لساني، فعال شهير اردبيلی بود. او نطق خود را با خواندن شعری با مطلع سن شهيد اوغلوسان آغاز كرد.
وی گفت : ما برای رسيدن به خواسته های خود نيازمند ابزار قدرتيم و آن ابزار ملت ماست. وظيفه ما در اين برهه زمانی بيداری ملت آذربايجان با امكانات موجود است. خواسته ما حقيقت است و هميشه حقيقت برای صاحبان قدرت تلخ است.
لسانی با اشاره به فشارهای شديد امنيتی و تضييقات گسترده عليه فعالان حركت ملی در قورولتای کبير قلعه بابک در کليبر ونيز روز مشروطه در تبريز، حضور وسيع فعالان در اين مراسم را بسيار مثمر ثمر دانست.
سپس خانم تلناز نعمتی از دانشگاه زنجان شعر (اوره ييم يانير) و ائلشن نوغديار شعر (خوش گوردوك اولو سردار) و ياشار عدالت شعر ( هاراي) را در ميان فريادهيا ياشاسين آذربايجان حضار قرائت کردند.
حجت الاسلام عظيمی قديم، روحانی هويت طلب آذربايجانی که اخيرا بعد از سپری کردن نزديک به 3 ماه حبس سياسی در زندان تبريز آزاد شده است طی سخنانی به تبعيضات فرهنگی حاكميت بر ملت آذربايجان اشاره كرد و تاكيد كرد كه متاسفانه حاكميت زير لوای مذهب، سياست های شوونيستی حكومت پهلوی را بيش از پيش اجرا می كند و تصريح كرد كه البته فرزندان آذربايجان اجازه چنين عملی را نخواهند داد ؛ "هيهات من الذله."
او همچنين بر صبغه بارز آذربايجانی شهر قم اشاره کرد و اين استان را بخشی از آذربايجان دانست.
مهندس حسن راشدي، فعال و نويسنده آذربايجانی ضمن تشكر از نصب تنديس ستارخان در يكی از پاركهای تهران خواستار انتقال مزار اين شهيد شريف به تبريز شد. وی همچنين از سياست تبعض آميز دولت درقبال شهرهای آذربايجان در قياس با شهرهای مركزی و كويری فارس نشين عميقا انتقاد كرد.
در اين ميان علی ابوالقاسمی دانشجوی همدانی با تاكيد برهويت آذربايجانی شهرهای تورك نشين همدان،اين استان را بخش جدائی ناپذيری از اذربايجان دانست وبر انتقال مزار ستارخان به تبريز تاکيد کرد.
عسگر اكبرزاده، خاقانی تورك ، مرضيه پروانه ، آيدين مقدسي، آشيق شهبازي، علی سيار، حسن رضايی ( نماينده جمعيت اسلامی دانشجويان دانشگاه زنجان) علی انواری و ائلياز ملكی نيز اشعاری را با موضوع ستارخان وآذربايجان خواندند.
اكبر آزاد (فعال سياسی و فرهنگی ) ضمن تسليت شهادت ستارخان و وفات علامه محمد تقی جعفری از سياست های تبعيض آميز دولت در قبال آذربايجان انتقاد كرد و با اشاره به رور 21 آذر(21 آذر 1324روز برپايی حکومت ملی و 21 آذر 1325 آغاز نسل کشی و قوم زدايی شوونيسم فارس در آذربايجان ) برخی از سياست های كنونی را ادامه سياست های نژادپرستانه رژيم پهلوی دانست.وی تشديد فلاکت اقتصادی در آذربايجان و تسريع روند مهاجرت از اين استان زرخيز را يکی از اين سياستهای شوونيستی دانست.
وی تاكيد كرد حركت ملی آذربايجان حركتی كاملا مدنی است و با حركت های هويت طلبانه اعراب در خوزستان از نظر روش متفاوت است .وی تاکيد کرد در صورت ادامه سياست های تبعيض آميز حاکميت عليه آذربايجان و تورکها احتمال تبديل آن به حركاتهای ديگر وجود دارد.
در پايان مراسم نيز قطعنامه نود ويكمين سالگرد شهادت ستارخان در ميان فريادهای ياشاسين آذربايجان شرکت کنندگان قرائت شد .
سپس شركت كنندگان با تشكيل زنجيره انسانی و بالا بردن دستهای به هم قفل شده يکديگر، قسم نامه ای آتشين موسوم به " آند اولسون" ونيز سرود ملی "آذربايجان سن سن منيم" را همخوانی كردند.
مراسم با ذكر فاتحه ای بر مزار شهيد شيخ محمد خيابانی به پايان رسيد.
گفتنی است اجرای زيبای اين مراسم را آتيلا كيشی زاده و صديقه بويه (گونش) بر عهده داشتند.
تصاوير و پوسترهای ستارخان،بابك،ثقه الاسلام،باقرخان، شيخ محمد خيابانی و... به همراه پلاكاردها و پارچه نوشته ها يی با مضامين زيردر دست شرکت کنندگان مشاهده می شد؛
- اولو سرداريميز، ستارخان! اويان، اويان (آذربايجان- قاراداغ)
- اولسا قيزيلدان قفسيم.... آزادليغا وار هوسيم!
- ائل بالاسی ستارخانين يادی خاطيرلاردا عزيز اولسون(زنجان بيليم يوردونون ايسلامسال توپلومو)
- ستارخان عدالت گتيرمك اوچون وطنی ترك ائديب هله ده قاييتماييبدير (آذربايجان - تبريز)
- آذربايجان! گوزل آدين اوستومدن گوتورولسه ده سينمه دن سيلينمه يه جك! (اذربايجان - اردبيل)
- گله جك بيزيمدير
- بوگون سن ، من، يوخ ! بيز اولمالييق! (آذربايجان ميللی حركتي)
- ايسلام كولگه سينده فارسچی ليغا دايانمايين! (قوم توركلري).
- قهرمانلارينی اونودان ميللت يابانجی لارا قول اولار! (تربيت معليم بيلی يوردو).
- ولن يجعل الله للكافرين علی المومنين سبيلا
چرا ايرا ن بزرگترين شريك اقتصادی و نظامی ارمنستان است؟! (حركت ميللی آذربايجان)
- O world I am a whole nation my existence is being strained (Azarbaijan - Ardabil).
- ميللی حركتده بيرليك چوخ اونملی دير
- آذربايجان آزاد اولونجاق ديره نيش سورجك ! (آذربايجان اردبيل)
- يوردوم اوددان يارنيب دير، سونمه يه جك اوجاغي!
- اوجوز ساتما يوردون آذربايجاني، آخيب اوغرونا سايسيز ارلر قاني.
- فارسلاشديرماق = فاشيزم
- اولومه هن ، بويوندوروغا يوخ.
- ائلينه يانان كول اولماز
- آزادليق اوغروندا يورولماق ياساقدير ) !آذربايجان- اردبيل).
- هله ده اويانيش ان بويوك استراتژيميزدير
- تورپاقدان پای اولماز (آذربايجان - مراغه)
- آنا ديليم اولن دئيل... باشقا ديله دونن دئيل (آذربايجان - قزوين)
- قارقيش زمانه نين قانونلارينا....(آذربايجان – مراغه )
- ياشاسين آذربايجان. (آذربايجان - همدان)
- Bir dil bilan bir insandir iki dil bilan iki insanedir ana dilin bi l mayan neja insandir.
- 35 millions azarbaijanians live in Iran
- Chauinism is doomed to fail
در حاشيه:
o برخلاف سالهای گذشته،امسال با وجود فشارهای مضاعف بر فعالان حركت ملی در مراسم قلعه بابك و مراسم مشروطه در تبريز، صدور احكام سنگين(حبس و تعليق و تبعيد) و تهديد برخی از فعالان به عدم شرکت، تعداد شركت كنندگان به مراتب بيشتر از سالهای قبل بود.
o گفته می شود جمعی از شرکت کنندگان به هنگام بازگشت بخصوص در مسير مترو تفتيش بدنی و برخی ديگر بازداشت شده اند.هنوز از تعداد بازداشت شدگان اطلاع دقيقی در دست نيست.
o بيش از 1500 نفر از فعالان شهرهای مختلف آذربايجان و تهران در اين مراسم شركت كرده بودند.
o اطراف مزار ستارخان مملو از افرادی بود كه مشغول فيلم برداری و عكاسی از مراسم بودند.
o مزار ستارخان به شمع های سه رنگ آبی ، قرمز و سبز و نيز گلهای قرنفيل(ميخک) ، رز و ... مزين شده بود.
o در ابتدای مراسم متصديان حرم شاه عبدالعظيم( به درخواست نيروهای امنيتي) مانع استفاده از ميكروفون در اين مراسم شدند كه پس از اعتراض شركت كنندگان مجددا از ميكروفون استفاده گرديد.
o امسال نيز همچون سالهای گذشته نيروهای امنيتی حضوری فعال در مراسم داشتند وضمن فيلم برداری آشكاراز مراسم ، مشغول فيلم برداری از پشت بام ها نيزبودند.
o همچون سالهای گذشته پخش سرودهای مولودی ونوحه !! از بلندگوهای حرم برقرار بود و مانع از شنيده شدن صدای سخنرانان اين مراسم می گرديد.
o در اين مراسم ، توركان قشقايي، كرمان وملاير نيز حضور داشتند.
o ازدحام شركت كنندگان تورك در اطراف مزار ستارخان باعث جلب توجه زائرين آذربايجانی حرم شاه عبدالعظيم شد و درنهايت بسياری آنها نيز به جمع شركت كنندگان اضافه شدند.
O شرکت کنندگان در مراسم به دعوت سخنرانان به آرامی صحن طوطی را ترک کردند.
o در هنگام برگزاری مراسم شعارهايی چون ياشاسين آذربايجان،هارای هارای من تورکم،محو اولسون داشناکلار،قاراباغ بيزيمدير بيزم اولاجاق، خوار اولسون شوونيسم،اولوم اولسون فاشيسمه و ياشاسين آزادليق سرداده شد.