سفيد،
زيبا و "برتر"
 |
|
یک آگهی تبلیغاتی در باره پوست سفید و استفاده از کرم های سفیدکننده پوست |
روشنگری: درغرب وقتی که نام و رنگ پوست و مو و لهجه شما نشان دهد از يکی از کشورهای جنوبی آمده ايد، خود به خود " مساله" دار ميشويد. با اين " مساله" آدم های مختلف، به شيوه های مختلف برخورد ميکنند. چه بسا آدم هايی که "مهربان" هستند و اين " مساله" آن ها را آزار نمی دهد، چه بسا آدم هايی که "گذشت" دارند و اين مساله را به شما می بخشند، و چه بسيار آدم ها که نژاد پرست هستند و با شما در می افتند. اما اگر خود شما دايم به فکر اين باشيد که به نحوی ثابت کنيد که "مساله دار" نيستيد، بايد مطمئن باشيد که در اين يا آن حد "قربانی" تبعيض نژادی شده ايد. مثل بسياری از مسايل ديگر نگاه رو در رو با واقعيت، اعتماد به نفس و احترام به خود و "ديگری" در سطحی برابر نخستين گام برای حل مساله است.
اما اگر در کشور خودتان رنگ پوست اکثريت مردم يک "مساله" باشد، بر اين پديده چه نامی بايد گذاشت و چگونه بايد با آن برخورد کرد؟
چندی پيش مونيکا چادها گزارشگر بی بی سی در مومبای هند، يک گزارش خواندنی از هند داشت. بنا بر اين گزارش کمپانی های توليد وسايل آرايش هند، به شدت سرگرم رونق دادن بازار کرم های روشن کننده پوست هستند که بطور انحصاری برای مردان ساخته ميشود. روی آگهی تبليغاتی يکی از اين نوع کرم ها نوشته شده است:"روشن و زيبا شويد، يا در تاريکی و گمنامی بمانيد."
به نوشته بی بی سی پژوهش هايی که خود اين کمپانی ها انجام داده اند، نشان ميدهد تعداد روزافزونی از مردان هندی از اين کرم ها استفاده می کنند. برخی از ارقامی که به دست داده اند آنقدر بالاست که گفته ميشود بعيد است درست باشد. مثلا شرکت امامی که فير و هندسام را درست کرده است ادعا ميکند که 29 درصد مردان از اين نوع کرم ها استفاده می کنند. در مقابل کسانی که نسبت به اين رقم ابراز ترديد کرده اند موهن گونيکا صاحب کارخانه ميگويد" ما اين محصول را در حيدر آباد امتحان کرديم و نتايج خيلی بالاتر از انتظار ما بود."
بنابر اين گزارش ارزش صنايع توليد اين نوع کرم ها در هند 190 ميليون دلار است که نشان دهنده ميزان بالای گرفتاری مردم هند با رنگ پوست خودشان است. مادران به دختران خود می گويند در آفتاب بازی نکنند و وقتی بيرون ميروند از کرم آفتاب استفاده کنند چون هيچ مردی عروسی با پوست تيره را نمی پسندد. مدير يک نشريه "جهان مرد" جری پينتو به گزارشگر بی بی سی گفت مردان هندی که پوستشان خيلی تيره است به شدت گرفتار عدم اعتماد به نفس هستند و حاضرند هرکاری بکنند – البته در خفا _ برای اينکه پوستشان سفيد تر بشود. او گفت مثل "بلند، مشکی و شيک " در مورد مردان هندی صادق نيست. برعکس در هند چيزی که صادق است اين است، بلند، روشن و زيبا"
او می گويد يک راه خوب برای اينکه ببينيم مردان هندی چگونه به خود نگاه ميکنند اين است که به ستون های آشنايی و ازدواج نگاه کنيم. در هيچيک از آگهی ها مردان نمی گويند که تيره و جذاب هستند. همه ميگويند گندمی و روشن اند." می بينيد در اين کشور حتی يک آدم با رنگ پوست تيره وجود ندارد. يک مزرعه گندم متحرک مردانه"
اما پروفسور شالينی بهارات يک روانشناس اجتماعی از انستيتوی تاتای علوم اجتماعی در گفتگو با گزارشگر بی بی سی بر نکته ای انگشت ميگذارد که موضوع را به همان "مساله" ارتباط ميدهد که "تيره پوستان" و " کله سياهان" و "غير آريايی ها" در غرب با آن روبرويند: سلطه و برتری جويی در نگاه نژاد پرستانه. او ميگويد: اين "عقده" ناشی از تاريخ هند است. حاکمان هند هميشه رنگ پوست روشن داشتند. در قرون قبلی آرين ها بودند بعد اروپايی ها. روشنی رنگ پوست برای هندی به معنای برتري، قدرت و نفوذ است. به اين جهت هندی ها به رنگ پوست روشن اهميت ميدهند.
گزارشگر بی بی سی ميگويد بيشتر آگهی های تبليغاتی کرم های سفيد کننده آدم هايی را که رنگ پوست تيره دارند به صورت آدم هايی تصوير می کنند که عقب مانده اند، در حاليکه رنگ پوست روشن به معنای مقبوليت اجتماعی و موفقيت هم در حوزه شغلی هم در به دست آوردن جنس مقابل است. يک آگهی نشان ميدهد پسری با رنگ پوست تيره در عقب کلاس نشسته است و دخترها به او محل نمی گذارند تا اين که او از کرم سون استفاده کرده و رنگش روشن ميشود آنوقت دخترها مثل پروانه گرد وجوداو می گردند. پروفسور بهارات می گويد اين نوع آگهی برای کشوری که بيشتر مردمش رنگ پوست تيره دارند خوب نيست.
در بسياری از کشورهای اروپايی اين نوع آگهی ميتواند نژاد پرستانه تلقی شده و از انتشار آن جلوگيری شود. اما جهان سومی ها متاسفانه چه بسيار، بدترين ها را از فرهنگ غرب می گيرند.
بسياری هم "مساله" را توجيه می کنند. يکی از بانکداران هندی به خبرنگار می گويد رنگ پوست حالا برای مردان هم مثل زنان مهم شده است. زمان تغيير کرده و ما داريم از محصولات جديد استفاده می کنيم تا از خودمان بهتر استفاده کنيم. اما مساله برای جای می ماند: چرا آدم برای اينکه از خود مواظبت کند بايد سفيد شود؟ و مساله ديگر خطرات اين نوع کرم هاست که خود داستان ديگری است... .
http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/4396122.stm