مصطفی کمال بسال 1881 در سلانيک چشم بجهان گشود .  پدراو  عليرضا افندی و مادرش زبيده خانم  نام داشتند . مصطفای کوچک بهنگام تحصيل در مدرسة ابتدائی پدرش را از دست داده و مجبور گرديد تا بهمراه مادر و خواهرش راه روستای مادريش را پيش بگيرد .او بعد از چند ماه اقامت در روستا به سلانيک نزد خاله اش بازگشته و ديری نپائيد که در مدرسة نظام نامنويسی و تحصيل را از سر گرفت . مصطفی در اين مدرسه از طرف آموزگارش کمال خوانده شد . مصطفی کمال سپس وارد دبيرستان نظام شهر ماناستر گرديده  و با موفقيّت از آن فارغ التحصيل شد .او بعد به استانبول آمده و بتاريخ سيزدهم مارس سال 1899 وارد مدرسه حرب و سپس  آکادمی جنگ گرديد. مصطفی کمال بتاريخ يازدهم ژانويه سال 1905  و با درجة سروان ستاد از اين آکادمی نيز فارغ التحصيل شد . او که بسال 1906 به سوريه اعزام گرديده بود بهمراه دوستانش مخفيانه انجمنی   بنام جمعيّت حريّت و وطن تشکيل داد. مصطفی کمال در خلال جنگ امپراطوری عثمانی با ايتاليا بسال 1911 داوطلبانه عازم طرابلس غرب شده و در دفاع از درنه و توبروک شرکت جست . او بعد از ايفای نقش موفقی در خلال جنگ بالکان بين سالهای 1912-1914 بعنوان مستشار نظامی در صوفيّه منصوب گرديد .

 ديری نپائيد که آتش بی امان جنگ جهانی اوّل زبانه کشيده و مصطفی کمال اينبار بعنوان فرمانده گروه آنافارتالار بسال 1915 عهده دار وظيفه ای خطير گشت . در همين اوان نيروهای ائتلافی در تنگة چاناک قلعه نيرو پياده کرده و مصطفی کمال با نبوغ نظامی فوق العادة خود موفق گرديد تا آنها را شکست بدهد . در اين جنگ تاريخی او از ناحيّة سينه مورد اصابت ترکشی قرار گرفت ولی ساعت جيبيش که مانع عبور گلولظ آتشين شده بود جانش را نجات داد . مصطفی کمال بعد از انجام خدمات نظامی بسياربا امضای  متارکه نامة جنگ جهانی اول به استانبول بازگشت . بعد از امضای قرارداد صلح مندرس دول ائتلافی يعنی فرانسه ،انگلستان و ايتاليا با طرح بهانه های متعدد وارد استانبول شدند . آدانا از طرف فرانسويان ،اورفا و ماراش توسط انگليسيها ، قونيه و آنتاليا نيز توسط ايتـاليائيها اشغال گرديد .تقريباً همه جای مام وطن ترک از طرف بيگانگان اشغال گرديده بود .در اين ميان با رضايت و حمايت دول غربی يونانيان  بتاريخ پانزدهم ماه مه سال 1919 وارد منطقة اژه و مرکز آن يعنی ازمير شدند . در اين شرايط نامطلوب مصطفی کمال تصميم گرفت تا بهمراه تعدادی از دوستانش عازم آناطولی گردد . او و همرزمانش سرانجام موفق گرديدند تا بعد از مسافرت دريائی خطرناکی با کشتی باندرما روز 19 مه پا بخاک سامسون بگذارد .

 اين روز بعنوان سرآغاز تاريخ جنگ استقلال قبول ميگردد . بعد از اين وقايع تشکيل کنگره های ارضروم و سيواس اهداف  حرکت استقلال طلبانه را  تحقق  بخشيده و رهبری آنرا به مصطفی کمال واگذار شد  .عليرغم اشغال استانبول از طرف نيروهای بيگانه، مصطفی کمال روز بيست و سوم آوريل سال 1920 مجلس ملّی کبير ترکيّه را در آنکارا  تشکيل داد  و کابينه ای  موقت برای امور اجرائی بنا گذاشت .   مجلس ملّی کبير ترکيّه او را بعنوان رياست مجلس و کابينه انتخاب نمود .در همين ميان يونانيان با استفاده از وضعيت مغشوش کشور بسوی بورسا و اسکی شهير حرکت نمودند . روز دهم ژانويه سال 1921 نيروهای دشمن توسط حرکت جالبی از سوی عصمت ايننو شکست سنگينی متحمّل گرديدند . يونانيان روز دهم ژوئيه سال 1921 با پنج لشکر خود حملة وسيعی در ساکاريا آغاز کردند . جنگ بزرگ ساکاريا که از 23 اوت بی وقفه تا 13 سپتامبر ادامه يافت سرانجام با شکست حزين دشمن  به نقطة پايان رسيد . مجلس ملّی کبير ترکيّه بعد از جنگ مصطفی کمال را مفتخر به دريافت رتبة مارشالی نمود .

تقويم  سپيده دم بيست و ششم اوت را نشان ميداد که مصطفی کمال فرمان حمله را صادر کرد .روز نهم سپتامبر سال 1922 نيرهای دشمن اشغالگر به دريا ريخته و نابود گرديدند. بدين ترتيب جنگ استقلال ترک برهبری مصطفی کمال پاشا به نتيجه رسيده بود . با امضای قرارداد صلح لوزان بتاريخ 24 ژوئيه سال 1923 تمامی ملل جهان ديگر موجوديت دولتی  نوپا در ترکيّه را  قبول داشتند . مصطفی کمال روز بيست و نهم اکتبر سال 1923 چهارچوب اين دولت نوين را جمهوری اعلام کرد .جمهوريت گرائی ،خلق گرائی ، لائيسيزم ( جدائی دين از سياست )، انقلاب گرائی ، ملّی گرائی و دولت گرائی شش اصل  ديدگاه آتاترک را تشکيل ميدهند .  مجلس ملّی کبير ترکيّه با تصويب قانونی بتاريخ شانزدهم ژوئن سال 1934  لقب آتاترک يعنی پدر ترک را باو بخشيد.  آتاترک رأس ساعت نه و پنج دقيقه صبح دهم نوامبر سال 1938 در نتيجه بيماری کبدی دار فانی را وداع گفت ...

 

او برای هميشه در قلب انسانها جاودان باقی خواهد ماند .آتاترک بعنوان يک فرمانده پيروزيهای چشمگيری بدست آورده ،بعنوان رهبری مردمی توده ها را تحت تأثير قرار داده ،بعنوان يک دولتمرد نظامی نوين طرح نموده و سرانجام بعنوان يک انقلابی به تحولاتی ريشه دار در زمينه های اجتماعی ،فرهنگی ،سياسی و حقوقی جامه عمل پوشانده است . تاريخ از او بعنوان فرزند با شرف ترک ياد کرده و در ميان بزرگترين رهبران جهان جای داده است ...روحش شاد باد ...

                                                                                         HAMSAYE2006

www.turkiran.com