عقب افتادگی ایران به دوران باستان باز می گردد

تاریخ انتشار مقاله 11/04/2008 به روز شده 13/04/2008 13:31 TU

عقب افتادگی ایران متعلق به یکی دو قرن اخیر نیست، بلکه به بیش از دو هزار سال پیش باز می گردد


دکتر کاظم علمداری: روم و یونان از دوران باستان در زمینه های علمی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و اندیشه های فلسفی از ما ایرانیها پیشرفته تر بوده اند<

گفتگو فرزاد جوادی

کاظم علمداری

عامل عقب افتادگی فرهنگ است یا ساختار اقتصادی؟

به قلم : فرزاد جوادی

تاریخ انتشار مقاله 05/04/2008 به روز شده 05/04/2008 14:39 TU


آیا فرهنگ شرق و به ویژه ایرانیان است که باعث بروز رفتارها، هنجارها و خلقیاتی می شود که جلورشد و رونق را می گیرد؟

 دکتر کاظم علمداری، پژوهشگر،استاد جامعه شناسی در آمریکا و نویسندۀ کتاب "چراغرب پیشرفته و ایران عقب مانده است"، معتقد است که نمی توان فرهنگ و هنجارها را از ساختار اقتصادی یک جامعه جدا کرد و آنرا تعیین کننده دانست.

 او بر این باور است که آنچه رمز پیشرفت تمدن مدرن در غرب است سیستم سرمایه داری است که شرق فاقد آنست.دموکراسی فرهنگیست که از درون ساختار سیاسی غرب بیرون آمده است و به این دلیل است که فرانسه انتخابات آزاد را می پذیرد و ایران آن را نمی پذیرد چون دارای آن ساختار سیاسی نیست. در ایران دولت همواره اقتصاد را کنترل کرده است.

 در گذشته آب و کشاورزی را کنترل می کرد و امروز نفت را. بدین ترتیب چشم مردم به دست دولت است که استبداد را دائمی می کند. در انگلستان در قرن دوازدهم پارلمان بوجود آمد و در ایران در قرن بیستم شاه مجلس رل به توپ بست. دموکراسی انگلستان را نمی توان از کشوری مثل ایران انتظار داشت.

 

کاظم علمداری

علت عقب افتادگی ایران و پیشرفت غرب

تاریخ انتشار مقاله 28/03/2008 به روز شده 28/03/2008 18:04 TU


دکتر کاظم علمداری، نویسنده، جامعه شناس و استاد دانشگاه در آمریکا:"در غرب در قرن شانزدهم، سرمایه داری بعنوان موتور حرکت تمدن مدرن در امد. ولی در ایران چنین تحولی رخ نداد".

کاظم علمداری

نویسنده و استاد جامعه شناسی در آمریکا

خود بزرگ بینی و تک روی، توانائی اقدام مشترک را، از ما ایرانیان سلب کرده است

تاریخ انتشار مقاله 14/03/2008 به روز شده 15/03/2008 11:12 TU

حسن قاضی مرادی، نویسنده و پژوهشگر اجتماعی: نتیجۀ همین تک روی و خود مداری است که در کمتر عرصه ای، شاهد موفقیت گروهیٍ و جمعی ایرانیان هستیم. کافی است به آرایش احزاب و گروههای سیاسیٍ امان، چه در حکومت و چه در اپوزیسیون، نگاه کنیم تا عمق ناتوانی امان را در عدم امکان اقدام مشترک و کار جمعی دریابیم". 

                                            گفتگو: فرزاد جوادی

حسن قاضی مرادی

پژوهشگر و نویسنده

حسن قاضی مرادی: "عشق و دوستی در میان ما ایرانیان، بسیار شکننده است"

تاریخ انتشار مقاله 07/03/2008 به روز شده 07/03/2008 17:51 TU


یکی از دلائل اینکه در فرهنگ ما، به خصوص در ادبیات عرفانی ما اینهمه بر عشق و دوستی تاکید میشود، به خاطر فقدان آنست.

خاصیت "خود مداری" ما ایرانیان، ارتباطات مبتنی بر عشق و دوستی ما را بس نازل ساخته است.

در فرهنگ و ادبیات ما ایرانی ها، "فراق" و "عشق به عشق"، جایگزین عشق واقعی به معشوق حقیقی شده است.

حسن قاضی مرادی

پژوهشگر و نویسندۀ کتاب " خودمداری ایرانیان"

مسئولیت ناپذیری جامعه در قبال فرد

به قلم : فرزاد جوادی

تاریخ انتشار مقاله 01/03/2008 به روز شده 01/03/2008 10:40 TU


 

"بین حکومت دیکتاتوری و حکومت استبدادی تفاوت هست. در حکومت دیکتاتوری قانون حاکم است ولی قانونی دیکتاتور مأبانه و غیر دموکراتیک، در حکومت استبدادی قانون وجود ندارد و ارادۀ حاکم مستبد اعمال میشود."

این تکاپو و ولعی که در بخش هایی ازجامعه کنونی ایران برای" بستن بار خود "به چشم می خورد، از کجا ناشی می شود؟ چه تفاوت هایی میان ایران و کشورهای غربی در زمینۀ مسئولیت پذیری جامعه نسبت به فرد وجود دارد؟ در گذشته و در جامعۀ سنتی در ایران چه نوع همبستگی میان جامعه یا ایل یا عشیره و افراد وجود داشت؟ و امروز کیفیت این همبستگی چه تغییری کرده است؟

حسن قاضی مرادی، پژوهشگر در تاریخ و جامعه شناسی و نویسندۀ کتاب "خود مداری ما ایرانیان"، در تشریح این تفاوت ها و دگرگونی ها، رابطۀ فرد با حکومت را در جوامع استبدادی، رابطه ای تک به تک و بیرون از چارچوب قانون می داند و ریشۀ خشونت گرایی و فساد را از جمله در همین خودمداری حکومت ها و خود مداری افراد جامعه می بیند....

حسن قاضی مرادی

پژوهشگر

خود مداری، یا تک روی و خود محوری

تاریخ انتشار مقاله 22/02/2008 به روز شده 23/02/2008 12:09 TU


تفاوت "خود مداری" ما ایرانیان با "فرد گرایی" غربی ها

میهمان این هفته: حسن قاضی مرادی ، پژوهشگر اجتماعی و نویسنده کتاب "خود مداری ایرا نیان"

حسن قاضی مرادی

نویسنده و پژوهشگر

معضلات جامعه ایران از دید مردم شناسی و روانشناسی

تاریخ انتشار مقاله 15/02/2008 به روز شده 15/02/2008 18:12 TU

بخشی از ریشه های عمیق احساس "کودک ماندگی" و "آزار حقارت" در جامعه ایران را را شاید بتوان در شکستهای این کشور در جنگهای گذشته جست ...


بیژن شاهمرادی

درد "کودک ماندگی"

به قلم : فرزاد جوادی

تاریخ انتشار مقاله 08/02/2008 به روز شده 08/02/2008 17:02 TU

پسر کو ندارد نشان از پدر


 

در جامعۀ ما رسم بر این بوده است که کودک، در محیط خانه و خانواده، باید از پدر بترسد، و پدر هم باید نقش قدرت مستبد را ایفا کند. این کودک در بزرگسالی همان شیوه را نسبت به اطرافیان خود اعمال می کند. بیژن شاهمرادی، مردم شناس، در بارۀ این خصوصیت روانشناختی توضیح می دهد.

بیژن شاهمرادی

مردم شناس

 

پژوهشگر در رشتۀ مردم شناسی

به قلم : فرزاد جوادی

تاریخ انتشار مقاله 01/02/2008 به روز شده 01/02/2008 17:25 TU


بررسی علل استقرار حکومت های مستبد در ایران و نقش خود شهروندان ایرانی در به وجود آوردن خودکامگان موضوع دومین گفتگو با بیژن شاهمرادی است.

بیژن شاهمرادی

http://www.rfi.fr/actufa/articles/100/article_1768.asp


اوستاد صمد سرداری‌نیا حیاتین دگیشدی | آنا یارپاق | کئچمیشیمیزدن گلجگیمیزه ایشیق توتان صمد سردارنیا دونیاسینی دگیشدی »

خبر ده بو قدر آجی!؟ - سید حیدر بیات

آغلارگولر ۲۳, ۱۳۸۷

اوستاد صمدسرداری نیا

خبر ده بو قدر آجی!؟

دونن آخشام رضا همراز به‌ی ایله تئلفوندا دانیشیردیق، دئییردی دوکتور صدیق ده بورادادیر، ایستیردیک ساعات بئش‌ده گئدک جناب سرداری‌نیانین گؤروشونه، ائله بیل خسته‌خانادا آنالیزه گئده‌جه‌ایدی. گؤروشوموز اولمادی.
همراز به‌ی ایله ساغ اوللاشیب، گلیب یوخلادیم. صمدسرداری‌نیایا فیکیرلشیردیم.
یوخودان دوردوم یئنه ‌ده سرداری‌نیا بئینیمده دولانیردی. بیلگی سایاری آچدیم و…
اؤز اؤزومه دئدیم: خبر ده بو قدر آجی؟!
همیشه بئله واختلار، تئز دوکتور صدیقه زنگ آچارام، آغزیمی آچمامیش دئیر: آقای بیات آللاه رحمت ائله‌سین.
ایندی گئجه یاری‌دان کئچمیش، کیمه زنگ آچماق اولار کی؟
خبرین آجی‌سی تؤکولور ایچریمه…
بیلمیرم کیمین باشی ساغ اولسون، اساسن بیلگین‌لرینین قدرینی بیلمه‌ین توپلومون باشی ساغ اولا بیلرمی؟
هاچان سرداری‌نیالارا قورولتای توتدوق کی؟ هانسی‌نا بیر اؤزل سایی نشر ائتدیک کی؟ اؤلندن سونرا ایمیل قوروپلارینی دولدوروروق: آذربایجان باشین ساغ اولسون.
بو جومله هر بیر یاماندان یامانراق‌دیر منجه.

بؤلمه لر: ادبیات, خبر و تحلیل, گونده‌لیک یازیلار/ یادداشتها |

۳ گؤروش یازی: “خبر ده بو قدر آجی!؟ - سید حیدر بیات”

  1. بؤیوک ایتکی: «صمد سرداری‌نیا» سون منزیله کؤچدو « تورکوک بیز Türkük Biz دئییر:
    آغلارگولر ۲۳-ي, ۱۳۸۷ چاغ ۷:۴۴ گ.ؤ

    […] خبر ده بو قدر آجی!؟ - سید حیدر بیات […]

  2. بؤیوک ایتکی: «صمد سرداری نیا» سون منزیله کؤچدو « تورکوک بیز Türkük Biz دئییر:
    آغلارگولر ۲۳-ي, ۱۳۸۷ چاغ ۹:۵۶ گ.ؤ

    […] خبر ده بو قدر آجی!؟ - سید حیدر بیات […]

  3. شاجین دئییر:
    آغلارگولر ۲۳-ي, ۱۳۸۷ چاغ ۲:۱۵ آ.خ

    روحو شاد و یولو یولچولو اولسون
    چوخ آجی خبردی .
    آزربایجان باشین ساغ اولسون.


 

کئچمیشیمیزدن گلجگیمیزه ایشیق توتان صمد سردارنیا دونیاسینی دگیشدی

 

 

آذربایجان میللتی و یاشاییش یئرلری تاریخ قدر اسکی و قدیم اولماسینا باخمایاراق آذربایجان تاریخی کئچمیشده بؤیوک قدرتلرین تضییقی آلتیندا قالاراق بیر چوخ آذربایجان اوولادلاری ایستر یئنی، ایسترسه ده اسکی (قدیم) تاریخلریمیزدن خبرسیز یاشاماق مجبوریتینده قالمیشلار. بو آجیناجاقلی دوروم آذربایجانلیلاری دؤنه دؤنه سوی قیریم ایله اوزلشدیرمیش. بو دؤزولمز دورومو نظره آلان صمد سردارنیا کئچمیش 30 ایلده آذربایجان تاریخی ایله اوغراشاراق، وارلیق آذبایجان ادبی ژورنالی نین داواملی عضولریندن بیری اولماقلا بیرلیکده چوخ سایلی یازیلارین موأللیفی اولموش و تاریخی باخیمدان کئچمیشلردن عیبرت درسی آلماق اوچون آذربایجانلیلارین گلجکلرینه ایشیق توتماغا چالیشمیش.  صمد سردارنیا آشاغیداکی کتابلارین موأللیفی اولموش:

- آراز چایی نین هر ایکی طرفینده آذربایجانلیلارین سوی قیریما معروض قالمالاری (قتل عام مسلمانان در دو سوی ارس 

- "قارا باغ

- قاراباغ ساواشی (جنگ قره باغ)

- آذربایجان آدلیملاری (مشاهیر آذربایجان)

- ماللانصرالدین ژورنالی تبریزده (ملانصرالدین در تبریز)

- باقرخان میللت باشقانی (باقر خان سالار ملی)

- آذربایجان گونده لیک، یئتدیلیک و آیلیق درگیلری نین تاریخی (تاریخ روزنامه ها و مجلات آذربایجان)

- آذربایجان اویقار توپلومون اؤنجولو (آذربایجان پیشگام جامعه مدنی)

- تیریز اسکی شهرلردن بیری (تبریز شهر اولین ها)

- آذربایجان چاپ صنعتی نین بئشیگی (آذربایجان مهد صنعت)

- ایروان مسلمان ویلایتی ایدی (ایروان یک ولایت مسلمان نشین بود)

- تبریز بلدیه سی ایران نین بیرینجی بلدیه سی (بلدیه تبریز نخستین شهرداری ایران) آدلی فارسجا اثرلرین مؤلیفی و

 - باکی نفت و موسیقی شهری (باکو شهر نفت و موسیقی) آدلی کتابین فارسچایا چئویرچیسی (مترجمی) اولموش.

 ایچریدن گلن آجی خبرلره گؤره بو آذربایجان آغریلارینی اؤزو ایله داشییان مدنیت خادیمی و اونودولماز شخصیت قان خسته لیگینه توتولاراق فروردین آیی نین 22 سی 1387 تاریخینده، تبریز شهرینده دونیادان الینی اوزمک مجبوریتینده قالمیش. بو آجیناقلی ایتکیتی نی آذربایجان مدنیت دونیاسینا و اونون عائیله سینه باش ساغلیغی وئره رک اؤزوموزو آغریلارا اورتاق بیلدیرمک ایستردیک.

 

 

سایقی لار ایله ایشیق سؤنمز 11.04.2008 (22.01.1387)


اوستاد صمد سرداری نیا- دان قیسا بیر خاطیره- علی ابراهیمی

 

آزاد تبریز- چاغداش تاریخیمیزی بیلمک، اوزه للیکله مشروطیت دونمی گرچکلرینی گورمک و تبریز شهرینین اونمینی آنلاماق اوچون رحمتلیک صمد سرداری نیا جنابلارینین کیتابلارینی اوخوماق گره کیر. 1377 ایلده، زینب پاشا حققینده بیر آراشدیرما اوچون قایناق آختاریرکن، یولداشلار صمد سرداری نیا جنابلارینی توصیه ائتدیلر. اوستاد ایله ایلک گوروشمم تهران دا امیر کبیر بیلیم یوردوندا کی ستارخان قورولتاییندا اولدو. اوستادا بئله بیر آراشدیرمام اولدوغونو دئدییم زامان ماراقلا قارشیلادی و سالوندا اوتورورکن، قیسا دا اولسا منی راهنمایی ائله مه یه چالیشدی. اوستادین دئدیکلری قایناقلاردان فایدالاناراق زینب پاشا حققینده بیر یازی یازدیم.

 

داها سونرالار یئنه 1333-57 آراسینداکی میللی حرکتین دورومو موضولو بیر آراشدیرما اوچون، اوستادی توصیه ائتدیلر. او دونملرده میللی دویغونون سول حرکتلر ایجریسینده نئجه یئر آلدیغی باره ده اوستادین زیارتینه گئتدیم. ائوی تبریزین قدیم کوچه لریننی بیرینده، ائله کلاسیک بیر تبریز ائوینه بنزه ییردی. ائوینی تعمیر ائتمک اوچون، بنا و ایشچیلر وار ایدی. اوستاد ایشینین چوخ اولماسینا باخمایاراق، منی گولر اوز ایله قارشیلاییب، اوتورما اوتاغینا دعوت ائتدی. یاخلاشیق ایکی ساعات او دونملرده ن، مناف فلکی، اوختای و صمد بهرنگی حققینده خاطره لر آنلاتاراق منیم اوچون ده یرلی بیلگی لر وئردی. هله ده او گوروشمه دکی یازدیغیم نوتلار قالیرلار. داها سونرا، نهضت تنباکو آدلی کیتابینی امضالایاراق منه هدیه ائتدی. او گون 19 یاشیمدا ایلک امضالی کیتابیمی آلمیشدیم. داها سونرالار بیر چوخ امضالی کیتاب آلسام دا، او کیتابین دادی باشقادیر.

 

ده یرلی تاریخچیمیز، اوستاد صمد سرداری نیا نین وفاتی، هامیمیزی دریندن اوزموشدور. بیلیرم کی او بیزی ترک ائتسه ده، کیتابلاری هر زامان تاریخیمیزی و گلجییمیزی آیدینلاتاجاقدیر. عاییله سینه و یاخینلارینا باش ساغلیغی دیلکلریمی ایله تیرم.

 

اویرنجی  


 

اوستاد صمد سرداری‌نیا حیاتین دگیشدی

 

اوستاد صمد سرداری نیا آذربایجان چاغداش تاریخی یازیچی و آراشدیریجیسی حیاتین دگیشدی. اوستاد حیاتینین سون آیلاریندا معده خسته‌لیگیندن عذاب چکیب ،فروردین آیی‌نین 22سینده دونیادان وداع اتدیلر.

دؤکتور سرداری نیا 1326-نجی ایلین اوردیبهشت آییندا تبریزین امیره‌قیز محله‌سینده دونیایا گؤز آچیب ،ایلکین تحصیلاتلارین کئچیرندن سونرا 1346-نجی ایلده تبریز میلّی بیلیم یوردوندا تاریخ ریشته‌سینده تحصیل آپاریب 1350-نجی لیسانلارین آلدیلار. اوستاد ایران میلّی تله رادیوسوندا ایشه باشلایارکن تهران میلّی بیلیم یوردوندا قضائی حقوق فاکولته‌سینده تحصیل آلیب 1357-ده همین ریشته‌ده ده لیسانس آلیرلار.اوستاد 1382-نجی ایلده باکی میلی یونیورسیته‌سینین طرفیندن فخری دوکتورایا لاییق گؤرونورلر. اوستادین اؤنملی اثرلریندن مرکز غیبی تبریز،مشاهیر آذربایجان (2جیلد)، ایروان یک ایالت مسلمان نشین بود،قره باغ در گذر گاه ،قتل عام مسلمانان دو سوی ارس ،تبریز شهر اولین‌ها و سیری در تاریخ آذربایجانی آد آپارماق اولار. روحو شاد یولو گئدرلی اولسون

 

 

استاد صمد سرداری نیا درگذشت

 

استاد صمد سرداری نیا ، مورخ و محقق تاریخ معاصر آذربایجان در گذشت . ایشان که در چند ماه اخیر از عارضه‌ی معده رنج می بردند در بعد از ظهر22 فروردین به دیار باقی شتافتند.

دکتر سرداری نیا در21 اردیبهشت 1326 در محله امیره‌قیز تبریز به دنیا آمدند و پس از اتمام تحصیلات بدوی ،در سال 1346 به دانشگاه تبریز وارد شده و در سال 1350در مقطع کارشناسی تاریخ فارغ التحصیل شدند. ایشان پس از استخدام در صدا و سیما اینبار در رشته حقوق قضائی دانشگاه ملی تهران به تحصیل پرداخته و در سال 1357 فارغ التحصیل شدند . از آثار مهم ایشان می توان به مرکز غیبی تبریز، مشاهیر آذربایجان (2 جلد)، ایروان یک ایالت مسلمان نشین بود،قره باغ در گذر گاه ،قتل عام مسلمانان دو سوی ارس ،تبریز شهر اولین‌ها و سیری در تاریخ آذربایجان اشاره نمود.روحش شاد

 

 


پیش از رفتن به دادگاه
اکبر اعلمی وصیت نامه اش را
در صحن علنی مجلس قرائت کرد
ضد انقلاب، بنام انقلاب به حکومت رسیده
و آرمان های خودش را، آرمان های انقلاب جا زده!

 
 
 
 

 

اکبر اعلمی ناطق پیش از دستور جلسه علنی دیروز مجلس بود. او در این نطق دست به افشاگری هائی زد که در تاریخ مجلس هفتم ثبت خواهد ماند. اعلمی که شورای نگهبان صلاحیتش را برای انتخابات مجلس هشتم رد کرد، دراین نطق از جمله گفت:

حد فاصل میان حکمرانی بد و خوب به فاصله میان ظلم و عدالت می‌باشد.هر گونه غفلت از این واقعیت حتی می‌تواند کسانی را که به گمان انقلابی بودن، خود را حقیقت مطلق پنداشته و تصدی عالیه حقوق در کشور انقلاب‌دیده‌ای نظیر ایران را عهده‌دار هستند، به ضدانقلاب و ضد آرمانهای انقلابی مبدل کرده و بدین وسیله یک انقلاب و نظامی را که به پشتوانه آراء بیش از 90 درصد شهروندانش حیات یافته است، از درون استحاله و فرجام آن را به فنا و نیستی رهنمون سازد.

آنچه به حکومتها ارزش داده و آن را در زمره حکومتها خوب قرار می‌دهد، میزان پایبندی زمامداران و کارگزاران این حکومت ها به تحقق حق و عدالت و دوری از ظلم و تبعیض و رضایتمندی مردم است. تاریخ نشان داده است که انقلاب ها بیش از آنکه در اثر کارشکنی و چالش ضدانقلابها به زانو درآیند، در اثر اندیشه و عملکرد انحرافی آن دسته از انقلابیون و زیاده‌خواهان و میراث‌خوارانی شکست خورده است که برای حفظ قدرت و متناسب با کج‌فهمی و ذائقه خویش، شعارهای انقلاب را استحاله کرده و بعنوان آرمانها به خورد نسلی داده‌اند که اساساً یا انقلاب را ندیده‌اند و یا اینکه با آن بیگانه‌اند. جالب اینجاست که استحاله هر انقلابی با حفظ ظاهری اصول اولیه آن و افزوده شدن تبصره نانوشته "نه برای همه" و الحاق آن به منشور و 10 فرمان آن انقلاب روی داده‌است.

نظر به اینکه سند نظام جمهوری اسلامی و منشور معتبر انقلاب، "قانون اساسی" است، با وجود الحاق تبصره‌های پس از بازنگری به آن بعد از انقلاب، همچنان قابل استناد بوده و لذا می‌تواند بعنوان یک سنجش و شاخص خوب، کاشف آرمانهای اولیه انقلاب و تعهدات مهندسین نظام موعود باشد.
به موجب این سند نظامی که مردم در سودای دستیابی به آن انقلاب کردند در وهله نخست باید مبتنی بر ایمان به کرامت و ارزش والای انسان و آزادی توام با مسئولیت در برابر خدا باشد که از راه نفی هر گونه ستمگری و ستم‌کشی و سلطه‌گری و سلطه‌پذیری، قسط و عدل و استقلال را در همه زمینه‌ها تامین می‌کند. در همین پیمان مشترک میان مردم و حکومت تصریح شده است که برای نیل به اهداف مذکور، دولت به مفهوم حاکمیت ملزم به محو هر گونه استبداد و خودکامگی و انحصارطلبی،تامین آزادیهای سیاسی و اجتماعی، مشارکت دادن عامه مردم در تعیین سرنوشت خویش، رفع تبعیضات ناروا، ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینه‌های مادی و معنوی، پی‌ریزی اقتصادی صحیح و عادلانه جهت ایجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محرومیت در زمینه‌های مختلف، در زمینه‌های مختلف، تامین حقوق همه جانبه افراد از زن و مرد، ایجاد امنیت قضایی عادلانه برای همه و تساوی عموم در برابر قانون می‌باشد.

طبق این سند، بانیان انقلاب و نظام تعهد کرده‌اند که هیچ مقامی حق ندارد بنام حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور، آزادیهای مشروع را هرچند با وضع قوانین و مقررات سلب کند. پذیرفته‌اند که خدا انسان را بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم ساخته است و هیچکس نمی‌تواند این حق الهی را از انسان سلب کند. پیمان بسته‌اند که امور کشور باید به اتکاء‌ آراء عمومی و از راه انتخابات اداره شود. مردم ایران از هر قوم و قبیله‌ای که باشند از حقوق مساوی برخوردار شوند. در نظام موعود، نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادند و تفتیش عقاید ممنوع است و هیچکس را نمی‌توان به صرف داشتن عقیده‌ای مورد تعرض و موآخذه قرار داد.

در نظامی که من و همفکرانم همچنان به آن التزام عملی داریم، هر نماینده در برابر تمام ملت مسؤول است و حق دارد در همه مسایل داخلی و خارجی کشور اظهار نظر نماید و نمی‌توان آنها را به سبب اعلام نظراتشان تعقیب و یا توقیف کرد. به موجب این سند، تشکیل اجتماعات و راهپیمایی‌ها نه در پیروی از دست‌اندرکاران حکومتی و برای مجیز‌گویی و تأیید و توجیه تصمیم و عملکرد متصدیان امور، بلکه برای اعتراضات مشروع و غیرمسلحانه خود به رفتار حاکمان و مطالبه حقوقشان آزاد است. در نظامی که اکثریت قابل توجه یک ملت برای ایجاد استقلالش قیام کرده و برای حفظ آن دهها هزار شهید و جانباز تقدیم کرده‌اند، پذیرش ظلم همان قدر قبیح است که وارد کردن آن.

در نظام دلخواه منتقدین مشفق، وعده‌های بنیانگذار این نظام حجت است. آنجا که می‌گوید: "در منطق رژیم گذشته آزادی یعنی به زندان کشیدن مخالفان، سانسور مطبوعات و اداره دستگاههای تبلیغاتی بود و در آن منطق، تمدن و ترقی یعنی تبعیت تمام شریانهای مملکت از فرهنگ و اقتصاد و ارتش و دستگاههای قانونگذاری و قضایی اجرایی از یک مرکز واحد محسوب می‌شد، ما همه اینها را از بین می‌بریم، در جمهوری اسلامی حتی کمونیستها هم در بیان عقاید خود آزادند و رادیو تلویزیون، و مطبوعات نیز مطلقاً‌ آزاد است و دولت حق نظارت بر آنها را ندارد».

در نظامی که ما به آن ملتزم هستیم، در شرایطی که یک فرد عادی به دلیل انتساب یکی از اعضای خانواده‌اش به یکی از گروههای غیرقانونی در هزار توی گزینشها گرفتار شده و اجازه نمی‌یابد حتی بعنوان یک کارگر و کارمند ساده در اداره‌ای مشغول کار شود، به طریق اولی شخصی که پسرش عضو سازمان مجاهدین خلق بوده و در بهمن سال 60 در اثر درگیری با پاسداران کشته شده است و عروسش نیز پس از متواری شدن به خارج از کشور در بالاترین رده‌‌های سازمان مذکور به فعالیت ادامه می‌دهد، مجاز نیست تا با قرار گرفتن در رأس نهادی و به کمک همفکرانش از جایگاه خدایی در چشم بر هم زدنی فرزندان انقلاب و کشور را به بی‌دینی متهم کند.

در نظام مطلوب ما، به حکم النصیحه ائمه المسلمین دعوت به خیر و امر به معروف و نهی از منکر بیش از هر چیز بعنوان وظیفه‌ای بر عهده مردم نسبت به دولت بکار گرفته می‌شود، نه آنکه چند نفر به اعتبار قدرتی که ناشی از اراده مردم است، همواره با استفاده از همه تریبونهایی که متعلق به مردم است، یکطرفه موعظه کرده و خود را از پند دیگران بی‌‌نیاز بدانند.

در نظام مطلوب و دلخواه ما، برای تحقق آزادی حداکثر فرد و تضمین حقوق اولیه او در اجتماع، همه باید تن به قانون داده و قانون را بعنوان منشاء بایدها و نبایدها و فصل‌الخطاب بپذیرند. به همین سبب ذیل اصل 107 قانون اساسی حتی رهبری هم در برابر قانون با سایرین یکسان است و این امر مستلزم آن است که قانونگذاران نظام با تدوین مدلهای عادلانه برای ساختار توزیع قدرت، از هرگونه اعمال نفوذ قدرتمندان به نفع خود جلوگیری کنند و برای متصدیان مقامات سیاسی و اجتماعی به ازای برخوردارشدن از هرگونه حق و اختیاری برای اعمال اقتدار، تکالیف قانونی درنظر گیرند تا در صورت سوء مدیریت و تخطی از وظایف قانونی آن، در هر سطحی که هست او را متهم کرده و با احراز اتهاماتش محکوم به پرداخت غرامت کنند.

برابر بودن رهبر در برابر قوانین با سایرین به این معناست که متناسب با اختیاراتی که رهبری دارد در برابر تعطیل شدن هر یک از اصول مذکور و محروم شدن مردم از حقوق مصرح در قانون اساسی، خود و اشخاص حقیقی وحقوقی منسوب ایشان در قبال مردم مسئول و پاسخگوی اعمال خویش هستند.

برابر بودن رهبر در برابر قانون به این معنا است که هیچکس فراتر از قانون نیست و از همان حقوق شهروندی برخوردار است که یک فردی عادی بهره‌مند است، هرمقامی که از قانون تخطی کرده و باعث ضایع‌شدن حقی شده است، آن فرد حق دادخواهی و اعلام شکایت دارد و اینان باید در همان دادگاهی محاکمه شوند که من و امثال من محاکمه می‌شویم. همچنان که علی در اثر شکایت یک یهودی در نزد قاضی‌ منصوبی محاکمه می‌شود که افراد عادی محاکمه می‌شدند.

التزام ما به اسلام و نظامی است که اگر در آن احتمال دهیم که زمامدار مسلمین ازعدالت خارج گشته و مسیر کج را می‌رود چنانکه معمار انقلاب وعده داده بود مجاز باشیم که استیضاحش نمائیم بدون اینکه متهم به در نوردیدن خط قرمزها و ضدیت یا عدم التزام به اسلام و نظام شویم. اساساً نظام معهود نظامی است که طبق اصل 111 قانون اساسی‌اش اگر رهبری آن از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود و یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم قانون اساسی گردد، خودبخود معزول و برکنار شود.

بنابراین هر تفکر مخالف این معیارها مغایر با آرمان‌های انقلاب و خاستگاه نظام معهود و مصداق واقعی ضد انقلاب است که متاسفانه در ارکان نظام رسوخ کرده است، لذا احتجاج عمده ما به تعبیر شورای نگهبان ناملتزمین به اسلام و نظام با آن دسته از ضد انقلابیون واقعی درون حاکمیت که خود را متلزم به اسلام ونظام و انقلابی‌تر از دیگران می‌پندارند، این است که تنها راه حفظ انقلاب و پیشگیری از تبدیل شدن آن به ضد خود این است که مجلس به عنوان منحصر به فردترین پایگاه و سخنگاه مردم در درون حاکمیت که می‌توانند از طریق آن و به کمک نمایندگان منتخب خود با حاکمیت سخن گفته و به جای مغازله‌های عاشقانه، دولتمردان را برای استیفای حقوق خود و بازگرداندن به مسیر واقعی آرمان‌های موعود به چالش فرا بخوانند، واقعاً در اختیار خود آنان باشد و مردم به افراد ریشه‌داری رای دهند که راه خدمت به مردم را هموار می‌سازند نه حمایت از دولت را. در واقع نمایندگانی قادرند با مشاهده هرگونه انحرافی سر بزنگاه گریبان دولتمردان وکارگزاران نظام را گرفته و آنان را وادار به تمکین از آنچه بیان شد بنمایند که با پذیرش هر نوع محرومیت و خطر و تهدیدی دفاع ازحقوق ملت به شرح مفاد سوگندنامه‌ای که در مجلس ایراد می‌شود را سرلوحه امور خود قرار داده و بجای عافیت‌جوئی‌های مرسوم، چپاول و چریدن و در نتیجه لکنت زبان گرفتن در برابر صاحب منصبان، زبان به شکوه و انتقاد از آنها بگشایند. ضد انقلابیون درون حاکمیت نیز خود بخوبی بر این امر واقفند که اگر این تنها تریبون ملت به دست نمایندگان واقعی مردم بیفتد آسایش آنها سلب خواهد شد، لذا بی‌سبب نیست که بر خلاف اصل 62 قانون اساسی که مقرر می‌دارد مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت که به «طور مستقیم» انتخاب می‌شوند تشکیل می‌گردد را به انتخابات دو مرحله‌ای و غیر مستقیم مبدل می‌کنند تا با گزینش افراد دلخواه 12 نفر منصوب حاکمیت، دامنه انتخابات مردم به دایره تنگ برگزیدگان اولیه شورای نگهبان محدود شود و بدینوسیله هر که در این دیر مقرب تر است جام بلا بیشترش می‌دهند و به بهانه‌های واهی نظیر عدم اعتقاد و التزام عملی به اسلام و نظام وحتی قانون اساسی،‌ مهر باطل شد بر پیشانی می‌زنند، تا مبادا کسی بر رفتارهای ضد انقلابی رایج آنان و انحرافاتی که در انقلاب ایجاد شده است آگاه گشته و خرده بر آنان بگیرد!

تاریخ گواهی می‌دهد که اگر در انقلاب فرانسه "روبسپیر دانتون" را که همچنان بر اصول اولیه انقلاب و آزادی پافشاری می‌کرد، به شورای گیوتون سپرده شد تا بعنوان ضدانقلاب سرش را تیغ های بی‌رحم گیوتین از تن جدا کند، بنظر می‌رسد که امروز شورای نگهبان و حامیان آشکار و نهان آن، این مسؤولیت را برعهده گرفتند تا نیروهای انقلاب را که به تحقق نظام معهود اصرار مِی‌ورزد، با برچسب ناچسب مخالف اسلام و نظام از صحنه خارج نمایند.

peiknet2008april


پلیدی چه ساده است
یک شکنجه گر ساواک از افتخارات «سازمان اطلاعات و امنیت کل کشور» می گوید

 


اخبار روز: www.akhbar-rooz.com
شنبه  ۲۴ فروردين ۱٣٨۷ -  ۱۲ آوريل ۲۰۰٨


اخبار روز: یک سایت طرفدار «پادشاهی» با یک «کارمند ساواک» مصاحبه ای مفصل صورت داده و در اینترنت به نمایش گذاشته است. این کارمند ساواک که خود را احمد فراصتی معرفی می کند، هرچند خود را کارمند ساده ی ساواک نی خواند، اما در هر زمینه ای به نحو کارشناسانه از ساواک دفاع می کند و از جمله مدعی می شود که ساواک هیچ کس را شکنجه نداده است.
دیدن این مصاحبه را یه خوانندگان خود توصیه می کنیم، چه می تواند بسیار آموزنده باشد. این مصاحبه شاید شما را نیز به یاد تحلیل هانا ارنت درباره ایشمن بیاندازد که پلیدی چه ساده است. بدور از هر های و هوی سیاسی، نگریستن به این گفتگو نگریستن به تاریخ شکنجه و نقض حقوق بشر در دوران پهلوی است. این گفتگو اما همچنین می تواند به عنوان سندی در موزه شکنجه یا تاریخ شکنجه در ایران نگاهداری شود.



برای دیدن این گفتگو به این صفحه بروید



http://www.bbcpersian.com

15:28 گرينويچ - يکشنبه 27 مه 2007 - 06 خرداد 1386

ماهان کاوه
روزنامه نگار

جنجالی که جیمی کارتر آفرید

'جنجال برانگیز' شاید بهترین واژه برای توصیف تازه ترین کتاب جیمی کارتر رئیس جمهوری پیشین ایالات متحده باشد، کتابی که حتی قبل از چاپ، نانسی پلوسی سخنگوی مجلس نمایندگان آمریکا را مجبور کرد تا با انتشار بیانیه ای، اعلام کند که 'فلسطین: صلح، نه تبعیض' بیانگر نظرات حزب دموکرات در مورد اسرائیل نیست.

کتاب ۲۶۴ صفحه ای کارتر از همان روی جلد و عنوان شدیدا حساسیت ایجاد کرده است. روی جلد کتاب و در سمت راست عکس نویسنده، تصویر معترضانی قرار دارد که در کنار دیوار حایل در کناره غربی تجمع کرده اند. البته از این مهم تر عنوان کتاب و استفاده از واژه "آپارتاید" در آن است.

فلسطین: صلح، نه تبعیض ( Palestine: Peace Not Apartheid ) را انتشارات "سایمون اند شوستر" در چهاردهم نوامبر سال گذشته میلادی روانه کتابفروشی ها کرد. این کتاب چندین ماه در فهرست پرفروش ترین های روزنامه نیویورک تایمز قرار داشت.

جیمی کارتر، سی و نهمین رئیس جمهوری ایالات متحده (۱۹۸۱-۱۹۷۷) است که در سال ۲۰۰۲ برنده جایزه نوبل صلح شد. در دوران ریاست جمهوری او بود که مذاکرات صلح میان مناخیم بگین و انور سادات رهبران اسرائیل و مصر برگزار شد و این به معاهده صلح میان اسرائیل ومصر انجامید.

جیمی کارتر پس از پایان دوران ریاست جمهوری اش گهگاه درباره مناقشه اعراب و اسرائیل سخن گفته بود، اما هیچ کدام به اندازه چاپ این کتاب هیاهو ایجاد نکرد.

کارتر: هدف من ...

"ادامه کنترل و استعمار اسرائیل بر خاک فلسطین، مانع اصلی دستیابی به صلحی فراگیر در سرزمین مقدس شده است." این جمله شاید جان کلام کتاب کارتر باشد.

او در مورد هدفش از انتشار این کتاب می گوید: "هدف نهایی ام عرضه اطلاعاتی بود که تاکنون برای آمریکائیان ناشناخته مانده است. من امیدوارم این کتاب باعث آغاز بحث شود و به از سرگیری گفت و گوهای صلح بعد از شش سال توقف کمک کند. امیدوارم یهودیان و دیگر آمریکایی ها انگیزه ای پیدا کنند تا عقایدشان را درباره مناقشه اعراب و اسرائیل آشکارا ابراز کنند."

دو مانع صلح

کارتر در کتابش از دو مانع عمده در راه صلح خاورمیانه نام می برد. اول اینکه "شماری از اسرائیلی ها ایمان دارند که حق مصادره و استعمار سرزمین های فلسطینی در اختیار آنهاست و تلاش می کنند که آزار فلسطینیان ناامید و خشمگین را توجیه کنند." وی در مورد مانع دوم می گوید که "واکنش شماری از فلسطینی ها نسبت به این مسئله، "بمب گذاری انتحاری" است. بمبگذاران خود را شهدایی تصور می کنند که بعد از قتل اسرائیلیان به بهشت وعده داده شده وارد خواهند شد."

و راه حلی دو طرفه

کارتر برای پایان دادن به آنچه که "ادامه تراژدی" خوانده در فصل هفدهم کتاب خواهان احیای روند صلح با دنبال کردن این اهداف می شود: "امنیت اسرائیل باید تضمین شود، اعراب باید بپذیرند که اسرائیل یک واقعیت است و اسرائیلیان حق دارند در صلح و امنیت و در مرزهای شناخته شده بین المللی زندگی کنند. "

وی خاطرنشان می کند که "در اسرائیل هم باید بحث های داخلی برای تعیین دائمی مرزها به نتیجه قطعی برسد. اسرائیل باید طبق قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت سازمان ملل به آن سوی مرزهای ۱۹۶۷ عقب نشینی کند. رهبران آمریکایی این را پذیرفته اند و رهبران اسرائیلی هم در توافقنامه های کمپ دیوید در ۱۹۷۸ و اسلو در ۱۹۹۳ بر آن تاکید کرده اند و دولت اسرائیل هم در همان زمان ها هر دو توافقنامه را مورد تصویب قرار داده است."

کارتر در فصل پایانی کتابش تاکید می کند " دولت های فعلی اسرائیل بر سر راه اجرای توافقنامه های پیشین و طرح های تازه تری از جمله نقشه راه - که از حمایت گروه چهارگانه آمریکا، روسیه، اتحادیه اروپا و سازمان ملل برخوردار است و فلسطینی ها آن را پذیرفته اند – مانع تراشی می کنند و پیش شرط می گذارند."

خلاصه ای از نکات کلیدی

کارتر بعدا در یادداشتی با عنوان "بازگویی کلیدهای صلح" که بیستم دسامبر سال ۲۰۰۶ در روزنامه بوستون گلوب منتشر شد خلاصه ای از آنچه را که نکات اصلی کتابش قلمداد می کند، یادآوری کرد:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"بله! آپارتاید وجود دارد..."

کتاب جیمی کارتر واکنش های کاملا متفاوتی برانگیخت. برخی روزنامه نگاران و استادان دانشگاه شجاعت کارتر در بیان صادقانه درباره مناقشه اعراب و اسرائیل را تحسین کردند.

روزنامه فوروارد چاپ نیویورک که به یهودیان آمریکایی تعلق دارد نظرات یوسی بیلین سیاستمدار صلح طلب اسرائیلی و معاون وزیر امور خارجه در دولت اسحاق رابین را بازتاب داد که گفته بود انتقادات کارتر از سیاست اسرائیل در مناطق فلسطینی حرف دل شمار زیادی از مردم اسرائیل است.

شولمیت آلونی وزیر آموزش در دولت اسرائیل بین سال های ۹۳-۱۹۹۲ نیز با انتشار یادداشتی در نشریه چپگرای کانترپانچ با عنوان "این جاده فقط مخصوص یهودیان است: بله! در اسرائیل آپارتاید وجود دارد" از مواضع کارتر حمایت کرد.

"یهود ستیزانه ..."

اما دست کم در محافل آمریکایی انتقادها بسیار بیشتر تمجیدها بود. به نوشته جولی باسمن در نیویورک تایمز انتقادات وارد بر کتاب نمایانگر "خشمی مفرط و همه جانبه" است که بیشتر آنها از استفاده از کلمه آپارتاید در عنوان کتاب ناشی شده بود.

رهبران حزب دموکرات آمریکا و سازمان های یهودی آمریکایی عنوان کتاب را تایید "آپارتاید اسرائیلی" توصیف کردند که به اعتقاد آنها امری فتنه انگیزانه و اثبات نشده است. بیل کلینتون رئیس جمهوری پیشین ایالات متحده هم در مصاحبه ای اعلام کرد که "نمی دانم کارتر اطلاعاتش را از کجا آورده است."

نویسندگان واشنگتن پست و ضمیمه کتاب نیویورک تایمز کارتر را متهم کردند که بیشتر تقصیرها را به گردن اسرائیلی ها انداخته و واقعیت های تاریخی را بدجلوه داده است. به اعتقاد هر دوی آنها کتاب اغراق آمیز بوده است.

حتی به نوشته مجله جوییش ویکلی، آبراهام فاکسمن دبیر "انجمن ضد افترا" کارتر را به دامن زدن به احساسات ضدیهودی در کتابش متهم کرد. البته او بعدا به خبرنگار "نیویورک تایمز مگزین" گفت که هیچ گاه شخص کارتر را "ضدیهود" یا "متعصب" خطاب نکرده است.

"نقشه ها کار من است!"

اما ماجرا تنها به انتقاد ختم نشد. دنیس راس نماینده ارشد دولت آمریکا در مذاکرات صلح در دوران جورج بوش پدر و بیل کلینتون در روزنامه نیویورک تایمز نوشت که کارتر نقشه های کتابش را از کتاب "صلح گمشده" او کپی کرده است. او بعدا در گفت و گویی با شبکه تلویزیونی فاکس نیوز گفت: "کارتر همان نقشه ها را برداشته است. آن نقشه ها کار خودم بود. آنها قبل از کتاب من وجود نداشتند."

البته کارتر هم بیکار ننشست و در گفت و گویی با سی.ان.ان مدعی شد که اصلا کتاب راس را نخوانده است. او گفت: "البته مطمئنم کتاب خوبی است!"

"استعفا می دهیم!"

با گسترش انتقادات، کنت استاین یکی از مشاوران کارتر و مدیر سابق مرکز کارتر پس از ۲۳ سال همکاری با این موسسه استعفا داد و با انتشار نامه ای دو صفحه ای کتاب کارتر را "مملو از ایرادهای اساسی، کپی برداری بدون ذکر منبع، بی مایگی، غفلت های آشکار و جعل" توصیف کرد. ۱۴ عضو دیگر هیات مشاوران مرکز کارتر هم پس از آن استعفا دادند. آنها در نامه ای اعلام کردند دیگر نمی توانند با وجدانی راحت در مرکز کارتر انجام وظیفه کنند.

پاسخ کارتر: "در دنیای واقعی اوضاع فرق می کند"

کارتر بعدا با چاپ مقاله ای در روزنامه لس آنجلس تایمز به انتقادات پاسخ داد. او در این یادداشت نوشت: "عمدتا نمایندگان سازمان های یهودی بوده اند که کتاب من را در رسانه های بزرگ آمریکایی نقد کرده اند. من فکر نمی کنم آنها تا به حال از مناطق اشغالی بازدید کرده باشند."

کارتر تاکید کرد: "من در ۵ کتابفروشی کتابم را برای مشتریان امضا کرده ام. در هر کتابفروشی نزدیک به هزار نفر کتاب را خریدند و واکنش هیچ کدام منفی نبود. حتی نمایندگان کنگره و شهروندان بلندپایه یهودی در محافل خصوصی از من به خاطر چاپ کتاب تشکر کرده اند. واکنش جهان واقعی به کتاب من مثبت بوده است ."

 

بازگشت به صفحه اسرائیل


http://www.bbcpersian.com

16:40 گرينويچ - دوشنبه 14 آوريل 2008 - 26 فروردین 1387

احمد زیدآبادی
تحلیلگر مسایل خاورمیانه

دیدار کارتر با مشعل؛ ابتکاری به نفع کدام طرف منازعه؟

جیمی کارتر، رئیس جمهور سابق آمریکا، که به گفته نزدیکانش برای یک "سفر مطالعاتی" به خاورمیانه سفر کرده است، از دیدار احتمالی خود با خالد مشعل رئیس دفتر سیاسی حماس دفاع کرد.

آقای کارتر که روز یکشنبه وارد اسرائیل شد قرار است از کرانه باختری رود اردن، مصر، سوریه، عربستان سعودی و اردن نیز دیدار کند.

جیمی کارتر برنامه سفر خود به سوریه را هنوز قطعی ندانسته، اما تاکید کرده است که در صورت انجام این سفر احتمالا با آقای مشعل دیدار خواهد کرد.

کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا، دیدار احتمالی جیمی کارتر با آقای مشعل را تقبیح کرده و گفته است که دو بار به آقای کارتر توصیه کرده که با رئیس دفتر سیاسی حماس دیدار نکند.

با این حال، آقای کارتر در گفتگو با روزنامه اسرائیلی هاآرتص تاکید کرده است که برای دیدار با خالد مشعل مخالفتی از سوی مقام های آمریکایی مشاهده نکرده است.

به گفته آقای کارتر وی پیش از سفر به خاورمیانه سعی کرده است تا با کاندولیزا رایس تلفنی گفتگو کند اما به دلیل عدم حضور خانم رایس در آمریکا وی با دیوید ولش معاون وزیر خارجه آمریکا صحبت کرده و مخالفتی از جانب او ندیده است.

افزون بر دولت آمریکا، رهبران اسرائیل نیز برخورد بسیار سردی با آقای کارتر در پیش گرفته اند. اهود اولمرت نخست وزیر اسرائیل به دلیل آنچه دفترش "مشغله کاری" نامیده از برنامه ریزی برای دیدار با آقای کارتر خودداری کرده است. وزیران خارجه و دفاع اسرائیل نیز قرار دیدار با رئیس جمهور سابق آمریکا ندارند.

در این میان تنها شیمون پرز، رئیس جمهور اسرائیل، که دارای مقامی تشریفاتی است با جیمی کارتر دیدار کرده است. اما آقای پرز نیز در دیدار با آقای کارتر اظهار نظرهای اخیر او را درباره اسرائیل به زیان صلح دانسته است.

جیمی کارتر با انتشار کتابی به نام "فلسطین: صلح، نه تبعیض نژادی" خشم محافل اسرائیلی و گروه های یهودی را علیه خود برانگیخته است.

پس از انتشار کتاب که حاوی جزئیاتی از رفتار خشونت آمیز دولت اسرائیل با فلسطینی های ساکن کرانه باختری است، آقای کارتر از محتوای کتاب خود دفاع کرد و گفت: "هنگامی که اسرائیل عمق کرانه باختری را اشغال می کند و بیش از دویست شهرک نشین یهودی را با ساخت جاده به همدیگر متصل می کند و فلسطینی ها اجازه عبور از این جاده را نمی یابند، این آپارتاید است، آپارتایدی سخت تر از رژیم سابق آفریقای جنوبی."

در واقع مقایسه اسرائیل با رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی بیش از دیدار احتمالی آقای کارتر با خالد مشعل، سبب خشم رهبران اسرائیل از وی شده است.

در بین رهبران اسرائیل، تنها آموس جیلاد از مقام های بلندپایه وزارت دفاع این کشور دیدار آقای کارتر با رهبر در تبعید حماس را اقدامی شرم آور دانسته است. دیگر کسانی که در این باره اظهار نظر کرده اند، توصیف های آقای کارتر از رفتار با فلسطینی ها را به باد انتقاد گرفته اند.

با آن که مقام های اسرائیلی تاکید کرده اند که لازم است احترام آقای کارتر به عنوان رئیس جمهور سابق آمریکا حفظ شود، اما خبرگزاری ها از عدم همکاری نیروهای امنیتی اسرائیل با گارد محافظ آقای کارتر خبر داده اند.

این نوع رفتارمقام های اسرائیلی با آقای کارتر سبب شده است تا پدر گلعاد شالیط، سرجوخه ربوده شده اسرائیلی، نسبت به تلاش های وی برای آزادی پسرش اظهار خوش بینی کند.

پدر آقای شالیط که با جیمی کارتر دیدار کرده است، عدم اشتهار آقای کارتر به دفاع از اسرائیل را دلیلی برای موفقیت وی در جهت آزادی فرزندش از اسارت گروه حماس دانسته است.

به هر حال، مقام های اسرائیلی در حالی آقای کارتر را به باد انتقاد قرار گرفته اند که دستور مذاکرات وی با خالد مشعل عموما مربوط به نگرانی های دولت اسرائیل است.

آقای کارتر تاکید کرده است که در دیدار با خالد مشعل تلاش خواهد کرد تا نظر حماس را درباره ابتکار صلح عربی کشف کند، از دو سرباز اسیر اسرائیلی در نزد حزب الله لبنان خبری به دست آورد، زمینه مبادله گلعاد شالیط با زندانیان فلسطینی در بند اسرائیل را فراهم کند و حماس را به عدم شلیک موشک به شهرک های اسرائیلی بویژه شهرک سدروت از نوار غزه متقاعد کند.

آقای کارتر در دیدار روز دوشنبه خود از شهرک سدروت، پرتاب موشک به این شهرک را "جنایت پست" نامید و بر طرح این مساله در ملاقات با آقای مشعل تاکید کرد.

با این حال، به نظر می رسد مقام های آمریکایی و اسرائیلی نگران آنند که دیدار آقای کارتر با رهبر تبعیدی حماس، تحریم دیدار با سران این گروه را در جامعه بین المللی بشکند و سایر شخصیت های جهانی را نیز به دیدار با آنان ترغیب کند.

از آنجا که سیاست آمریکا و اسرائیل بر انزوای روز افزون حماس استوار است، قاعدتا ابتکار جیمی کارتر برای دیدار با آقای مشعل گامی در جهت خنثی سازی این سیاست است.

این در حالی است که به نظر می رسد نتیجه مذاکرات احتمالی آقای کارتر با خالد مشعل به نفع اسرائیل تمام شود. چرا که اگر آقای مشعل در مواضع سنتی خود در برابر اسرائیل نرمش نشان دهد، موفقیتی برای دولت اسرائیل خواهد بود و اگر بر سرسختی خود اصرار ورزد در آن صورت ممکن است با انتقاد علنی جیمی کارتر و یا اقرار او به بی نتیجه بودن مذاکره با حماس روبرو شود که این نیز به زیان وجهه بین المللی حماس خواهد بود.

اگر آقای خالد مشعل برای نشان دادن نرمش های مشخصی در برابر اسرائیل آمادگی نداشته باشد، به سختی می توان نفعی در مذاکره وی با آقای کارتر برای حماس متصور شد، اما اگر این آمادگی وجود داشته باشد، جیمی کارتر ۸۳ ساله می تواند برای دومین بار در طول حیات خود در جهت استقرار صلح در خاورمیانه گام بردارد.


سومریان پدید آورندگان نخستین تمدن عالی بشر

تا پیش از قرن بیستم تاریخ نگاران به طور کلی معتقد بودند که نخستین تمدن بشری در مصر و یونان بوجود آمده است . لیکن تحقیقات باستان شناسی و پژوهش های علمی از اوایل قرن بیستم این ادعا را منسوخ کرد . اکنون بر اساس دلایل و مدارک متقن روشن شده است که نه تنها نخستین تمدن بشری در مصر بوجود نیامده بلکه تمدن مصر ، خود از تمدن سومر ماخوذ است .

پرفسور « وولی » محقق نامی تاریخ باستان که از سوی دانشگاه پنسیلوانیا و موزه ی بریتانیا به عنوان رئیس هیئت باستان شناسی در حفریات شهر « اور » حضور داشته است در کتابی که پس از این حفریات به رشته ی تحریر در آورده به صورت قطعی اثبات نموده است که « تمدن این قوم (سومر . م ) در بین النهرین 2000 سال پیش از مصری ها به اوج شهرت رسیده و فرضیه ی تقدم زمانی تمدن مصر را در هم شکسته و مردود دانسته است . سومری ها 3500 سال پیش از میلاد مراحل عالیه ی فرهنگ را پیموده و پیشرو مصر و آشور و آسیای صغیر و کرت و یونان بوده اند »  نه تنها تمدن مصر و یونان برآمده از تمدن سومری است بلکه حتی مجموعه قوانین حمورابی – که وی تا سالهای اخیر به عنوان نخستین قانون گذار در تاریخ بشر مطرح بود – نیز چنانکه در زیر اشاره خواهیم نمود در واقع چیزی جز گزیده و مجملی از قوانین سومری نیست . تمدنهای مصر و یونان و همه ی مدنیت های کهن که با شرق میانه و نزدیک مربوط بوده اند تحت تاثیر تمدنهای سومر و ایلام باستان بوجود آمده اند .

 

لوپوانت از متخصصان تاریخ باستان می نویسد : « اقوام بیابانگرد دیگری از نژاد سام در حدود 1800 تا 1700 سال پیش از مسیح ناحیه ی بابل را ترک گفتند و راه فلسطین و مصر را پیش گرفتند . تمدن عبری و تاریخ یهود و قانون آن قوم به وسیله ی تورات مضبوط است . مانند طوایف دیگر آن سرزمین عبری ها مردمی بت پرست و بادیه نشین بودند . ابراهیم خلیل که ریاست آنها را داشت دو قرن پیش از حمورابی در کلده زندگانی می کرد . در همان ایام اقوام دیگری به نام اتروسک و سیکول به سوی غرب مهاجرت کردند و نخستین ساکنان ایتالیایی مرکزی اتروسک ها بودند که شهرهایی بنا نهادند و تمدن ساکنان سواحل دریای اژه را ( بین آسیای صغیر و یونان ) در حوزه ی غربی پایه گذاری کردند .

سیکولها در جنوب شبه جزیره ی ایتالیا و همچنین در جزیره ی سیسیلیا ( صقلیه ) اقامت کردند .

فنیقیها که در آن روزگار مردمی دریانورد و مانند عبریها از نژاد سامی بودند در شهرهای مستقلی مستقر شدند و در امتداد ساحل به بازرگانی پرداختند و به اختراعاتی توفیق یافتند .  از جمله الفبایی ساختند که مورد استفاده یونانیان نیز قرار گرفت . قوم دیگری از کرت (اقریطش) برخاست و از سه هزار سال تا 1400 سال قبل از میلاد تاریخ درخشان تر و کهن تری در تجارت دارد .

 

گزارش تحليلي «جام‌جم» درباره ادعاي اخير وزير آموزش و پرورش تاجيكستان 

تاجيك‌ها خط فارسي را عربي ناميدند

گروه فرهنگ و هنر- آرش شفاعي: خبرگزاري‌ها ديروز به نقل از عبدالجبار رحمانف، وزير آموزش و پرورش تاجيكستان نوشتند، زبان تاجيكي به الفباي كريلي باقي خواهد ماند و ضرورتي براي روي آوردن به خط عربي نمي‌بينيم. براساس خبري كه خبرگزاري نووستي آن را مخابره كرده بود، وي افزوده است: ايران براي يادگيري خط عربي كتاب‌هايي را براي مدارس تاجيكستان ارسال مي‌كند كه دانش‌آموزان براساس آنها «زبان عربي» را ياد بگيرند! اين اظهارات تكرار موضعگيري چندي پيش امام علي رحمان، رئيس‌جمهور اين كشور فارسي‌زبان است كه اعلام كرده بود كشورش تا 10 سال آينده به خط عربي روي نخواهد آورد. دليل اصرار مقامات تاجيك بر اشتباه تاريخي مقامات جمهوري تاجيكستان در دوران حاكميت اتحاد جماهير شوروي روشن نيست؛ چرا كه تغيير خط فارسي به لاتين و سپس سيريليك باعث انقطاع فرهنگي خطرناكي براي مردم اين سرزمين فارس‌زبان شد به گونه‌اي كه آنان تا ده‌ها سال با ميراث مكتوب نياكان خود بيگانه بودند. در سال‌هاي پس از استقلال تاجيكستان، عطش مردم اين كشور براي كسب دوباره هويت تاريخي خود در روي آوردن به آموختن خط فارسي جلوه‌گر شد، اما دولت تاجيكستان طي اين سال‌ها همچنان در برابر اين خواسته تاريخي مقاومت مي‌كند. نوروز امسال مقامات سياسي سه كشور فارسي‌زبان ايران، افغانستان و تاجيكستان براي نزديك كردن ديدگاه‌هاي خود در دوشنبه گرد آمدند و اين نشست‌ها اميدواري براي رسيدن به وفاق فرهنگي بيشتر به عنوان مهم‌ترين مولفه براي رسيدن به اتحاديه كشورهاي فارسي‌زبان جهان را زنده كرد. اظهارات اخير مقامات تاجيكستان نشان مي‌دهد كه نشست‌ها و مراودات سياسي تا زماني كه با پشتوانه آگاهي‌هاي تاريخي و فرهنگي و ديدگاه‌هاي فرهنگيان و دانشمندان سه كشور همراه نباشد به سرانجامي نخواهد رسيد. مقامات ايران و افغانستان بايد به صورتي روشن و مستدل به طرف تاجيك تفهيم كنند كه آنچه در كشورهاي ايران و افغانستان رواج دارد زبان و خط فارسي است ولاغير و اين خط جزو لاينفك هويت ملي فارسي‌زبانان است. عجيب نيست كه وزير آموزش و پرورش يك كشور فارسي‌زبان، رواج و انتشار كتاب‌هايي با خط فارسي را در جهت ترويج زبان عربي بداند! آيا نبايد اين اظهارات را در ادامه شيطنت‌هايي دانست كه طي چند سال اخير براي ضربه زدن به هويت ملي ايرانيان آغاز شده است؟

 

 

رواج دادن نام‌هاي مجعول براي «خليج فارس» و دنبال كردن اين حركت از سوي برخي موسسات بين‌المللي كه ظاهر علمي و آكادميك دارند اگرچه با پاسخ‌هاي مستدل مسوولان ايراني و واكنش‌هاي بموقع ايرانيان سراسر جهان همراه شد، تنها بخشي از اين شيطنت‌هاي حساب ‌شده است.

در طول سال‌هاي اخير، بسياري از چهره‌هاي فرهنگي و علمي ايراني كه هيچ‌كس در هويت آنها  شكي ندارد، از جمله رودكي، ابن‌سينا، مولانا، فارابي و ابوالحسن خرقاني، عرب، ترك و غيرايراني معرفي شده‌اند و صدالبته برخي كم‌كاري‌هاي مسوولان فرهنگي در تشديد اين مشكلات موثر بوده است.

امروز تعرض به خط فارسي بخش جديدي از پروژه تهديد هويت ايراني و همه فارس‌زباناني است كه به اين خط مي‌نويسند. اگر مسوولان فرهنگي كشورمان و همه كاربران رايانه كه خط فارسي را زيرشاخه عربي ويندوز ديده بودند به اين حركت اعتراض مي‌كردند و خط فارسي را داراي هويتي مستقل اعلام كرده بودند، امروز شنيدن اظهارات مقام برجسته يك كشور فارسي‌زبان در تعرض به زبان فارسي بعيد بود.

خط فارسي اگر چه در دوران پس از اسلام در سرزمين تمدن پارسي رواج يافت، اما در طول قرن‌هاي پياپي به هويت، اختصاصات، رسم‌الخط و دستور نگارش مخصوص به خود دست يافته و نمي‌توان آن را با خط عربي كه هويتي كاملا مجزا و قواعد و دستور ويژه خود را دارد، يكي دانست.

هيچ‌كس در دنيا يك خط را به صرف شباهت به خط ديگري، ‌كتمان نمي‌كند. مگر زبان‌هاي انگليسي ، فرانسوي ، اسپانيولي و پرتغالي از حروف مشابه استفاده نمي‌كنند؟ آيا كسي رسم‌الخط انگليسي و فرانسوي را كتمان مي‌كند؟ پس چگونه است كه رواج خط فارسي را زمينه‌چيني براي گسترش زبان عربي مي‌دانند؟

بسياري از شاهكارهاي علم، فلسفه و هنر ايراني در طول قرن‌ها به زبان وخط فارسي نوشته شده و شعر فارسي كه صيت شهرت و شكوه آن آفاق را درنورديده است با همين خط نوشته شده و هيچ‌كس نمي‌تواند منكر هويت مستقل خط فارسي شود. 

همان‌گونه كه رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ديروز دفاعي مستدل و جامع از هويت تاريخي خليج فارس ارائه كرد، به نظر مي‌رسد مقامات سياسي و فرهنگي كشور نيز بايد دفاع از خط فارسي را به عنوان بخش مهم ديگري از هويت ايراني در دستور كار قرار دهند و با موضعگيري بهنگام در برابر مقامات تاجيك يا هر مقام مسوول ديگري كه خط فارسي را خط عربي ناميدند (يا بعدها مي‌نامند)، جلوي حركت شيطنت‌آميز ديگري را در كتمان بخش مهمي از هويت تاريخي و ملي ايران بگيرند.

azadtribun20080414


12:08 گرينويچ - يکشنبه 13 آوريل 2008 - 25 فروردین 1387
 
خنجر شاه جهان در لندن به فروش رفت
 
خنجر طلای شاه جهان

مشهور است که شاه جهان به اشیای زیبا و گران قیمت علاقه زیادی داشته است

یک خنجر طلا که زمانی متعلق به شاه جهان، فرمانروای نامی مغول و سازنده تاج محل بوده، در حراجی بونامز لندن به مبلغ یک میلیون و هفتصد هزار پوند به فروش رسیده است

مسئولان بونامز گفتند که این رقم سه برابر قیمتی بوده است که برای فروش این خنجر تخمین زده بودند. در بروشور بونامز آمده بود که انتظار می رود این خنجر طلا بین 300 تا 500 هزار پوند به فروش برسد

خنجر شخصی شاه جهان متعلق به سال های 1630-1629 است و نام این امپراتور مغول بر روی آن حک شده است. شاه جهان بین سال های 1627 تا 1657 حکومت کرد

این خنجر یکی از آثار هنری اسلامی است که "ژاک دزنفان"، مجموعه دار بلژیکی در طی پنج دهه جمع آوری کرده است. آثار هنری از هند و جنوب شرق آسیا از جمله دیگر آثاری است که این مجموعه دار گردآوری کرده است

کلر پنهالوریک، مدیر فروش آثار هندی و اسلامی در بونامز، می گوید: "اشیای مهم و باکیفیت مانند این خنجر به ندرت وارد بازار می شود و ما از قیمتی که برای این خنجر پرداخت شده، بسیار خوشحالیم

"صاحب جواهرات

شاه جهان به یاد همسر ایرانی اش، ممتاز محل، دستور ساخت تاج محل، "بنای مرمرین عشق"، را داد.

در دوره حکومت او همچنین تخت سلطنتی مشهور طاووس ساخته شد

 
نقاشی از شاه جهان

نقاشی از شاه جهان

در بیانیه حراجی بونامز لندن آمده: "نام شاه جهان، عناوین رسمی او، تاریخ و محل تولدش به خط نستعلیق و همچنین نشان افتخاری به شکل چتر (سمبل ملکوت و سلطنت در آسیای باستان)، روی این خنجر حک شده که ثابت می کند این خنجر مورد استفاده شخصی شاه جهان بوده است

ویلیام دلریمپل، مورخ، در نشریه بونامز می نویسد: "بسیاری از مهمانان پس از دیدار با امپراتور شاه جهان از علاقه وافر او به اشیای زیبا و گرانقیت نقل می کردند

بروشور بونامز به نقل از ادوارد تری، مقام کلیسایی که در اقامتگاه سفیر وقت بریتانیا در هند مستقر بوده است، آورده که این فرمانروای مغول "بزرگترین و ثروتمندترین صاحب جواهرات در سراسر جهان است

بنابه گفته مدیران حراجی بونامز، کلکسیون هنری ژاک دزانفان زمانی مورد توجه عمومی قرار گرفت که محمدرضا پهلوی، شاه سابق ایران، شخصا از مجموعه او در سال 1969 دیدن کرد

ژاک دزانفان، از خانواده ای ثروتمند بود که در لیون فرانسه تعداد زیادی کارخانه داشتند


TÜRK KÜLTÜRÜNDE RENKLER


TÜRK KÜLTÜRÜNDE RENKLER
Binlerce yıllık Türk tarihi boyunca Türk kültür yapısında renkler, belirli manalar kazanmışlardır. Hattâ renklerin milletimizin hayatında büyük bir zenginlik içinde olduğunu söyleyebiliriz. Renklerin yalnız bir manası olmayıp, bazen ifade yerlerine göre birçok farklı anlamlar içerisinde olduğu da bilinir. Her milletin içtimaî yapısında renklerin bir değeri vardır. Fakat bizim burada yapacağımız değerlendirmeler, yalnızca Türk kültür hayatı içinde olanlarıdır. Diğer kültürlerdeki değişik anlamların bizim kültürümüzdekiyle alâkalı olmadığını bir defa daha zikrettikten sonra, bu renkleri sırasıyla izah edelim.
Türk tarihinin muhtelif devrelerinde renklerin yönleri ifade etmek için kullanıldığını biliyoruz. Dört yönün her birisi ayrı bir renk ile şekillenmiştir. Bunlardan ;
kara=kuzey, kızıl=güney, gök=doğu, ak=batı olarak kullanılır.
Bin yıl önce Anadolu’yu fetheden Türkler, Türkiye’nin kuzeyindeki denizi Kara-Deniz, batısındakini Ak-Deniz1, güneyindekini Kızıl Deniz şeklinde isimlendirmiş2, fakat doğuda bu isimle adlandırılacak deniz bulunmadığı için büyükçe bir gölün adını da Gökçe-Göl olarak tanımlamışlardır. .
Bundan başka Orkun kitabelerinde devlet adı Türk Kağanlığı şeklinde geçmekte iken, bir yerde Kök Türk ibaresine rastlanır. Bu ise devletin doğu kanadını belirtmek için kullanılmıştır. Yine bilindiği üzere Hun Devleti’nin batıdaki bölümünün adı Ak-Hun biçiminde ifade edilmekteydi. Avrupa’ya giren Hunlar da, Kuzey Hunlarının devamı olmaları hasebiyle Macar kaynaklarında Kara-Huniar olarak bilinirler. Osmanlı tarihinde Boğdan’ın kuzeyi3 ifade edilmek istendiği zaman Kara-Boğdan şeklinde söylenmiştir.
Yine Altun-Orda Hanlığı’nın batı kanadı Ak-Orda, doğu kanadı ise Gök-Orda idi. Buna benzer şekilde dağ, tepe, ırmak, deniz, şehir gibi pek çok coğrafi isimleri bu renkler esas olmak üzere Türk coğrafyasında görmek mümkündür.
Bu dört renkle birlikte kullanılan bir beşinci renk vardır ki, o da “sarı”dır. Sarı renk yön değil, bu dört rengin ortasında yer alan merkezi karşılamak için kullanılmıştır. Devlet yapısı bakımından değerlendirilecek olursa, sarı renk merkez hâkimiyetini ve kudreti ifade etmektedir.4 Birçok sarı yanında kullanılan Türk sarısı, “altın sarısı“dır.5 Altın bilindiği üzere, kuvvet ve kudretin, hâkimiyet ve zenginliğin karşılığı olarak dünya var olduğu günden beri değerini korumaktadır. Yine bu anlayışa uygun olarak tarihte güçlü ve cihangir hükümdarların hepsi altın tahtla birlikte tasvir edilmişlerdir.
Yukarıda zikretmiş olduğumuz gök renk, yabancılar tarafından söylendiği üzere “Türk Mavisi“, turkuvaz şeklinde tanımlanmaktadır. Ancak gök renk yanında bir diğer rengin daha eşit anlamda kullanıldığını tarihimizde görmekteyiz. Bu renk yeşildir. Yeşil renk Orkun kitabelerinde Yaşıl şeklinde geçmektedir. Kelimenin aslî biçimi olan bu ibare Çin’deki Gök-Irmak karşılığı kullanılmıştır.6 Ayrıca yeşil renk pek çok coğrafi mekanlarda yukarıdaki renkler gibi aynı ölçüde kullanılmaktadır. Anadolu’muzdaki Yeşil-Irmak buna bir delildir.
Yaşıl veya yeşil, gençliğin, hayatiyetin ifadesi olan bu renk, Osmanlı sancak renkleri arasında yerini bulmaktadır. Yeşil, kırmızı ve sarı, bu üç renk tarihimizde birlikte kullanılan renkler arasındadır. Bu üç renk bir kompozisyon biçimi içinde tarihimizin derinliklerinden gelen yapıda mevcuttur. Selçuklu Devleti’nin kurulduğu sırada cihan sultanı durumunda olan Tuğrul Beğ’in, Sultan Alp Arslan’ın ve oğlu Melik-Şah’ın ordusunda bu üç renkli sancaklar beraber kullanılmıştı. O devrin İslâm kaynaklarında verilen bilgilerde “sultan, Türkmen ordusu ile hareket ediyorsa, bu üç renkli sancak mutlaka orduda bulunurdu” denmektedir. Eğer halifenin arzusuna uygun bir sefer yapılacak olursa, orada halifenin alâmeti olan siyah sancağın da kullanıldığını görüyoruz. Osmanlılarda ise bu üç renkli hilâlli sancaklar aynı zamanda harp sancaklarıdır. Üç rengin manası sırasıyla şöyledir:
Yeşil hayatiyet, kırmızı güçlülük ve sarı hâkimiyet demektir.
Hattâ Mehter takımındaki sancaklar bu hâkimiyetin üç rengini de sembolize eder. Bütün bunlara ilâve olarak, Osmanlı padişahının resmî sancağı bu üç rengi birleştiren kompozisyon içinde idi.7 Harp tarihi müzesinde ve son Osmanlı sancak ve askerî kıyafetlerine ait kitapta bunları görmek mümkündür.
Renklerin bu manaları yanında bilhassa, kara rengi zengin bir muhteva içinde görmekteyiz. Orkun kitabelerinde kara kelimesi birçok yerde Kara-Bodun şeklinde geçmektedir. Bazı dilci ve şarkiyatçılar kara kelimesini burada “avam halk” manasında düşünmüşlerdir. Ancak bu değerlendirmeyi yapabilmek için zıt manada olan Ak-Bodun’u da bulmak lazımdır. Ak-Bodun ibaresine asla rastlanmıyor. O zaman avam karşılığı olan asil de yok ,demektir. Öyleyse yukarıdaki düşünce tarzının yanlış olduğu ortaya çıkmaktadır. Hakiki manayı bulma zarureti vardır. Buradaki kara, güçlü ve büyük manasında kullanılmıştır. Çünkü kitabelerde Kara-Bodun itibar edilen, değer verilen bir mefhum olduğu için onun avam halk manasına gelmesi mümkün değildir. Hattı zatında Türklerde sınıf farkının olmadığı bilinir. Bunun en güzel misali Oğuz-Kağan Destanında görülür. Oğuz İli, Oğuz Kağan’ın altı oğlu ve yirmi dört torunundan neşet etmiştir. Diğer Türk illerinden olan Uygur, Karluk, Kıpçak, Yağma, Çigil, Toksı gibi iller ise Oğuz-Kağan’ın amcaları, Or-Han, Kür-Han, Küz Han’ın neslinden gelmektedirler. Destandaki bu an’ane hepsi bir atadan türeyen milletin mensuplarını eşit kılmaktadır.
Bu kısa değerlendirmeyi yaptıktan sonra, Orkun kitabelerindeki vermiş olduğumuz mana yerine oturduğu takdirde metinler anlam bakımından daha da güçlülük kazanmış olacaktır. Zira sınıf farkı olmayan Türk millet yapısında bir ferdin diğerine asalet iddiasında bulunamayacağı gibi, asilin de olmadığı yerde avamlık olmayacağı muhakkaktır.
Kara rengin cemiyet hayatımızda kullanılış itibarıyla bir diğer manası; kara-gün, yas, karalar bağlamak, kara bulutların çökmesi gibi kelime ve terimlerle ifade edilir. Orkun kitabelerinde olsun, Dede Korkut’ta olsun kara renk bir yas, bir ızdırap, bir acının karşılığıdır. Karanın müspet bir manası daha vardır.
Kara-Koyunluların hükümdarı Kara Mehmed Beğ ve Kara Yusuf Beğ, Ak-Koyunluların ecdadı Kara Yülük Osman Beğ, Osmanlıların atası Kara Osman Beğ adlan ve lâkaplarıyla metinlerde geçmektedir. Buradaki kara ise, doğrudan doğruya yiğit, kahraman ve alp kişi manasındadır. Kara rengin dil ve edebiyatımızda başka bir manası da vardır. Kara-Samsun, Kara-Maraş gibi şekillerde kullanıldığı takdirde; esas Samsun, esas Maraş’ın neşet ettiği ilk mahâl manasına alınmalıdır.
Yas anlamına gelen kara rengin yanında tarihimizin bazı bölümlerinde Ak ve Gök rengin de yas manasında kullanıldığını görmekteyiz. Bu nokta üzerinde bir araştırma yapmaya ihtiyaç olmakla beraber, bu iki rengin kullanıldığı yerlerdeki ölüm hadiselerinde şahâdet hali vardır. Öyle zannediyoruz ki, bu renkler herhangi bir ölüm için değil, zulümle veya şahadet halindeki durumlar için değerlendirilmelidir.
İzahını yaptığımız renkler yanında bu renklere muadil gibi görünen kullanım tarzlarını da görmekteyiz. İlk akla gelen renklerden Yağız ve Boz kelimeleridir. Orkun kitabelerinde yerin kara ifadesini kullanmak üzere yağız yer denmiştir. Toprak rengidir. Ancak at rengi olarak kullanılacak olursa, siyah at manasına gelir. Yağız kelimesi, yağız yiğit, kara yiğit anlamında dilimizde tabir olarak yiğitlik işareti olarak bilinir. Boz renk ise hem kara, hem de beyazın karışımından meydana gelen kurşunî renge yakın bir renktir. Metinlerde toprak rengi ve at rengi olarak kullanılmıştır. Ak renk karşılığı olmak üzere at rengi olarak kır kelimesi de kullanılır. Ancak kır ile birlikte ala-kır, bakla-kır, boz-kır, kırçıl, demir-kır, gök-kır tabirleri at rengindeki beyazla ilgili renklerin karışımını anlatır.
Ayrıca doru, yine at rengi olarak metinlerde geçmektedir. Doru esasında kestane rengidir. Ama doru yanında, kırda olduğu gibi, yan renkler de vardır. Çünkü atlar her zaman kır, doru, yağız, al gibi renklerde olmazlar, karışık renkleri bünyelerinde barındırırlar. Bu bakımdan yağız doru, açık doru, hurma doru şeklinde at renklerini veya donlarını bilmekteyiz. Bir diğer at rengi olarak al renk vardır. Kızıl renge yakın bir renktir veya kızıla meyil doru da denilebilir. Bu renge ilâve olarak Kula at vardır. Kula at ise kızıl ile bozun karışımı olarak görülür.
Burada bir noktayı daha ifade etmek gerekirse, atın donu tabiri binlerce yıllık kültür tarihimizin temel ibarelerindendir. Türk kültür tarihinde renklerin zengin bir mana içinde olduğu şu kısa makalede dahi görülecek ölçüdedir.
Prof. Dr. Mustafa KAFALI
Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Tarih Bölümü
DİPNOTLAR:
1 Atatürk’ün Dumlupınar Savaşı’nda vermiş olduğu emir “Hedefiniz Akdeniz’dir” şeklinde olmuştur. Burada kastedilenin Antalya, Mersin veya Adana değil, İzmir şeklinde olduğu gayet açıktır. Zira bu denizin adı Ak-Deniz veya Ak-Deniz’in bir bölümü olarak Adalar Denizi diye yüzyıllar boyunca adlandırılmıştır. Ancak bugün hatalı olarak eski Yunancasının bozulmuş biçimi olan Ege kullanılmaktadır.
2 Kızıl, al ve kırmızı renklerin benzerliğine rağmen ayrı ayrı kullanılışı vardır. Bayrak aldır kan aldır. Güney ise kızıldır. Kiremit kırmızıdır. Bu hususlar dil ve edebiyatımızda farklı kullanılırlar.
3 Bogdan in kuzeyi bugünkü Moldavya Cumhuriyeti arazisidir.
4 Hazar Kağanlığının ilk başkenti Itil Şehri’nin bir bölümü Sarıg-çın, ikinci başkentleri ise Sang-el adlarıyla bilinir. Burada hâkimiyetin merkezi san renk açıkca görülmektedir.
5 Türk hâkimiyet anlayışında gün-doğusundan, gün-batısına kadar ibaresi kitabelerde ve destanlarımızda yer almaktadır. Güneş ışıklarının nüfuz kabiliyeti, hâkimiyet ile özdeşleşmiştir. San rengi bu şekilde değerlendirmek isteyenler de vardır.
6 Kitabelerde Yaşıl-Ögüz şeklinde geçer.
7 Bugünkü Cumhurbaşkanlığı forsu karşılığı olmak üzere.

“Türk” Ne Demektir?


“Türk” Ne Demektir?

“Türk” Ne Demektir?


Türk Sözcüğü Dilbilimsel İrdelemesi
Türk sözcüğünün dilbilimsel irdelenmesinde, öncelikle Türkçe’nin bazı özelliklerine ve dilbilgisi kurallarına gereksinim vardır. Bu kural ve özellikler ışığında Türk sözcüğünün türü incelenilebilir ;
İlgili Dilbilgisi Kuralları :
1. Türkçe bir “ Kökdil “ dir. Türkçe tüm sözcükler kök sözcüklerden oluşur ve üretilir. Her ne kadar güncel dilde bazı kökler birkaç heceli olsa da kalık Türkçe de kökler tek hecelidir. Dilin en eski yapı taşları olan bu köklere özkök (Tek heceli kökler) diyebiliriz. Burada sözü geçen kökler özköktür.
2. Türkçe kök sözcükler anlamlıdır . Örneğin; koş, gel, su, o, kuş, öt, at, tut, vb. Kökü anlamsız olan sözcükler Türkçe değildir.
3. Hece bir solukta söylenen ses veya ses topluluğudur ve Türkçe de heceler bir, iki ve en çok üç seslidir. (Üç harflidir.) Bu kuralın dışında kalan sözcükler, Türk, Kürt, kurt, kork, vb. ya dönüşmüş kalık sözcükler ya da yaban sözcüklerdir . Bunların içinden Kalık Türkçe sözlerin bulunması için birer sözcük kazısına gereksinim vardır.
4. Türkçe kök sözcükler, eylem kökü ise emir kipinde bulunurlar. Örneğin; al, uç, dur, ver, vb.
5. Türkçe sözcükler aşağıda sıralanan üç biçimde sınıflandırılırlar;
Yalınç sözcükler ( Kök sözcükler ) . Örneğin ; koş, ver, ev, göz, kor, at, vb.
Türev sözcükler ( Kökten türemiş sözcükler ) Örneğin ; koşucu, vergi , evli, gözlük, vb.
Bileşik sözcükler ( iki sözcüğün bileşimden oluşan sözcükler.) Örneğin ; aktaş, gözlemevi, vb.
6. Türkçe sözcüklerde iki sessiz harf yan yana gelmez ( Ünlü düşmesi hali dışında ) . Yani Türkçe de iki sessiz harf aralarında bir sesli harf olmadan söylenemez. Örneğin ; tk , lm , cş , vb. bunlar ancak aralarına bir sesli harf gelince söylenebilir. Tok , lam , coş , vb. Bu kuralın dışında kalan alt, üst, kork, vb. Türkçe sözcükler ünlü düşmesine uğramıştır ve söylenmelerinde bu hissedilir.
Türk Sözcüğünün Türü
Bu bilgiler ışığında “Türk” sözcüğünün ne tür bir sözcük olduğu irdelenirse ;
1. Türk sözcüğü bir kök ( yalınç ) sözcük müdür? ; Türk sözcüğü dört sesli olduğu için bir kök sözcük olamaz. Çünkü Türkçe kökler anlamlıdır ve en çok üç seslidir, bu kuralın dışında kalan kök sözcükler de anlamlıdır.
2. Türk sözcüğü bir türev ( türetilmiş ) sözcük müdür? ; Türev sözcükler bir kök sözcüğün çeşitli ekler alması ile oluşur. Yani ilk heceleri bir yalınç sözcüktür. Türk sözcüğünün ilk hecesi “ tür “ dür. Tür sözcüğü üç sesli bir kök sözcüktür.
Tür :1- Çeşit ; 2-Ortak özellikleri olan bireylerin tümü ; 3- Kendi içinde bir birim olan ve üzerinde cins kavramının bulunduğu bir mantıksal kavram (TDK Sözlüğü6 ).
Tür sözcüğü ; ortak özelikleri olan bireyler topluluğunu özelikleriyle birlikte anlatan bir ad dır.
Türk sözcüğünün türev sözcük olması için tür sözcüğünün bir ek alması gerekir ki , burada tür – k eki almış olur. Bu ekin çekim eki olması beklenemez, dolayısıyla yapım eki olabilir ancak. “ k “ eki eylemden türetilmiş adıllarda vardır. Örneğin işle eyleminden “ işle – k “ adılı türemiştir. Ancak tür sözcüğü “r” ünsüzü ile bitiyor ve bir addır. Bu durumda Türk sözcüğünün bir türev sözcük olması söz konusu olamaz.
3. Türk sözcüğü bir bileşik sözcük müdür? ; Türk sözcüğünün , kök ve türev sözcük olmadığını belirlendiğine göre, eğer “ Türk “ sözcüğü öztürkçe ise geriye sadece bileşik sözcük olma olasılığı kalıyor. Türkçe de iki ayrı sözcüğün birleşerek oluşturduğu , yeni bir kavramı belirten sözcüğe bileşik sözcük denir.
Türk sözcüğünde k sesinin bir sözcük olmadığını biliyoruz. ( Tek sesli sözcükler ünlü harflerden oluşur, Örneğin ; o , a , e , u , vb. gibi. O halde “ tür – k “ de birinci sözcük “ tür ” ve ikinci sözcük ise ünlü düşmesine uğramış olan “ xk “ dır. Yani ikinci sözcük ilk harfi ünlü “x” olan iki harfli bir sözcüktür.
Bu noktada “x” k biçimindeki sözcüğü bulmak için Anadolu Türkçe’si dışında ki bazı lehçelere bakmak gereği doğuyor. Örneğin Tatarca da Türk sözcüğü “ Türük “ biçiminde yer alıyor ve bugünde böyle kullanılıyor. Türkçe lehçeler içinde en eski olanı Yakutça olarak bildiriliyor. Yakutça da Türk sözcüğü “ Türök “ biçiminde söyleniyor.
Bu durumda Türk sözcüğü ; “ Tür - ük “ ya da “ Tür - ök “ biçiminde olmalıdır. TDK 6 sözlüğünde ne ük ne de ök diye bir sözcüğe rastlanmıyor.
4. Dünbilim ( tarih bilimi ) yardımıyla ; Ök sözcüğü ve kavramı Kalıktürkçe { Öntürkçe , İlktürkçe, Prototürkçe 1 } nin en eski ve ilk sözcüklerinden, kavramlarından biridir. Gök , tanrı , geyik, keçi , boğa , Tanrının görüntüsü ( temsilcisi ) kağan, anlamlarına gelen bu sözcük , ÖK pictogaram ı ( Qarataw mağarası Qazaqistan ) yazılı olarak karşımıza çıkmaktadır. Kavramsal olarak ; evrensel (kozmosa dair) , Tanrısal, Tanrıya bağlı, Tanrı ( evren ) güvencesinde, evrene dayanan, evrenden gelen , varlık, olgu anlamına gelmektedir.
Asya da bu günden 16 bin yıl ile 8 bin yıl öncesine kadar yayılı çeşitli mağara yazıtlarında ortaya çıkmıştır. Okunuşu Kalıktürkçe de “ k “ sesi ve bu ses önünde gizli “ ö “ veya “ ü “ ile çeşitli Türkçe lehçelerde yer almaktadır.
Yazıtlarda “ tür-ök “ bir kültürel, toplumsal nitelik olarak kullanılmış, ırksal (soysal ) bir kavram olmamıştır. Bugün de kendini Türk olarak niteleyen toplulukların farklı ırklardan geldiği (sarı ırk, tunç derililer, beyaz ırk, vb.) antropolojide belirlenmiştir.
İrdeleme Sonucu
1. İrdemele sonucunda Türk sözcüğünün “ Tür - ök “ biçiminde bileşik bir sözcük olduğu ortaya çıkmaktadır.
Tür : İnsan topluluğu anlamındadır ve başına geldiği ök sözcüğünün adılı olmuştur.
Ök : Evrene (kozmosa, Tanrıya) inanan ( bağlanan, güvenen, dayanan, ondan gelen) insan.
2. Türk =Tür-ök : Ök-türü, Tanrıya ( Evrene ) bağlı ( inanan ) insan topluluğu ( türü ), anlamında bir öztürkçe addır.
3. Böylece , ” Türk = Evrene bağlı, Tanrı güvencesinde, insan topluluğu, toplulukları. “ anlamına gelen öztürkçe bir sözcük olmaktadır.
Bu irdeleme ile sözlük bilgisinde oluşan değişimler
Türk sözcüğünün dilbilimsel irdelemesi ile sözcüğe ilişkin sözlük bilgileri de değişmiş olmaktadır. Değişen sözlük bilgileri sözcüğün anlamı ve türü ile ilgilidir.
Türk Sözcüğünün Anlamı
Türk sözcüğü ; Evrene ( kozmos ) bağlı, tanrının güvencesinde, evrenden gelen, insan topluluğu, türü anlamına gelen, öztürkçe bir bileşik sözcüktür.
Türk nedir ?
Türk Milleti’nin tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. “Türk” sözü tarihin en eski çağlarından beri kullanılıyordu ve belirli bir kavmin yada kavimler birliğinin adı olarak mevcuttu.Türkler’in köklü ve çok zengin bir tarihe ve kültüre sahip olması nedeniyle birçok bilim adamı “Türk” adının nereden geldiği hakkında araştırmalar yapmış, bu araştırmalar neticeside Türk adı ilk defa MÖ. XIV. yy’da “Tik” veya “Tikler” adıyla geçmeye başlamıştır.
Diğer bir görüşe göre ise Türk adı MÖ. XIV. yy’dan öncede var olduğudur. Zira Türk ırkının tarihi insanlığın tarihi kadar eskidir. Bu gerçeği kavmi ve milli mitolojilerde ve tarihi oluşumlarda izah eden eski kayıtlarda görmek mümkün olmaktadır.
Türk ırkının çok eski olması nedeniyle Türk adının nerden geldiği hakkında birçok iddia ve görüşler ileriye sürmüşlerdir. Buna göre,
— Heredotos’un doğu kavimleri arasında zikrettiği TARGİTAB’lar. — İskit topraklarında doğdukları söylenen TYRKAE’ler — Tevratta adı geçen Togarma’lar.— Eski Hint kaynaklarında tesadüf edilen TURUKHA’lar veya THRAK’lar — Eski Ön Asya çivili metinlerinde görülen TURUKKU’lar.— Çin Kaynaklarında MÖ. I.yy’da rol oynadıkları belirtilen TİK veya Dİ’ler
Bizzat “Türk” adını taşıyan Türk kavimleri olarak gösterilmektedir.İslam kaynaklarında yer alan İran menşeli “Zend - Avesta” rivayetleri ile İsrail menşeli “Tevrat” rivayetlerinde Nuh Peygamber’in torunu olan Yafes‘in oğlu “Türk” ile İran rivayetlerindeki Feridun’un oğlu “Türac” veya “Tur“un soyu Türk adını taşıyan ilk kavim olarak gösterilmek istenmiştir.”Avesta”da yer alan “Ebül Beşer”den ,Cemil ve oğu Ferdiun’dan bahsedilmektedir. “Ferdidun ülkesi Salm, Irak ve Turak (Türk) ismindeki üç oğlu arasında pay etmiştir. Salma!a bugünkü İran ve havalisi, Irak’a bugünkü Irak ve havalisi ,Turak’a ise Orta Asya ve Çin havalisi düşmüştür. Feridun ölünce Irak, Salm’a saldırarak İran ve havalisini almış, daha sonra Turak’a saldırmıştır. Irak, Turak’ı yenememiş, savaş bunların torunlarına uzanan dek senelerce sürmüştür. Sonunda Turak’ın torunu “Afrasyap” Irak torunun “Muncihir”i mağlup ederek Ceyhun nehri sınır kabul edilen bir anlaşma yapmıştır. Bu tarihten sonra ceyhun nehri doğusunda “TURAN“, batısına da “İRAN” denmiştir.Tevrat rivayetleride ise Nuh tufanından sonra Nuh peygamber dünyayı üç oğlu arasında pay etmiş. Yafes’e Orta Asya ve Çin ülkeleri düşmüş,Yafes ölürken tahtını sekiz oğullarından biri olan “TÜRK” e bırakmıştır.
Görülmektedirki Hz. Adem devrine yakın zamanlarda Turak(Türk)’den İran-Turan savaşlarından ve Alp Er Tunga gibi büyük bir Türk Başbuğundan ve Saka İmparatorluğu Kağa’nından bahsedilmektedir. Yukarıda mitoloji ve tarihi kayıtlar içerisinde yer alan “Türk” kelimelerinden ,Türk adının ne kadar eski olduğu ortaya çıkmaktadır. MÖ XIV. yy’da yer alan “Tik”ler ile dünyada mevcut olan medeniyetlerin en eskisi olan MÖ. VII. yy. da Orta Asya’da kurulan “Anav” medeniyeti de Türkler tarafından kurulmuştu. O halde Türkler MÖ. XIV. yy’da Tik’ler , MÖ. VII. yy’da Anavlar, MÖ IV yy’da Sakalar ile tarih kayıtlarında yer almaktadır.Türk kelimesinin yazılı olarak kullanılması ilk defa MÖ 1328 yılında Çin tarihide “Tu-Kiu” şeklinde görülmektedir. MÖ. I yy’da Roma’lı yazarlardan biri olan Pompeius Meala’nın Azak Denizi kuzeyinde yaşayan halktan “Turcae” olarak bahsetmesi ile ilk defa yazılı olarak karşılaşıyoruz. Türk adının tarih sahnesine çıkışı MS VI yy’da kurulan Kök-Türk Devleti ile olmuştur. Orhun kitabelerinde yer alan “Türk” adı daha çok “Türük” şeklide gösterilmektedir. Bundan dolayı Türk kelimesini Türk Devleti’nin ilk defa resmi olarak kullanılan siyasi teşekkülün Kök-Türk imparatorluğu olduğu bilinmektedir. Kök-Türkler’in ilk dönemlerinde Türk sözü bir devlet adı olarak kullanılmışken, sonrada Türk milletini ifade etmek için kullanılmaya başlanmıştır.
MS. 585 yılında Çin İmparatoru’nun KÖK-TÜRK Kağanı İşbara’ya yazdığı mektupta “Büyük Türk Kağanı” diye hitap etmesi, İşbara Kağan’ın ise Çin İmparatoruna verdiği cevabi mektupta “Türk Devleti’nin Tanrı tarafından kuruluşundan bu yana 50 yıl geçti” hitapları Türk adını resmileştirmiştir. Kök-Türk yazıtlarında Türk sözü daha çok “Türk Budun” şeklide geçmektedir. Türk Budun’un ise Türk Milleti olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla Türk adı bu dönemlerde bir topluluğun veya kavmin isminden ziyade, siyasi bir mensubiyeti belirleyen bir kelime olarak görülmektedir. Yani Türk soyuna mensup olan bütün boyları ve toplulukları ifade etmek üzere milli bir isim haline gelmiştir.
Prof. Dr. İbrahim KAFESOĞLU
------------------------------------------------------------


KURTARILMAMIŞ TÜRKLER


Türkiye dışında 60 milyon Türk, kurtarılmamış olarak yaşıyor. Osmanlı Türkleri’nin bölümleri olarak yanı başımızda duran Romanya, Yugoslavya, Bulgaristan, Batı Trakya, Rodos, Suriye ve Kerkük Türkleri’nin dışında asıl büyük Türk kesimi İran, Afgan, Sovyetler ve Çin hâkimiyetinde tutsaktırlar. Bu dört devlet kendi tabiiyetlerinde bulunan Türkler’e hiçbir hak tanımamakta, elde edilmiş bazı haklar uzun fedakârlıklarla, büyük mücadeleyle sağlanmış bulunmaktadır.İran’daki 13 milyon Türk, bu zayıf ve iptidaî imparatorluğun en büyük unsuru olduğu halde İran’da Türkçe öğretim yapan okul yoktur. Açılması yasaktır. Birçok devlet dairelerinin duvarlarına yalnız Farsça konuşulacağına dair levhalar asılmıştır. İran’ın 60.000 Ermeni’si için radyoda Ermenice yayın yapılırken zengin kültürlü 13 milyon Türk için böyle bir şey düşünülmemektedir. Çünkü Farslar’ın iddiasına göre İran’da Türkçe konuşanlar aslında Fars olup Moğollar İran’ı zapdettiği zaman bunları zorla Türkçe konuşmaya mecbur etmiştir.Bunun ne kadar gülünç bir iddia olduğu ortadadır. Aslında, Yedinci Asırdaki Arap istilâsından sonra İran tamamen yok olmuş, Araplar, İran medeniyetini kökünden kazımış, hatta Arap kanı İran kanıyla karışarak eski sarışın İran tipi ortadan kalkıp onun yerine bugünkü esmer, kara saçlı, Arapsı Acem tipi çıkmıştır.9 – 10. yüzyıllarda Arap Abbasi halifelerine bağlı olarak İran’ın bazı bölümlerinde kurulan yerli hanedanlar ve bunların sonuncusu ve en büyüğü olan Büveyhliler, 11. yüzyıldaki Selçuklu fütuhatıyla kaldırılmış, böylelikle İran’da dokuz asır süren Türk hâkimiyeti başlamıştır. “Moğollar’ın zorla Türkçe konuşturdukları halk”, daha Moğollar tarih sahnesinde yokken kuzeyden Hazar ve Sibir, doğudan Oğuz adıyla gelen bu Türkler’dir. Başlarındaki Çengiz Hanedanı Gök Türk soyundan olan ve Moğol’dan çok, büyük çoğunlukla Türkler’den oluşmuş bulunan Gök Moğol devleti ise 13. asırda Azerbaycan ve Anadolu’ya bir buçuk milyon Turanlı ile gelerek bu ülkelerin kesin sonuçlu olarak Türkleşmesini sağlamıştır.İşte şimdi, bir oldu bitti ile tekrar Fars hakimiyetine geçen İran’daki 13 milyon soydaşımız İran’ın en zeki, cevvâl, çalışkan ve savaşçı unsuru olduğu halde insan haklarından mahrumdur. Onları düşünmek ve onlar için bir şeyler yapmak hakkımız ve görevimizdir. İran’dan çok geri, üstelik çok da yoksul olan Afganistan’ın kuzeyinde de 3 milyon Özbek ve Türkmen vardır. Afganistan’ın bu kuzey bölgesi “Afgan Türkistan”ıdır. Komünist kıyıcılığından kaçarak Afganistan’a geçen Özbek, Türkmen, pek az da Kırgız Türkü ile bugün 3 milyona varan bu Türkler, ancak %5’i okur-yazar olan iptidai Afganlılar’ın hakimiyeti altındadır. 25–30 yıl önce, hayvan sürüleriyle birlikte Türkiye’ye göçmek isteyen on binlerce Türkmen’e Afgan hükümeti izin vermemiştir. Bu Türklerin de Türkçe öğretim yapan okulları, radyodan Türkçe seslenen spikerleri yoktur. Afganistan denen ülke tarihteki Türk Kuşanlar’ın, Ak Hunlar’ın, Gazneliler’in, Temirliler’in ülkesidir. Afgan şehirleri bu eski Türkler’in medeniyet eserleriyle doludur. Bunları düşünmek ve onlar için bir şeyler yapmak da hakkımız ve görevimizdir.Sovyetler Birliği ise 40 milyon Türk’le en kalabalık Türk nüfusunu barındıran devlettir. Soyumuzun anayurdu oradadır. En eski tarihî anıt ve hatıralarımız oradadır. Moskofların Türk gücünü kırmak için ayrı alfabelerle ayrı millet haline getirmeye çalıştığı Kazak, Özbek, Tatar, Başkurt, Kırgız, Türkmen, Çuvaş, Karakalpak, Azerî, Oyrat, Hakaslar ve daha küçük idarî bölgelerde yaşayan Yakut Balkar, Karaçay, Nogay, Kumuk, Altaylı gibi Türkler hep oradadır. Hepsine ayrı tarihler uydurulan bu Türkler, büyük maziden ve büyük devletten gelmenin verdiği kuvvetle Moskof baskısına başarıyla karşı koymaktadır. Artık onların bilginleri ve her türlü uzmanları var. Direniyorlar.Ruslar eski saldırganlıklarını kaybetmişlerdir. Yalnız Batı’dan değil, ülküdaşları olan Çin’den de korkuyorlar. Komünizm iflâsa doğru gitmekte, Rus nüfusu yerinde sayarken Türkler çoğalmaktadır. Karanlıklar arasından ümit şimşekleri çakmaktadır. Bu Türkler’i düşünmek de hakkımız ve görevimizdir.Dünyanın en kalabalık olan, belki 850 milyonluk, belki bir milyarlık Çin’deki Türkler ise daha mühim bir tehlike ile karşı karşıyadır: Bu geniş topraklara Türkler’in birkaç katı Çinli yerleştirilmesi… Fakat tabiat kuvvetleri Türkler’i korumakta, Çin Türkistan’ında Çinliler yaşayamamaktadır. Yaşayıp üreseler bile, orada bir tek Türk kalmasa bile günün birinde o Kunlar ve Uygurlar diyarı onlardan yine alınıp Türkleştirilecektir. İçinde Türk nüfusu kalmadı diye tarihî mirasları bırakacak değiliz. Bugün Kırım’da da Türk yok ama Kırım bizimdir. Günün birinde mutlaka kurtarılacaktır. O Türkler’i unutmayız. Unutamayız. Bir aile, nasıl gurbette veya uzakta olmakla bir ferdini unutmazsa, bir millet de başka hakimiyetler altında yaşayan kardeşlerini öylece unutamaz. Bu sebeple nerede olurlarsa olsunlar bütün Türkler’i düşünmek, onların acı ve sevinçlerine ortak olmak, iyiliklerini istemek ve günün birinde bütün Türkler’in birleşeceklerini düşünerek bu uğurda çalışmak her Türk’ün vazifesidir.Türk milleti büyük bir millettir. Tarihteki fonksiyonu çok büyük olmuştur. Türk devleti birkaç defa dünyanın ve tarihin en büyük devleti haline gelmiştir. Böyle bir milleti dünya birleşse bile ortadan kaldıramaz. 20. yüzyıl Türkler’in bütün tarihlerinde görülmedik şekilde çoğaldıkları bir asırdır. Bu asır Batı medeniyetinin ve komünizmin yıprandığı, çözüldüğü bir çağdır. Türk milletinin şahlanması için yeniden büyük önderlere ihtiyaç vardır. 20. yüzyılın son çeyreğinde (1967–2000) elbette böyle bir kılavuz önder çıkacaktır. Parti liderlerinden böyle bir önder çıkamaz. Partiler, tabiatları icabı, birbirlerini yemekle meşguldür. Önder, partilerden değil, doğrudan doğruya milletin içinden çıkarak yeni bir Bozkurt olacaktır. Tanrıkut Mete’nin, Çiçi Yabgu’nun, İstemi Kağan’ın, Kür Şad’ın, İlteriş Kutluğ Kağan’ın, Kül Tegin’in, Bayançur Kağan’ın, Çağrı Bey’in, Oruç Reis’in ruhlarından işaret almış bir önder yüksek ahlâk ve büyük erdemle bu kutlu işi başaracaktır.Tutsak Türk Elleri ve onun Osman Batur gibi binlerce şehidi dururken, Zenci Lumumba’ya, Hoşi-minh’e, Mao’ya destan düzenlere lânet olsun. Milletin büyük yarını ve övüncüyle uğraşmak dururken işçi gündeliklerini hayatın en mühim meselesi haline getirmek isteyen solaklara lânet olsun. Türk ırkının yüceliği ortada iken “Ben hilâli bir Çingene ile yükseltirim” diyen yobaz köpeği susturmayan haysiyetsiz profesöre lânet olsun!Türk’ün yıldırımı inecektir.Tanrı’nın gazabı bunların üstüne inmezse daha müthiş olan Türk’ün yıldırımı inecektir.
ÖTÜKEN, 1975, sayı.7
http://www.atsizcilar.com/nihal_atsiz_makaleleri.htm

UNUTULAN TURKLER:::- 3


UNUTULAN TÜRKLER-3
SAHRA ÇÖLÜ’NÜN TÜRKLERi

Onlar çölün mavi adamları… Onlar Büyük Sahra`nın siyah Türkleri… Onlar son Osmanlılar… Hatta hala Osmanlılar…Misyonerlerin İştahını Kabartan TopraklarSarayın penceresinden dışarıya, çökmekte olan akşam karanlığının laciverte boyadığı boğazın sularına bakarken, yanındakilere seslendi Büyük Sultan:”Afrika’daki kardeşlerimiz Fransızların insafına terk edilemez. Ne gerekiyorsa tez elden yapıla.” Fizan’dan gelen habercinin getirdiği bilgiler, çelik gibi bakışlarını daha bir keskinleştirmişti sanki. Afrika kıtasını sömürgeleştirmeye kararlı İngiliz, Fransız ve Almanlar üç koldan kara kıtayı paylaşmak için anlaşmışlardı aralarında. Avrupalı misyonerlerin yer altı zenginliklerine dair anlattıklarıyla iştahları daha da kabaran Fransızlar başlamışlardı bile Afrika’yı kuzeyden işgal etmeye. Önce Cezayir, şimdi kıtanın daha da içleri. Amaçları Çad gölüne kadar tüm Biladüs’sudan’ı, yani Büyük Sahra’nın güneyini ellerine geçirmekti.
Osmanlının Afrikadaki SınırıNijer’in başkenti Niamey’de kaldığım otelde masanın üzerine bırakılan su şişesinin üzerinde yazan bir markadan ibaretti önce Agadez. Sahra çölünün ortasındaki vahalardan çıkarılan kaynak suları, bu isimle turistlere servis ediliyordu. Nerden bilebilirdim ki sonraki günlerde Agadez’in, beni çölün ortasından İstanbul’un derin mavi sularına götürecek, tarihin tozlu sayfalarını karıştırmama yol açacak gizemli bir kent olduğunu.
“Biz Osmanlıyız”Ertesi gün Nijerli dostlarımızla sohbet ederken, Agadez’in cihan devleti Osmanlı’nın Afrika’da ulaştığı en uzak yer olduğunu öğreniyorum. Ama burayı bizim için asıl ilginç kılan, Osmanlı’nın buraya kadar gelmiş olması değil. Bu insanların hala Osmanlı’ya bağlı oluşu… “Biz Osmanlıyız!” diyor bu kentin insanları. Agadez in valisine hala “Sultan” diyorlar. Bu bölgenin adı hala Agadez Sultanlığı. Üstelik kendilerinin Türk soyundan geldiklerini söylüyorlar. Diğer Nijerli kabilelerden daha açık renkli bir tene sahip olmalarını da buna delil olarak gösteriyorlar. Gerçekten de Agadezliler, Nijer’in diğer şehirlerinde yaşayan insanlara pek benzemiyorlar.
Osmanlı Tarihi OkutuluyorAfrika’nın ortasında da Osmanlı medeniyetinin izleriyle karşılaşmak gerçekten gurur verici. Osmanlı deyince hala Agadezlilerin gözlerinin içi gülüyor. Okullarında Osmanlı Tarihi, ders olarak okutuluyor. Nijer Cumhurbaşkanı, Türkiye’den gelen heyetlere, Nijer ile Türkiye arasındaki sıcak ilişkilerin Osmanlı dönemine kadar uzandığını büyük bir sitayişle anlatıyor.
Afrikanın Kültürel Mirası
Ünlü Agadez Camisi
Agadez, Mali’deki Timbuktu kenti ile birlikte sahranın en önemli iki kültürel mirasından biri. Nijer’in başkenti Niamey’e 1000 kilometre uzakta. Büyük sahranın kuzeye açılan kapısı Agadez’e, uzun bir yolculuktan sonra ulaşılıyor. Kent küçük bir havaalanına sahip. Son zamanlarda turistlerin ilgisini çekmeye başlamış. Körfez ülkelerinden gelen zenginler, Agadez çevresindeki çöllerde ceylan avlıyorlar. Bir kerpiç evler kenti Agadez. Çevresi Harmattan rüzgarının büyük tepecikler oluşturduğu altın sarısı çölle kaplı. Kum denizindeki yeşil adacıkları andıran vahalarda meyve sebze yetiştiriliyor. Harmattan rüzgarı esmeye başladı mı, tozdan göz gözü görmüyor. Buradaki yabancılar için çekilecek gibi değil. Ama çölün mavi adamları için, kavurucu sıcakları biraz olsun kıran bu rüzgar büyük nimet. Yüksek kerpiç duvarlarla çevrili bahçelerde dört kazık üzerine örtülen hasırlardan oluşan çardaklar var. Agadezliler kavurucu sıcaklarda günün büyük bölümünü buralarda geçiriyor.
700 Yıllık Kerpiçli Camii Kebir ve Yusuf SarayıAgadez’in mimari açıdan en önemli yapısı, 700 yıllık olduğu söylenen CamiiKebir, yani Büyük Cami. Son derece ilginç bir mimarisi var. Bir benzeri de Timbuktu’da. Afrika İslami mimarisinin en önemli örneklerinden. Kalın kerpiç duvarlarla inşa edilmiş caminin içinde de saflar kerpiçle birbirinden ayrılmış. Kavurucu çöl sıcağı bu kalın duvarların ardında insanın içini ferahlatan bir serinliğe dönüşüyor. Ama caminin asıl karakteristik özelliğini, üst kısmına doğru incelen kare minaresi oluşturuyor. Hem içerden hem de dış kısmından yukarıya çıkılabilen minare, uzaktan bir piramidi andırıyor. Agadez’in bilinen en eski sultanının adı Yusuf. Bu yüzden şu anda sultan olarak hitap edilen valinin bulunduğu saraya da Yusuf’un Evi deniliyor. Ama saray dediysek, adı saray, yoksa o da kerpiçten.
Çölün TuaregleriGelelim Agadez’in Osmanlı’yla olan ilişkisine. Aslında bölgenin İslam’la tanışması 7. yüzyılda başlıyor. Mağrip ülkelerinden gelen tüccarlar ve Arap yarım adasından buraya ulaşan elçiler, bölgede İslam’ın hızla yayılmasını sağlamış. Büyük Sahra’da yaşayan halklar arasında en yaygın olanları Tuaregler ve Tibular…Osmanlı arşivlerinde ‘Tevarık‘ olarak bahsedilen Tuaregler, Hagarlar ve Ezgarlar olarak iki topluluktan oluşuyor.

Çölün mavi adamlarıGiysileri nedeniyle Çölün Mavi Adamları olarak bilinen Tuareglerden, çetin çöl şartlarına dayanıklı, ticarete yatkın, savaşçı bir kavim olarak bahsediyor tarih kaynakları. Yüzyıllar boyunca güneyden kuzeye uzanan kervan yollarının güvenliğini sağladılar. 19. yüzyılda ticaret kervanlarının önemini kaybetmesi ile ekonomik sıkıntı içine giren bölge, bir yandan da yıllarca sürecek iç çekişmeler yüzünden huzursuzlukla karşı karşıya kaldı. Bunun üzerine, Cihan devleti Osmanlı’ya başvurdu buradaki yöneticiler.
Osmanlıya KatıldılarTakvimler 1875′i gösterirken, Trablus eyaletine bağlı, Fizan sancağındaki Osmanlı valisine başvurdular. Osmanlı’yı davet ettiler ülkelerine. Bu talep derhal İstanbul’a bildirildi. II. Abdülhamit’in emriyle Osmanlı topraklarına katıldı bölge. Fizan sancağına bağlı olarak, bugünkü Çad topraklarında Reşade, Nijer’in kuzeyinde ise Kavar ve Asben kazaları kuruldu. Buraların güvenliği için asker, imarı için yöneticiler gönderildi. Asben bölgesinde yer alan Agadez’in valisi ise, Osmanlı valisi oldu. Osmanlının sadece Kuzey Afrika’ya kadar uzandığını düşünenler, bölgenin tarihini daha yakından incelediklerinde büyük bir yanılgı içerisinde olduklarını görecekler. Tıpkı bizim gibi…Çünkü Osmanlı sadece Kuzey Afrika’ya değil, daha da güneye inerek Batı Afrika’nın iç kesimlerine kadar geniş bir coğrafyaya barış ve medeniyet götürdü. Üstelik bu gelişme, Osmanlının çöküş dönemi olarak gösterilen 19. yüzyılın ikinci yarısında meydana geldi.
Osmanlı Çekilince Fransız Sömürgesi Başladı1875′ten sonra, bölgenin yer altı zenginliklerini ele geçirmeye çalışan Fransızlar ile Osmanlı arasında tam bir güç gösterisi yaşandı. Bazı küçük çatışmalar dışında bu bölge Osmanlı buradan ayrılana kadar huzur içinde yaşadı. Ancak Trablusgarp savaşıyla birlikte bölgede dengeler değişti. Osmanlı yavaş yavaş bu bölgeden çekilirken, boşluğu Fransa doldurdu. Tabi bu değişim o kadar da kolay olmadı. Çünkü Osmanlı’yı kendi iradeleriyle davet eden Tuaregler, işgalci Fransızlara karşı büyük bir direnç ortaya koydu. Ancak 1918 yılından itibaren Osmanlının bütünüyle Afrika’dan çekilmesi ile birlikte Fransa büyük emeline ulaşmış oldu.
Uranyum Madenlerini Fransızlar Kullanıyor
Nijer Cezayir-Libya sınırının hemen güneyinde kalan bir Afrika ülkesi
Fransa tüm Kuzey ve Batı Afrika ile birlikte Agadez ve çevresini de uzun süre işgali altında tuttu. Bölgenin yer altı kaynaklarını acımasızca sömürdü. Ülke bağımsızlığını kazanmış görünse de bu sömürü hala devam ediyor. Nijer’in ana dili Fransızca. Nereye giderseniz Fransız kültürü ile karşılaşıyorsunuz. Nijer şu anda dünyanın uranyum rezervinin önemli bir bölümüne sahip. En büyük uranyum madenleri ise Agadez’in 100 kilometre ilerisinde bulunuyor. Elbette bu madenleri yıllardır Fransa işletiyor. Tabi çıkarılmasında bölge insanı kullanılıyor. Agadez’den çıkan uranyum, Fransa’daki nükleer santralleri çalıştırıyor. Yine zengin altın madenleri de yabancılar tarafından işletiliyor.
Türkiyenin Temsilciliği Bile YokBölgenin petrol rezervi açısından önemi ise yeni yeni keşfedilmeye başlanmış. Çinli bir petrol şirketi büyük sahrada petrol bulmuş. Nijer’in 10 yıl içerisinde çok önemli bir petrol ülkesi haline geleceği konuşuluyor. Ancak bu kaynaklar da Batılılar tarafından sömürülür mü bilinmez. Dileriz bu petrol dost ve kardeş Nijer halkına savaş ve acılar değil, huzur ve refah getirir. Türkiye’nin buralarda bir temsilciliğinin olmaması bizi üzüyor. Son yıllarda karşılıklı bazı heyetler gidip gelerek ilişkileri canlandırmaya çalışıyor.
AHMET KAYIR

Azerbaycan - Azerbaijan - Azarbayjan

Azerbaycan - Azerbaijan - Azarbayjan
Azerbaycan - Azerbaijan - Azarbayjan

Azerbaycan - Azerbaijan - Azarbayjan

Azerbaycan - Azerbaijan - Azarbayjan
Azerbaycan - Azerbaijan - Azarbayjan

Azerbaycan - Azerbaijan - Azarbayjan

Azerbaycan - Azerbaijan - Azarbayjan
Azerbaycan - Azerbaijan - Azarbayjan

http://sonxeberguneyazerbaycan.blogspot.com/2007_05_13_archive.html


حمله نظامی به ایران
تهدید یا تدارک اقدام؟

دو زیر خارجه کنونی و سابق، معاون بوش، روسای "سیا" و "اف.بی.آی" به کنگره فراخوانده شدند تا بگویند در کاخ سفید چه می گذرد و سخنرانی پنجشنبه شب بوش، به معنای تصمیم قطعی برای حمله به ایران است یا خیر؟

کسینجر در اتاق کار "مک کین"

اینجا اتاق کار "مک کین است" و عکس های دوران جنگ ویتنام که زینت بخش دیوارهاست، یادآور دوران جنگ ویتنام. هنری کسینجر در نقش پدرخوانده، کنار مک کین قرار گرفته است تا او را وارد کاخ سفید کند. این سیاستمدار 83 ساله که از یهودی تباران آلمانی کوچ کرده به امریکا در جریان جنگ دوم جهانی و کشتار یهودیان در دوران هیتلر است، فعلا نقش مشاور مک کین 71 ساله را بازی می کند. این همکاری می خواهد به مردم امریکا چنین تلقی کند که تفکر و دیپلماسی- تجربه جهانی در کنار دو تجربه جنگ سرد و جنگ ویتنام درکنار هم قرار گرفته اند تا امریکا را هدایت کنند. کسینجر که میداند "مک کین" با کدام هدف و سیاست می خواهد جانشین بوش شود، فعلا یکی به نعل و یکی به میغ می زند. هم از ضرورت گفتگو و دیپلماسی با ایران و یافتن راه حلی برای خروج از عراق سخن می گوید و هم دندان نظامی نشان میدهد. آن دو گربه سفید و بور و نیمه سیاه و دراز همچنان به صورت هم چنگ می اندازند و خود را آماده باخت دمکرات ها درانتخابات ریاست جمهوری می کنند. آنکه با اطمینان جلو می رود و حتی از هم اکنون کار ریاست جمهوری را شروع کرده "مک کین" است. سرهنگ ارتش امریکا و از زندانیان و اسرای جنگی امریکا در طول جنگ ویتنام.

کسینجر که عصای دست "مک کین" شده، می تواند کبوتر صلح شود؟

در دوران اولیه ریاست‌جمهوری ریچارد نیکسون در سال 1969 رئیس شورای امنیت ملی بود و در دوره دوم ریاست جمهوری وی وزیر خارج کاخ سفید شد. جایش چنان مستحکم بود که پس از جنجال واترگیت و سقوط نیکسون نیز وزیر خارجه جرالدفورد جانشین نیکسون باقی ماند!

در سال 1973 جایزه صلح نوبل را به خاطر تلا‌ش برای آتش‌بس و عقب‌نشینی سربازان آمریکایی از ویتنام دریافت کرد. کیسینجر از هواداران سرسخت واقع‌گرایی در سیاست خارجی است و البته منتقدانش او را جنایتکاری توصیف می‌کنند که

کودتای نظامی علیه دولت ملی و دمکراتیک دکتر آلنده رئیس‌جمهوری شیلی را سازماندهی کرد، تجزیه قبرس را ترتیب داد، مشوق کودتای خونین و کشتارهای صدها هزار نفره (که تا یک میلیون تخمین زده شده) در اندونزی شد، کودتا علیه دولت مجیب الرحمان نخستین رئیس جمهور دولت ملی بنگالدش را ترتیب داد و به پاس همه این خدماتی که کرده و بویژه هدایت چند دهه جنگ سرد علیه اتحاد شوروی، در سال 1973 به او جایزه صلح نوبل تعلق گرفت! بهانه این جایزه نیز عقب نشینی نظامی امریکا از ویتنام اعلام شد، که درحقیقت با این جایزه کوشش شد شکست ارتش امریکا در ویتنام، عقب نشینی تبلیغ شود و مبتکر آن هم کسینجر!

http://www.peiknet.com/

2008april


میللی شورا- 23 فروردین ماه: آزاد تریبون: ...رضازاده مي‌گويد: «من تا چند سال پيش يك آپارتمان هم در تهران نداشتم،درآمد من را با فوتباليست‌ها مقايسه كنند،من بيشتر باعث افتخار شدم يا آنها؟من بيشتر زحمت مي‌كشم يا آنها؟درطول روز ده‌هاتن وزنه را بالاسرم مي‌برم.»
رضازاده معتقد است رفتارش طبق قوانين و مقررات ايران بوده و به نظرش اين مساله در دنياي ورزش حرفه‌اي خلاف عرف نيست. بزرگ‌ترين قهرمانان جهان سالانه ميليون‌ها دلار از تبليغات درآمد دارند.ركوردار دسته فوق‌سنگين جهان و المپيك مي‌گويد: «من به اندازه زحمتي كه در ورزش ايران كشيده‌ام پاداش دريافت نكرده‌ام، هنوز پاداش قهرماني در دوحه را نگرفته‌ام.»
رضازاده كه به نظر دل پردردي دارد با بيان اينكه «من تاكنون چه‌قدر پاداش گرفته‌ام كه نبايد از راه تبليغات درآمدزايي كنم، افزود: چرا با من اين‌گونه رفتار مي‌شود؟ آنها كه ناراحتند من را با نعيم سليمان‌اوغلو يا جابر سالم مقايسه كنند كه هر دوي آنها كشورشان را رها كرده‌اند و براي كشور ديگري افتخار آفريده‌اند. سليمان‌اوغلو در تركيه چندين هتل و فروشگاه دارد.

 جابر سالم پس از كسب نقره بازي‌هاي دوحه 200ميليون تومان دريافت كرد، اما من هنوز 25ميليون تومان پاداشم را نگرفته‌ام.»

 

2008 aprel


ابراز تردید احمدی نژاد نسبت به حوادث ۱۱ سپتامبر؛ نظرات شما

محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران اخیرا در یک سخنرانی در مشهد، در حالی که درباره نقش قدرت های بزرگ بر حوادث جهان سخن می گفت، به حملات یازدهم سپتامبر نیز اشاره کرد و گفت "چند سال قبل در یک حرکت مشکوک اتفاقی در نیویورک افتاد که معلوم نشد که چه کسی آن را انجام داد و چه کسانی محکوم شدند، و چه کسانی کشته و زخمی شدند

آقای احمدی نژاد ادامه داد: "سپس آن اتفاق را مسئولان همان کشور بهانه ای کردند و به عراق حمله کردند که بر اساس گزارشات رسمی تا امروز بیش از یک میلیون نفر در عراق کشته شده اند. آنها این برنامه را اجرا کردند تا به منابع نفت و انرژی منطقه دست پیدا کنند و از سوی دیگر جلوی حرکت انقلاب اسلامی را بگیرند

این نخستین بار است که رئیس جمهور ایران نسبت به دلایل حوادث یازدهم سپتامبر ابراز تردید می کند.

صادق زیبا کلام، کارشناس علوم سیاسی، می گوید که در ایران بسیاری از مسئولان بر این باورند که یازدهم سپتامبر کار خود آمریکا یا اسرائیل بوده است.

به گفته او طرفداران فرضیه اول دلیل آمریکا را برای چنین کاری لشگرکشی به منطقه می دانند و طرفداران فرضیه دوم هم می گویند که اسرائیل برای رو در رو قرار دادن آمریکا و جهان اسلام این کار را کرده است.

آقای زیبا کلام تاکید می کند با وجود آنکه حقایق در مورد حوادث یازدهم سپتامبر آشکار شده است، برخی مسئولان ایرانی چشم بر روی واقعیت می بندند.

نظر شما درباره سخنان رئیس جمهوری ایران چیست؟

منتشر شده: 11/04/08 15:01 GMT

اظهارنظرها

تعداد نظرات:25

اظهارنظرها به ترتيب زمان دريافت

منتشر شده در: 11/04/08 16:41 GMT

حالا از احمدی نزاد و بقيه رجال! حکومت اسلامی که توقعی نيست ولی اظهار نظرات بعضی دوستان مرابه حيرت می اندازد.
براستی بايد ايرج پزشکزاد را بزرگترين جامعه شناس ايران دانست.
جايی که بن لادن با افتخار می گويد کار ما بود و عوامل انهم دستگير شده اند و چند صد يهودی جزو کشتگان بوده اند...
براستی که از ماست که برماست.

farhad

منتشر شده در: 11/04/08 16:40 GMT

والا آقاجان دروغ چرا؟تا قبر آآآآ چند وقت پیش زلزله 2 تا طویله را تو قیاس آباد خراب کرد الان همه قیاس آبادی ها دوروبر پالایشگاه تهروون رو اشغال کردن!! این آمریکایی ها هم اصلشون انگلیسه !!برا زیارت کربلا که نرفتن عراق.خوب این آقا تو هاله نوره!! یه چیزایی میبینه که اصلا به ماهواره و اینترنت مربوط نیست و این همه چیز که تو بلاد کفر در باره 11 سپتامبر میگن ..استغفراله...آقا اصلا این چیزا رو...؟

مش قاسم، قياس آباد قم

منتشر شده در: 11/04/08 16:39 GMT

یکی نیست به این آقای پرزیدنت بگه.مرد حسابی، مارو سیاه میکنی؟
زیباترین جک سال 86 رو من از زبون شما شنیدم که گفتید ایران دموکرات ترین کشور جهان است. آخه مرد حسابی چرا یه طوری حرف میزنی که مردم بخندن؟ شما هنوز مشکلات اقتصادی کشور خودتو که جناب خاتمی تا حد زیادی حل کرده بود نتونستی حل کنی یا حداقل در همون حد نگه داری. تو آخه چی میدونی از سیاست جهان. تو میگفتی بیاین از دم خونه ما گوجه بخرین...اگه گرونه. شما حتی نمیتوانید راننده اتوبوس خوبی هم باشید.پرزیدنت؟؟!!!

franklin، ایالت خودمختار حاجی طبسی (مشهد)

منتشر شده در: 11/04/08 16:39 GMT

احمدی نژاد حرفهايی را به زبان می اورد که ديگران فقط در مورد ان فکر می کنند ولی جرات بيان ان را ندارند

پيام، لندن

منتشر شده در: 11/04/08 16:35 GMT

اين سخنان احمدی نژاد نه تنها نشان ميدهد که وی از مسايل روز و گذشته دنيا "آگاهي" ندارد بلکه وی به علت "عصبانيتي" که از تابستان گذشته در وجودش بوده و حال بروز داده اين حرفهای "بی اساس" را ميزند. وی نياز دارد تا در مورد سياست و مسايل ابتدايی آگاه پيدا کند و خود را اصلاح اساسی کند و بعد ريس جمهوری يک کشور را از دست اربابش بپيذرد. تمام اسامی بازماندگان و عاملان حادثه تروريستی 11 سمپتامبر منتشر شده است. "ای نادان اين را بدان".

علی پارسيان

منتشر شده در: 11/04/08 16:27 GMT

پانزده نفر از نوزده تروريست حملات يازده سپتامبر سعودی وچهارتای ديگه شهروند امارات بودند.القاعده مسئوليت کامل حمله را به عهده گرفت که خود القاعده توسط بن لادن درست شد که شخصی سعودی واز دوستان رئيس جمهور آمريکا آقای بوش است،در سازمان سيا تعليمات جنگ چريکی گرفت که درافغانستان با ارتش شوروی بجنگه،از طرف امريکا مسلح شد،اثباتش داشتن موشکهای استينگر.طالبان راهم همين گروه با حمايت مالی امارات وپاکستان درست کرد.عربستان،امارات وپاکستان هم جزو دوستان امريکا هستند.خوب کجای سخن رئيس جمهور ايران واقعيت نداره؟

عليرضا .، تورنتو، كانادا

منتشر شده در: 11/04/08 16:19 GMT

اگر ايشون به اين قضيه شک دارند پس برای چه دست به دامن شهردار نيويورک شده بود تا بره اونجا گل بزاره! اين آدم نتنها از لحاظ علم سياسی هيچ سوادی نداره بلکه دچار فراموشی هم هست!
اقای رئيس جمهور بجای اين عوام فريبی ها به فکر مشکلات مردم باش و اگر هم کاری از دستت بر نمی آيد استفاء بده.کشور ايران به اندازه کافی واعض داره!

farid، toronto

منتشر شده در: 11/04/08 16:16 GMT

اگر سه هواپيمای دو موتوره سسنا در کشور بورکينا فاسو از کريدور هوايی خود، در مسير پايتخت اوگدوگو ، خارج شوند والله باتری دفاع ضد هوايی عهد دقيانوسشان انان را ساقط خواهد کرد ! چه رسد به امريکا و تکنولوژی برتر و فوق مدرن و بی همتايش.نسبت دادن اين عمل تروريستی به مشتی تروريست پا پتی حکايت داستان فرار ملا محمد عمر با موتور سيکلت (دنده ای يا گازي؟!) همراه شيخ اسامه بن لادن بر ترکش از چنگ بالگردهای اپاچی است ... به science fiction شباهت دارد.

سبزعلی کياشربت، کويرلوت

منتشر شده در: 11/04/08 16:12 GMT

بادرود؛مگراين مرداولين باری است که اينگونه شکرپرانی ميکند؟مگرازيادبرده ايم که به شهادت وزراوسخنگوی کابينه خودش که اين مرد(احمدی نژاد)انقلابی فکرميکندوتصميم ميگيرد ؟؟؟درصورتي که درجهان امروزدولتهای کشورهای پيشرفته بادرايت وتفکروسياست ومشورت وديپلماتی کشورراهدايت ورهبری ميکنندايشان(احمدی نژاد)باسخنان ناسنجيده اول حرف ميزندو سپس فکر،خب ايشان که چندين بارتجربه کرده اندچرااهميت نميدهدوياچراکلااستعفانميدهد؟!!

m.shirazy، duesseldorf

منتشر شده در: 11/04/08 16:09 GMT

اینجا کلی ملت گفتن که اسرائیلیها خبر داشتن و چیزی نگفته بودن و در عوض اون روز سر کار نرفتن. یه فیلم مستند هم ساخته بود یکی که نشون میداد که هواپیما بمب زیرش بود. پنتاگون هم تا یه مدت فیلم برخورد هواپیما رو نشون نمیداد آخر هم یه فیلم الکی و بی دقت رو رو کرد. من خودم یادمه که سی ان ان اون روز گفت که 10 تا هواپیما گم شده که آخر 4 تاش رو شد. ماشالله اون قدر سیستمشون خوبه که کسی این حرف من رو باور نمیکنه. اون روز خیلی کم آدمهائی از اول اخبار رو فهمیدن و اون رو دنبال میکردن. خلاصه همه چیز مشکوکه.

Abbas Ghazianei، Arak، ايران

منتشر شده در: 11/04/08 16:04 GMT

مگه دروغ گفته؟ معلومه 11 سپتامبر کار خودشون بود که بهانه گیر بیارن به این و اون حمله کنند. آخر هم واقعا معلوم نشد کار کیه. الکی یه نوار از جناب آقای حضرت اسامه بن لادن گذاشتن که میگفت شنیدین که همچین حادثه ای رخ داده. کلی بعد هم ظاهرا یه پولی بهش دادن که بگه اون مسئول بوده.

فرهاد ریحانی، ویندزور

منتشر شده در: 11/04/08 15:57 GMT

این همان آقایی نبود که می خواست برای قربانیان حملات یازده سپتامبر گل ببرد و نیویورک را تحت تأثیر انسان دوستی رهبران رژیم اسلامی قرار دهد؟؟ به نظر من همه این حرکت ها مبدل به نوعی بازی سیاسی شده، نماز خواندن آقایان هم سیاسی است. چندی پیش ازغدی می گفت کسانی که سیاسی نیستند حق ندارند درباره امام حسین صحبت کنند. امام حسین برای سیاسی هاست. گول زدن مردم امریکا در آنجا و مردم ایران در اینجا، معنی کار آقایون همین است

روزبه ورزنده، تهران، ايران

منتشر شده در: 11/04/08 15:54 GMT

نه حقیقت معلوم نشده است.آمریکا در سال 2001 دست به ریسکی زد که اگر یک واقعه مانند یازده سپتامبر (هلوکاستی دیگر) بسازد. ارزش آن را دارد که اینبار بجای کشور فلسطین به یک کشور نفت خیز حمله کند وخود را بر غنی ترین منطقه جهان مسلط کند و بعد از ذخایر ایران را هم به آن بیفزاید ولی این خودکشی نتیجه ای جز یک و نیم میلیون کشته که از نظر مدعیان حقوق بشر حیوان به حساب می آیند و نفت بشکه ای صد دلاری برای آمریکا و هم پیمانانش نداشت.ولی بجای آن مقدمه گسترش اسراییل تا دجله و فرات تا دهه های آینده را خواهد داشت

kamran، tehran

منتشر شده در: 11/04/08 15:51 GMT

باز هم جناب رئیس جمهور نطق فرمودند؟ قطعاً دسیسه ای عامل اصلی فاجعه یازدهم سپتامبر بوده، اما بهتر نیست که قضاوت، تحقیق و سخن گفتن راجع به آن را به دست شهروندان آمریکا بگذاریم. آقای احمدی نژاد و همراهانش باید یک لقمه نان بخورند و صد هزار مرتبه خدا را شکر کنند که می توانستند آنها به جای صدام به گور رفته بروند! در ضمن حمله آمریکا به افغنستان و عراق خیلی سودمندانه تر برای ایران بود تا برای آمریکا، برداشتن صدام و طالبان ناخواسته بزرگترین لطف آمریکا در حق ایران بود! احمدی نژاد قصد جلب توجه دارد.

علی سانسوری، تهران

منتشر شده در: 11/04/08 15:50 GMT

ايشان در مورد گذشته اظهار نظر کردنند گفتيم شايد از تاريخ ندانند ام فکر نميکرديم از زمان حال و معاصر هم چيزی نداند! در ايران ودر آن نظام ديوار حاشا بلند است و کسی را هم بخاطر حاشا کردن بديهي ترين امور مورد شماتت قرار نميدهند.

[اصفهانی]، بريتانيا

توصيه شده توسط 4 نفر

http://newsforums.bbc.co.uk/ws/thread.jspa?forumID=5912


آیدین تبریزی
 

دفاع از زبان مادری فارسی!

زبان مادری فارسها هم در ایران ممنوع شده است! نسل جوان، گمشده اش را در وبلاگها، چت روم ها و اس ام اس ها یافته است. دور نیست آن روزی که فارسها هم به نهضت همگانی دفاع از زبان مادری در ایران بپیوندند...

آقای محسن کردی مقاله خیلی جالبی با عنوان "فارسی شکر است"، نوشته اند (1) و روی مسائل مهمی انگشت گذاشته اند که لازم دیدم به آن موضوعات طی یک مقاله مجزا بپردازم. موضوع اول این است که یک سوء تفاهم بزرگ بین ایرانیان پیش آمده که گویا هرکسی که تاریخ درخشان و زبان و ادبیات کهن نداشته باشد، بی ریشه است و به قول آقای کردی باید خود را از بلندی پرتاب کند! و برعکس هرکس که آن ریشه فرضی را داشته باشد، باید به بقیه فخر فروشی کند و آقای جهان باشد!؟ کشورهای اسکاندیناوی که تا قرن یازده پس از میلاد (یعنی 900 سال پیش) به صورت قبایل وحشی اولیه زندگی می کردند و به نوشته ویل دورانت در برخی مناطق حتی آدمخوار بودند! نه تاریخ درخشان دارند، نه ادبیات چند هزارساله، ولی امروز کشورهای اسکاندیناوی از نظر توسعه یافتگی، فرهنگ و امنیت اجتماعی، پایین بودن جرایم و ... سرآمد تمام دنیای مدعی داشتن تاریخ و تمدن چندهزارساله هستند! این طنز تلخ تاریخ است.


اما نکته بسیار جالب و مهم دیگری که در این مقاله بیشتر به آن پرداخته می شود، نکته ای است که در مورد زبان امروزی فارسی اشاره کرده اند که من تا به حال خیلی دقت نکرده بودم. " زبان محاوره ما با زبان نوشتاری مان تفاوتهای بسیاری دارد اما در زبان سوئدی چنین نیست." من به عنوان یک ترک که زبان فارسی را از کتابها و در مدرسه آموخته ام، نمی توانستم به خوبی یک فارس زبان مثل آقای کردی، که زبان مادریش فارسی است، تناقض موجود در زبان مادری خودش با زبان رسمی را ببینم و احساس بیگانگی اش را با زبان رسمی و کتابی فارسی درک کنم. با خواندن مقاله آقای کردی، حقیقتی برایم روشن شد: زبان مادری فارسها هم در ایران ممنوع شده است! نسل جوان، گمشده اش را در وبلاگها، چت روم ها و اس ام اس ها یافته است. دور نیست آن روزی که فارسها هم به نهضت همگانی دفاع از زبان مادری در ایران بپیوندند.


بی دلیل نیست که زبان فارسی دومین زبان دنیای وبلاگ هاست. این فقط ناشی از نبود آزادی بیان در داخل ایران نیست مگر وضعیت آزادی بیان در چین با بیش از یک میلیارد نفر جمعیت، چقدر بهتر از ایران است؟ پس چرا زبان چینی بعد از زبان فارسی قرار دارد؟ مگر چند درصد وبلاگهای فارسی سیاسی هستند؟ وبلاگ ها دنیایی برای آزادی کامل در نوشتار و گفتار هستند. رواج نسبتا زیاد نوشته های به زبان عامیانه در وبلاگها و بویژه در میان نسل جوان و اکثرا در مورد موضوعات غیر سیاسی، از وجود یک نیاز درونی که از یک بحران زبانی ناشی می شود، حکایت دارد. نسل جوان نمی تواند احساسات و عواطف صمیمانه اش را به زبان خشک، رسمی و کتابی فارسی امروزی بیان کند.


در نگاه اول، محبوبیت بسیار زیاد "الفبای فینگلیش" (نوشتن فارسی با الفبای انگلیسی) در میان جوانان در چت رومها و اس ام اس ها همچون یک راز غیر قابل درک به نظر می رسد، چرا که امروزه هیچ محدودیتی در استفاده از الفبای رسمی فارسی در کامپیوترها، اینترنت و اخیرا حتی در موبایل ها وجود ندارد و به راحتی می توان صفحه کلید را با یک کلیک ساده به فارسی تبدیل کرد. اما چرا جوانان سختی خواندن و نوشتن به الفبای بیگانه را که در ابتدای کار بسیار هم دشوار و دور از ذهن است، تحمل می کنند ولی زحمت تغییر صفحه کلید، فقط با یک کلیک ساده را به خود نمی دهند؟! تا جاییکه اخیرا در خبرها آمده بود که دولت برای مقابله با الفبای فینگلیش در اس ام اس ها قانونی تصویب کرده است که قیمت اس ام اس های با الفبای فینگلیش چند برابر اس ام اس های با الفبای فارسی محاسبه خواهد شد!


اینکه چرا الفبای فینگلیش محبوب دلهای جوانان شده تا جائیکه دولت برای محدود کردن استفاده از الفبای فینگلیش به جریمه متوسل شده است، دقیقا به این خاطر است که مردم در الفبای فینگلیش خود را مجبور به پایبندی به رسم الخط متداول فارسی نمی بینند و درست به همان شکلی که حرف می زنند، می نویسند. الفبای فینگلیش دوگانگی موجود در زبان گفتاری و نوشتاری فارسی را از بین می برد و نویسنده با مخاطبش احساس صمیمیت و نزدیکی بیشتری می کند. اما آیا جریمه کارساز خواهد بود؟! پاسخ به نظر منفی است چون جوانان در محیط وبلاگها، برای نوشتن زبان عامیانه، خط الرسم ویژه ای را با الفبای فارسی ابداع کرده اند و جریمه کردن الفبای فینگلیش باعث جایگزین شدن آن با الفبای فارسی اما با املای جدید کلمات خواهد شد که در آن، املای کلمات درست مطابق تلفظ آنها در زبان محاوره ای، نوشته می شوند.


برای اینکه فرق بین زبان فارسی امروزی با زبانهایی مثل انگلیسی را بهتر درک کنیم، شما تصور کنید یک خارجی بخواهد زبان فارسی بیاموزد تا به ایران بیاید و مثلا در میان مردم تهران زندگی کند. آنچه که او در کتابها خوانده است با آنچه که از زبان مردم می شنود از زمین تا آسمان متفاوت است و او مطمئنا گیج خواهد شد! که چطور مردم پایتخت هم با لهجه حرف می زنند، پس چه کسی به زبان فارسی که در کتابها تدریس می شود، حرف می زند؟! البته در تمام زبانهای دنیا لهجه های مختلف وجود دارد ولی بالاخره همه جا یک لهجه معیار وجود دارد که معمولا اکثریت مردم به آن لهجه معیار حرف می زنند و اقلیتی هم به لهجه های دیگر. اما لهجه معیار فارسی در هیچ کجای ایران صحبت نمی شود و این باعث بروز بحران شده است که روی آوردن جوانان به وبلاگ نویسی با لهجه عامیانه و معمولا لهجه تهرانی و استفاده تقریبا همگانی از زبان عامیانه در چت رومها و اس ام اس، به نوعی واکنش غیر ارادی و طبیعی در برابر این تناقض موجود بین زبان نوشتاری و محاوره ای است.


در زبانهای خارجی مثل انگلیسی، زبان نوشتاری دقیقا مشابه زبان گفتاری است. به عبارت دیگر آنها برخلاف زبان فارسی، زبان کتابی ندارند که با زبان محاوره ای تفاوت فاحشی داشته باشد. مثلا ما می نویسیم: "می گویم" ولی مردم می گویند: "می گم" ما می نویسیم "می تواند" مردم می گویند: "می تونه" ... ولی در انگلیسی اصلا چنین چیزی را نمی توانید ببینید. آنجا این مردم کوچه و بازار هستند که زبان را می سازند، به آن جهت می دهند و تلفظ های کلمات را تعیین می کنند. زبان رسمی، از زبان محاوره ای تبعیت می کند و خود را با آن هماهنگ می سازد. البته برای این هماهنگ شدن همیشه لازم نیست طرز نوشتن کلمات عوض شوند بلکه کلمات را به شکلی ثابت می نویسند ولی طرز تلفظ آن کلمات با گذشت زمان تغییر می کند و با لهجه معیار حاکم بر رسانه ها و اکثریت جامعه هماهنگ می شود. به همین خاطر است که در زبان انگلیسی، بریتانیایی ها و آمریکایی ها تقریبا هردو با یک رسم الخط می نویسند ولی هر کدام، آن کلمات یکسان را با لهجه معیار جامعه خود تلفظ می کنند. بنابراین در زبان انگلیسی که سابقه چند صد ساله نوشتاری دارد، دیگر کلمات همانگونه که نوشته می شوند، خوانده نمی شوند، بلکه همان کلمات با همان شکل نوشتاری پیشین، با لهجه معیار امروزی تلفظ می شوند.


همه جای دنیا یک لهجه معیار را انتخاب می کنند که معمولا لهجه اکثریت متکلمین یک زبان است و بقیه لهجه ها می شوند، گویش یا همان لهجه محلی ولی در ایران، ما یک گویش معیار فارسی داریم که هیچ کس به آن گویش از زبان فارسی، حرف نمی زند، مگر آنکه مجبور باشد!؟ یعنی یک گویش مصنوعی داریم که آن را فارسی کتابی می نامیم و تمام لهجه های زنده فارسی، که توسط مردم فارس زبان امروزی استفاده می شوند، همگی لهجه حساب شده و به رسمیت شناخته نمی شوند. یعنی زبان معیار فارسی که ما امروز استفاده می کنیم، یک لهجه و گویش مرده است که به زور به مردم تحمیل شده است. هرچند مردم هم حاضر به پذیرش این زبان معیار اجباری نیستند و هرکسی به لهجه خودش صحبت می کند و نه به زبان کتابی رسمی!؟


گویش معیار هر زبان، گویشی است که توسط اکثریت متکلمین آن زبان استفاده می شود، در رادیو و تلویزیون در موسیقی، سینما، تئاتر ... از آن استفاده می شود. اما در ایران این دوگانگی به حدی شدید است که عملا گویشی که به عنوان گویش معیار زبان فارسی رسمیت دارد، تنها در برنامه های بسیار جدی مثل اخبار و سخنرانی های سیاسی و علمی استفاده می شود ولی همه مجری های رادیو، تلویزیون و مردمی که با آنها مصاحبه می شود، تقریبا تمام ترانه ها، فیلمهای سینمایی، ... به لهجه تهرانی است و عملا گویش تهرانی تمام مشخصات یک گویش معیار را داراست و توسط اکثریت فارس زبانان هم به عنوان گویش معیار زبان پذیرفته شده است ولی مراجع رسمی و متولیان ادبی حاضر به پذیرش این واقعیت نیستند!


آقایی با نام مستعار ایرانی در کامنتی نوشته بودند: "متاسفانه در رابطه با زبان ترکی، آتاترک از زبان ترکی عثمانی (یعنی مهمترین زبان ترکی در تاریخ زبانهای ترکی) خوشش نیومد و یک فرهنگ و تمدن را نابود کرد." اما من فکر می کنم آتاتورک عملی بزرگ انجام داد و اجازه نداد زبان ترکی هم به تناقض امروزی فارسی دچار شود که در کلمه " خوشش نیومد" آقای ایرانی به خوبی آشکار است، چون زبان ترکی عثمانی، زبانی مرده بود و با زبان مردم کوچه و بازار همخوانی نداشت. آتاتورک با تغییر الفبا و با کنار گذاشتن زبانی مرده، الفبایی امروزین برای زبان مردم زنده امروز ترکیه ایجاد کرد. در الفبای لاتین ترکی، کلمات همانگونه که نوشته می شوند، خوانده می شوند و زبان نوشتاری ترکی به همان زبان و لهجه ای است که مردم استانبول و آنکارا به آن حرف می زنند. آنها مجبور نیستند که سه حرف برای یک صدای "س" و چهار حرف برای یک صدای "ز"... داشته باشند. چون برخلاف عربی، در زبان فارسی و همینطور ترکی، بیشتر از یک صدا، برای "س" و "ز" نداریم ("ص" و "ث"، درست مثل "س" و "ض"، "ظ" و "ذ" درست مثل "ز" تلفظ می شوند!) آنها ترکی کتابی ندارند و از نوشتن و خواندن به زبان صمیمی عامیانه لذت می برند و با آنچه که می نویسند ارتباطی صمیمی برقرار می کنند و مثل ما دچار این احساس نمی شوند که دارند به زبانی خشک، رسمی و غیر صمیمی می نویسند و احساس نمی کنند که انگار دارند برای مردمی موهوم که در تاریخی دوردست زندگی می کرده اند، نامه می نویسند!؟


گویش فارسی گلستان سعدی مرده است و به تارخ ادبیات پیوسته است، چون دیگر کسی به آن گویش حرف نمی زند و به زور هم نمی توان آن را زنده نگهداشت. اما فرهنگ و اندیشه سعدی، حافظ و ... دیگران هرگز نخواهند مرد، همیشه کسانی خواهند بود که ادبیات کهن را بیاموزند و آن کتابها را بخوانند و مهمتر از آن می توان آن اندیشه ها را به زبان ساده و صمیمی امروزی ترجمه کرد تا افراد بیشتری آنها را بخوانند و به سادگی درک کنند. همینگونه است زبان ترکی عثمانی و زبان لاتین که امروز دیگر مرده اند. زبانها تغییر می کنند و نو می شوند و زبانهای قدیمی به تاریخ می پیوندند ولی فرهنگها و اندیشه ها در زبانهای نو و امروزی به حیاتشان ادامه می دهند.


زبان لاتین که ریشه بسیاری از زبانهای اروپایی از جمله فرانسوی، ایتالیایی و اسپانیایی است و بسیاری از متفکرین بزرگ اروپایی تا چند صد سال پیش، اندیشه هایشان را به همین زبان نوشته اند، امروز دیگر به عنوان یک زبان مرده شناخته می شود که فقط نوشته می شود و کسی به آن زبان حرف نمی زند! امروز متون لاتین در اروپا تدریس می شود و ادیبان و محققان آن زبان را می آموزند تا متون قدیمی را به همان زبان بخوانند و درک کنند ولی برای مردم عادی، آن متون را به زبانهای امروزی ترجمه می کنند تا آنها هم بتوانند به راحتی آن را درک کنند. زبان فارسی سعدی هم، امروز یک زبان مرده است مثل زبان لاتین و مثل ترکی عثمانی، حال نمی دانم چه اصراری است که همه باید بتوانند بدون واسطه متون دشوار گلستان سعدی را بخوانند و درک کنند. البته همانطور که بسیاری از اروپایی ها زبان لاتین را در مدارس در کنار زبان امروزیشان می آموزند ولی خود را مجبور نمی کنند که در زندگی روزمره هم به همان زبان مرده حرف بزنند، متون کهن فارسی هم باید آموزش داده شود ولی زبان فارسی باید از این تناقض موجود خارج شود و زبان نوشتاری به زبان گفتاری نزدیک شود و مثلا لهجه تهرانی به عنوان لهجه معیار مدرن انتخاب شود و پایه زبان نوشتاری امروزی قرار گیرد.


من در اینجا تنها وجود این دوگانگی را نشان داده ام ولی اینکه چگونه می توان این تناقض را حل کرد، مساله ای است که متخصصین امر باید به فکر چاره باشند. آیا می شود خط الرسم امروزی و همین الفبای امروزی را حفظ کرد و مثلا نوشت "می گوید" ولی تلفظ کرد :"می گه"؟ یا باید املای کلمات را هم تغییر داد و مثل ادبیات عامیانه در وبلاگها نوشت و یا مثل ترکیه، بکلی از خیر الفبای عربی گذشت و الفبای لاتین را جایگزین آن کرد و در الفبای جدید کلمات را همانگونه که تلفظ می شوند، نوشت؟! راه حل هر چه باشد، یک چیز روشن است. زبان فارسی امروزی با بحرانی جدی مواجه است و روزی نسل جدید فارس زبانان هم در روز جهانی زبان مادری به خیابانها خواهند ریخت و شعار خواهند داد که ما می خواهیم به زبان مادریمان بنویسیم و بخوانیم، همان زبانی که مادرمان به ما آموخته است و نه زبانی مصنوعی که به ما تحمیل شده است!


(1): http://www.iranglobal.info/I-G.php?mid=2&news-id=45293&nid=haupt

 


 سایت نویسنده: http://www.iranglobal.info/I-G.php?mid=3&autorid=337

 ایمیل نویسنده: aydin.tabrizi@gmail.com


برگرفته از : ایران گلوبال


نظرات :

  کاربران گرامی :  
  1- مطالبی که حاوی فحش و توهين به ديگران باشند , حذف می شود  
  2- کامنت ها نبایستی بیش از 180 کلمه باشد  
  3 - کامنت ها پای مقالات یکجا در صفحه اظهارنظر هم درج می شود  
  2008-03-12   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  دوست عزیز آقای kaveh

این رسمش نیست که شما هر چی دلتون خواست بگید و بعدش هم بنویسید من دیگه پیام نمیذارم یعنی تو هم جواب نده! آخه یه ذره انصاف هم خوب چیزیه لااقل واسه اتهاماتتون یه مدرکی هم میاوردید: "توهين به زبان و شاعر و فرهنگ نه تنها ايرانيان بلكه انكار يا خائن خواندن بهترين و رشيدترين مبارزان اين سرزمين مانند خرمدين و كسروي و ...." البته ما تو این سایت خیلی پوست کلفت شدیم! ولی به هر حال من چهار بندی رو که نوشتین حقتون می دونم و فکر می کنم شما خیلی منصفتر از بقیه مخالفام هستین. بند 1 و 2 تون رو من هم قبول دارم فقط با این فرق که تعداد زبانهای رسمی رو هم باید به رای گذاشت. شما می تونین فقط به یه زبان رسمی رای بدین ما به چند زبان رسمی. با بند 3 هم موافقم فقط چرا حق اعتراض رو از ما می گیرین؟! درسته که همه باید نتیجه رفراندوم رو بپذیرن ولی اقلیت هم حق دارن به صورت قانونی بهش اعتراض کنن، راهپیمایی کنن و اعتراض خودشونو نشون بدهند این اصل مسلم دموکراسیه. یعنی نمی شه گفت که دیگه شما رای نیاوردین پس خفه شین! خمینی هم همین رو می گفت که جمهوری اسلامی رو اکثریت بهش رای دادن پس اقلیت مخالف باید خفه شن! اگه فدرالیسم رای آورد شما هم می تونین به صورت مدنی اعتراض کنین.

  نظر خواننده

  2008-03-12   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  بند چهار رو هم قبول دارم و حق طلاق رو هم به رفراندوم واگذار می کنم به شرطی که انتخابات مجلس موسسان و رفراندوم، آزاد، عادلانه و با نظارت بین المللی باشه. پس می بینین که خیلی هم اختلافامون عمیق نیست!؟ اما دوست عزیز شما نوشتین: "شما لازم نيست نگران زبان پارسي باشيد. اين زبان به اندازه كافي دوستدار داره كه نميزارن نبه اين سادگي ها از بين بره عزيز!!!" نمیدونم که شما مقاله من رو چقدر دقیق خوندین که اینطوری به من توصیه کردین که بی خودی نگران نباشم! چون خودتون هم درست همونطوری که من گفتم عاشق زبان عامیانه هستین وگرنه کتابی می نوشتین! مگه من چیزی غیر از این گفتم که فارسی رو هم باید مثل انگلیسی به زبون عامیانه نزدیک کرد. من واقعا گیج شده ام، شما اگه با این حرف من مخالفین، چرا کتابی نمی نویسین و اگه موافقین پس چرا اعتراض می کنین!؟ آخه من گناهم چیه اسمم پان ترک در رفته!!! ولی بازهم حق با شماست، فارسی زبون خودتونه و صاحب اختیارین.

  نظر خواننده

  2008-03-12   تاریخ
  kaveh   نام
    ایمیل

  1- تمام اقوام ايراني بايد بتوانند زبان مادري خود را به هر صورتي كه ميتوانند نگه دارند و دولت نيز مجبور است به آنها در تامين اين آموزش كمك كند.
2- زبان رسمي كشور نيز يكي بيشتر نباشد.كه مردم در رفراندومي ان را انتخاب كنند(كه شكي ندارم زبان پارسي است)(البته علاقه زيادي به برپايي اين رفراندوم براي زبان ندارم ولي براي قانع كردن و بهانه به دست انگشت شماراني مانند شما ندادن حاضر به پذيرش آن خواهم بود)
3- با فدراليسم نيز مشكلي ندارم(البته اين را هم با رفراندوم مشخص ميكنيم كه آيا فدراليسم باشد يا انواع ديگر حكومت ها)و اگر اكثريت با فدراليسم مخالفت كردند افرادي مانند شما نيز ديگر حق اعتراض ندارند.
4- و شخصا به شدت مخالف داشتن حق طلاق براي هيچ كدام از قويمتها در آن فدراليسم خواهم بود و باز همه مردم بايد نظر دهند كه آيا حق طلاق باشد يا نه .كه من ابدا به داشتن حق طلاق راضي نخواهم بود.نه تنها من بلكه اكثريت هم زبانان شما نيز مخالف خواهند بود.
چون همنطور كه تو نظر قبلي گفتم آذربايجان يا هر شهر ديگر ايران فقط (حتي براي 100%) مردم آن شهر نيست. و ملك باباتون نيست كه بخواهيد بمونه يا نمونه.اگر باز هم با تمامي شرايط فوق و داشتن يك حكومت فدرال متناسب با خواسته هاي شخص شما , مشكل داشتيد ديگر مشكل خودتان است و پيشنهادم اينكه به جاي اينكه خاك اين كشور رو باخودتون ببريد شخصا به مدينه فاضله خود برويد.
در ضمن همانطور كه بعضي از دوستان فرمودن شما لازم نيست نگران زبان پارسي باشيد.اين زبان به اندازه كافي دوستدار داره كه نميزارن نبه اين سادگي ها از بين بره عزيز!!!
شما هم لازم هر روز وقت صرف كنيد و مقاله منتشر كنيد كه نگران تماميت عرضي كشور و زبان و.... اين كشور هستيد.
مطمئنم كه ساير دوستان عزيز به خوبي جوابتان را خواهند داد واسه همين احتمالا ديگه نظري نميزارم چون من تنها مشكلي كه الان دارم حكومت فعليه

  نظر خواننده

  2008-03-12   تاریخ
  kaveh   نام
    ایمیل

  با سلام. اين آخرين پيامي است كه ميزارم.چون واقعا نميتونم با كساني بحث كنم كه اختلافات عميقي باهاشون دارم.اون هم توهين به زبان و شاعر و فرهنگ نه تنها ايرانيان بلكه انكار يا خائن خواندن بهترين و رشيدترين مبارزان اين سرزمين مانند خرمدين و كسروي و ....
به هرحال در جوابتان بگويم بله درسته كه اطلاعاتم به اندازه شما نيست و ناقص است!!
ولي به اين افتخار ميكنم كه هميشه ميهن پرست بودم و هستم و خواهم بود و چشم به آن طرف مرزها نداشتم.
اولا اينكه من با فدراليسم مشكلي ندارم.اين شماييد كه به هيچ كس اعتماد نداريد و معلوم نيست همين فدراليسم هم در اينده نظرتان را جلب كند يا نه.
خيلي خلاصه فقط نظراتم را بيان ميكنم تا نقاط مشترك و اختلافات روشن شود.

  نظر خواننده

  2008-03-11   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  آقای kaveh عزیز،

خوشحالم که بحث ها را پی گیری کرده اید. در مورد حق طلاق ملتها یا جدایی، دو دیدگاه وجود دارد، یک بحث انسانی و حقوق بشری است که می گوید انسان ذاتا آزاد است و حاکم بر سرنوشت خویش و هیچ کس اسیر دیگری نیست. این که بگوییم حتی اگر یک بخشی از جامعه تحت هیچ شرایطی خواستار ماندن در زیر یک سقف با بقیه نباشند، باز چون اکثریت جامعه با آن مخالف است، آنها حقی ندارند و باید تسلیم رای دیگران باشند، مانند این است که بگوییم آنها اسیر دیگران هستند و حق آزادی انتخاب ندارند. اما یک دیدگاه دیگر براساس موازین بین الملل است که تمام کشورهای عضو سازمان ملل، تمامیت ارضی یکدیگر را به رسمیت می شناسند و عرف متداول بین الملل دقیقا به نفع نظر شماست. یعنی اینکه تغییر مرزهای کشورها تنها با رای اکثریت مردم آن کشور ممکن است و کوزوو اولین تخطی از این اصل بود و به همین دلیل هم بسیاری از کشورهای دنیا با آن مخالفت کردند، چون خود مشکلات داخلی داشتند. در اینجا توجه شما را به این نکته جلب می کنم که مونته نگرو تنها با رای کمتر از 60 درصد مردمش اعلام استقلال کرد و صربستان هم آن را پذیرفت ولی در کوزوو این رقم بالای 90 درصد بود ولی دنیا دوچار دودستگی شد! دلیلش این بود که در قانون اساسی یوگسلاوی سابق ایالتهای بوسنی، کرواسی، مونته نگرو حق داشتند که با رفراندوم اعلام استقلال کنند ولی برای کوزوو چنین حقی پیش بینی نشده بود.

  نظر خواننده

  2008-03-11   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  چون در تاریخ ایران و در قانون اساسی آن هم چنین حقی برای آذربایجانی ها، کردها و... پیش بینی نشده، آنها هم برای جدا شدن شرایطشان مشابه کوزوو است و تغییر مرزهای ایران هم فقط با رای اکثریت مردم ممکن است. پس این ترسی که عده ای در دل مردم ایجاد کرده اند که فدرالیسم باعث تجزیه خواهد شد کاملا بی مورد است. شما اطلاعاتتان ناقص است. مثلا نمی دانید که هندوستان ساختار فدرالی دارد و چندین زبان رسمی در آن کشور وجود دارد و زبان انگلیسی زبان مشترک است. ربط دادن انقراض زبانها به خود خانواده ها خیلی عامیانه فکر کردن است، زبانی که به صورت سیستماتیک آموزش داد نشود و در رسانه ها، ادارات، مدارس و دانشگاهها به صورت روزمره استفاده نشود نابود خواهد شد، فقط زمان نابودی آن ممکن است به تعویق بیفتد. این اصلا تناقضی با وجود زبان مشترک ندارد. در مورد زبان مشترک، من هم معتقدم که رفراندم به نفع فارسی خواهد بود ولی تاکید بر انتخابی بودن به معنی مخالفت با اجباری بودن است و نه دشمنی با زبان فارسی. تا موقعی که رفراندومی نبوده باشد، همیشه می توان ادعا کرد که زبان فارسی اجباری است، پس بگذارید با رفراندم، این بهانه هم گرفته شود.

  نظر خواننده

  2008-03-11   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  در مورد اعتماد داشتن به سیاستمداران، باید به شما توصیه کنم که هیچگاه به هیچ سیاستمداری اعتماد نداشته باشید، حتی در دموکرات ترین کشورها هم موارد فساد مالی و سوء استفاده از قدرت به کرات مشاهده شده است! اصلا سیاست جای اخلاق نیست و اشتباه بزرگ ما هم این بود و هست که دنبال سیاستمداران راستگو، عادل و دارای اخلاق پیامبرگونه بوده ایم! این سیستم است که باید درست و عادلانه و دارای سیستمهای نظارتی دقیق و مستقل باشد و الا سیاستمدار عادل یافت می نشود، جسته ایم ما! مگر مخالفت خود شما با فدرالیسم از زاویه بی اعتمادی به ملیتها (یا قومیتها) نیست که می گویید این حرفها بهانه است و دنبال جدا شدن هستید؟! وقتی شما به ما اعتماد ندارید ما چطور به شما اعتماد داشته باشیم؟ راه حلش این است که هیچ کدام به دیگری اعتماد نداشته باشیم بلکه سیستم سیاسی و روابط متقابلمان را براساس قانون اساسی، طوری تنظیم کنیم که نه حکومت محلی بتوانیم به راحتی جدا شود و نه حکومت مرکزی بتوانید خواستهای قانونی اقلیتها را زیر پا بگذارد. مگر در قانون اساسی جمهوری اسلامی تدریس زبانهای محلی در مدارس مجاز اعلام نشده، پس چرا اجرا نمی شود؟! در مورد راه حل جامعی که می تواند برای برون رفت از این بن بست بر سر مساله ملی (قومی) در ایران ارائه شود، نیاز به یک مقاله مفصلی است که اگر فرصتی باشد، بعدها به آن خواهم پرداخت.

  نظر خواننده

  2008-03-11   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  دوست عزیز آقای kaveh،

کم لطفی می فرمایید، مشکل ما ترکها فقط جوکهاست!؟ جوک یک پدیده اجتماعی است و همه جای دنیا کم و بیش وجود دارد ولی جوکهای نژادی همه جای دنیا مذموم است و جوکهای عمومی و بدون تاکید بر نژاد ترجیح داده می شوند. روشنفکران جامعه باید خطرات این نوع جوکهای نژادی را به مردم گوشزد کنند ولی به هر حال دهان مردم را نمی شود بست! و من شخصا بسیاری از جوکهای ترکی را توهین آمیز نمی دانم و آنها را بیشتر مزاح و شوخی می دانم و با لبخندی از کنار آنها می گذرم.
اما به نظر می رسد که شما از خوانندگان جدید سایت باشید و در جریان بحثهای قبلی نیستید. اگر علاقه مند باشید به دو مقاله زیر که در آن به مسائلی که مطرح کرده بودید، به صورت پرسش و پاسخ پرداخته شده مراجعه کنید:

http://www.iranglobal.info/I-G.php?mid=2&news-id=2887&nid=autor

http://www.iranglobal.info/I-G.php?mid=2&news-id=2933&nid=autor

همینطور در مورد بحث فدرالیسم نیز مقاله زیر را می توانید بخوانید:

http://www.akhbar-rooz.com/article.jsp?essayId=3837

  نظر خواننده

  2008-03-11   تاریخ
  kaveh   نام
  solidsmech@gmail.com   ایمیل

  البته من قبل از اينكه دانشجو بشم فكر ميكردم تمامي صحبتهايي كه چه عمدي (كه خيلي كمه) و چه غير عمد(كه خيلي زياده) در مورد زبان شما و خودتون ميشه رو فقط فارس زبان ها ميزنن.بعد از اينكه 4 سال در يك شهر ترك نشين دانشجو بودم( و البته هيچ مشكلي هم باهاشون نداشتم) فهميدم كه مثلا در مورد جك ها (اكثر شون رو خودشون براي خودشون ميسازن).
اين ديگه مشكل ما نيست.
البته ميگه ما فرض بر اين نشود كه ميگويم " ما پارسها"
منظورم از ما همه ايرانيان غير از تجزيه طلبان و خائنين است.

  نظر خواننده

  2008-03-11   تاریخ
  kaveh   نام
  solidsmech@gmail.com   ایمیل

  واقعا براي آيدين و كاوه (هم نام خودم) متاسفم كه فقط دنبال بهانه ميگردند كه تحت لواي "حق آزادي سرنوشت" تيشه به ريشه ايران و فارس و شاهنامه و .. بزنند.
وقتي ميگيم ايران منظور همه قوميت ها است .با هيچ قومي هم مشكلي ندارم.بگذاريد يك حكومت دمكرات بر سر كار بيايد انوقت اگر به شما ظلمي واقع شد حق داريداعتراض كنيد.ولي در اين موقعيت كه همه قوميت ها زير فشار هستند حتي پارسي زبانها (كه خودم نيز يكي از آنها هستم)و نميدانم شما چه مشكلي با اين زبان و فرهنگ داريد و آرزوي جدايي را در دل ميپرورانيد.
تو اينهمه نظرات يكجا نديدم كه كاوه عزيز و ايدين عزيز صراحتا مشكل خودشان و "حق تعيين سرنوشت" را بشكافند كه يعني چه؟
يعني فدراليسم؟
يعني جدايي؟
دقيقا مشخص كنيد چه ميخواهيد.
من خودم گيلكم.ولي اول از همه خودم رو ايراني كه زبان رسمي و ابديش فارسي است ميدانم.بعد گيلك.
يكي از مشكلاتي كه شما داريد(اونجوري كه من شنيدم) اينه كه چرا نميتونيد تو مدارس زبان خودتون رو تدريس كنيد(نميدونم) يا صحبت كنيد.
خوب البته من هم مشكلي نميبينم.ولي به شرط اينكه در كنار زبان خودتان هم زبان رسمي كشور به عنوان زبان رسمي تدريس شود.نميدونم چه اصراري به داريد يا همه ايران تركي صحبت كنند يا شما جدا بشيد تا بتونيد با خيال راحت هم تركي بنويسيد هم صحبت كنيد.همون سوئيس رو كه مثال ميزنيد.سه منطقه داره كه به زبان هاي گوناگون صحبت ميكنند.و يك زبان رسمي هم داره كه با هم ارتباط بر قرار ميكنند.
چرا اونجا كسي نميگه كه مثلا چون زبان ما فرانسويه پس بايد جدا شيم.
البته خوب ميگيد چون دموكراسي برقراره.درسته من هم همين رو ميگم.اخه هنوز كه يك حكومت دموكراتي سر كار نيومده.
اونوقت به جاي اينكه همدل شيد تا يه نظام دموكراتيك بر پا كنيد هي تو بوق جدايي فوت ميكونيد.
من هم به شدت با فارس زباناني كه متاسفانه به هر دليلي خود را برتر ميدانند و زبان شما را مسخره ميكنند مشكل دارم.ولي اين دليل نميشه دم از ... بزنيد

  نظر خواننده

  2008-03-06   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  آقای م.سحر
هر چهار بخش کامنت شما را خواندم . تنها میتوانم اظهار تاسف کنم که چه کسانی پرچمدار فرهنگ و هنر «ایرانی" هستند . دراین بیانیه طولانی ، حتی «کلمه"ای منطقی نیافتم . این قبیل بیانیه ها ، ناخواسته انسان را به یاد توابین حزب توده می اندازد که وارد حزب رستاخیز شده و چنان پورشور و آتشین سخنرانی میکردند که گویی کل بشریت از بیضه حزب آریامهری آویخته است . از انسان های شریف ، وطن پرست و هنرمندی مثل شما انتظار میرفت و میرود که در مقابل بیست و هشت سال انتشار مجله علمی – فرهنگی «وارلیق" و سایر کتابهای مربوط به زبان و ادبیات ترکی از طرف دکتر جواد هیئت ، انتشار هشت جلد کتاب های «دوازده قرن سکوت" آقای ناصر پورپیرار ، مقالات دکتر رضا براهنی و ... حداقل کلامی دفاع منطقی به فضای فرهنگی کشور تحویل دهید ، اما تنهاا کاری که توانسته اید این بوده که با نفوذ در تشکیلات فرهنگی جمهوری اسلامی از جمله «وزارت ارشاد اسلامی" و «مرکز گفتگوی تمدنها" مانع از انتشار دنباله کتابهای «دوازده قرن سکوت" بشوید . این تنها هنر امثال شما بوده است . ایکاش همچنانکه در برابر نشریات فوق الذکر سکوت مرگبار انتخاب نموده و به فعالیتهای شبه اطلاعاتی پناه برده بودید ، در برابر این مقاله آقای تبریزی که نه توهین و تهمتی در بر دارد و نه بحث از ضعف زبان شما هاست ، ساکت میماندید و تا این درجه خود را کوچک نمیکردید .

  نظر خواننده

  2008-03-04   تاریخ
  نیمایوشیج دیگری میاد!   نام
    ایمیل

  من اینجا پیشگویی کردم که موج دوم شعر نو با بازگشت به زبان عامیانه و گویش امروزی فارسی ایجاد میشه. این حرکت شروع شده فقط نسل قدیمی نمی خواد بپذیره! اما وقتی یکی مثل نیما پیدا بشه که هم استعدادش رو داشته باشه و هم علمش رو و هم چشم به آینده داشته باشه و بتونه از اسارت گذشته در بیاد، مردم چنان استقبالی از شعراش می کنن که همه ناباورام باورشون میشه! فقط دلم می خواد اون موقع یادی هم از من بشه!

آیدین تبریزی

  نظر خواننده

  2008-03-04   تاریخ
  م.سحر   نام
  m.sahar@free.fr   ایمیل

  چه بگویم؟ سخنی نیست....

  نظر خواننده

  2008-03-04   تاریخ
  جواد   نام
    ایمیل

  جناب استادمحمد سحر چیمه

ناراحتی وآه وسوزهمراه بافحش وبدوبیراه لایق خود شماوسایرناسیونالیستهای افراطی (مندرج درسایت آذرگشنسب)قابل درک است.پدیده ی پورپیرارباجوانب مثبت ومنفی بابددهنی وافتر ازبین نخواهدرفت!
اگرتادیروزپورپیراریک مشکل دانشگاهی بین اساتیدمزدورونانخورباستان پرستی ودانشجویان مبارزبود،امروزه پدیده ی پورپیراربیک معضل بزرگ اجتماعی- فرهنگی تبدیل میشود.من ازجمله کسانیکه مدافع تاریخ ادبیات غنی فارسی هستند انتظاردارم بجای بددهنی وافترابادلیل ومنطق گفته هاوداده های جدیداوراردکنند.
وقتی پورپیراردرمیان صدهاداده جدیدازجمله طبق اسنادملی ثابت میکند که مثلأشهر شیراز تازه ساخت بوده وبیش از 300-250سال نمیتواندعمرداشته باشدوبوسیله کریم خان زندساخته شده ونتیجه میگیردکه این شهرتازه ساخت نمیتواند دو شاعربزرگی چون حافظ وسعدی داشته باشد!آیا چیزی برای گفتن درمورد ادبیات غنی دارید؟بفرمائیدمنتظرشنیدنیم.

  نظر خواننده

  2008-03-04   تاریخ
  همایونی   نام
    ایمیل

  جناب م سحرشاعر پارس گوی مقیم پاریس

.آیامیتوانیدبگوئیدزبان مشترک ،ملی سرتاسری کشورسوئیس درهمسایگی محل اقامت شما چیست؟آیاشمازبان رابط اجباری وباسمه ای فارسی بزورسرنیزه های شاه وشیخ رابازبان ملی عوضی نمیگیرید؟
زبان شیرین صربها مهترازآن زبان" شیرین" روسی سرتاسری باآنهمه پشتوانه غنی ونویسندگان توانائی چون پوشکین،
گوگول وماسیم گورکی ..... ازحلقوم ملل غیرروس زبان پائین نرفت وزبان تلخ مادری خودرابه آن زبان شیرین روسی !!!روسی سراسری وملی و... ترجیح دادند.
آیادرایران رفراندمی جهت تعیین زبان رابط انجام گرفته است؟تکرارمفاهیم تحریک آمیز زبان مشترک وملی وسراسری
چیزی جزدامن زدن باختلافات ملی وقومی وحرکت درجهت تجزیه نمیتواندباشد.
شماازچندنفرشخصیت هنری- فرهنگی آذربایجانی نام بردید،آیااین افرادانتخاب دیگری بجز نوشتن بفارسی داشتند؟مثلأ زنده یادساعدی که درتمام عمرکوتاهش اسارت زبان مادریش گله داشت:** ... تنها در فاصله ی سال های بیست و چهار و پنج بود که کودکان دبستانی آذربایجان دریافتند که مدرسه چندان جای وحشتناکی هم نیست و می شود از درس و مشق، نه تنها عذاب نکشید و نترسید که بسیار هم لذت بُرد، چرا که به یک باره هیولای زبان خارجی از توی کلاس ها بیرون رانده شد و همه به زبانی می خواندند و می نوشتند که حرف هم می زدند.**
**مأموران حکومت مرکزی در آذربایجان برای تسلط جابرانه قدرت شاهنشاهی، علاوه بر همه ی سلاح های جورواجور، دشنه زبان فارسی را بیشتر از همه به کار می بردند تا آنجا که نوشتن و چاپ کردن حتی چندین و چند کلمه به زبان محلی جُرم بزرگی محسوب می شد تا آن جا که حروف چین های چاپخانه ها دستور داشتند که کلمات آذربایجانی را به فارسی ترجمه کنند و در متن خبر بچینند.**دونقل قول از مقاله ساعدی" بنام ریشه درخویش "که درکنار مقاله های ترکی ساعدی درسایت تازه تاسیس بایقوش،نویسندگان آذربایجانی مقیم کاناداچاپ شده است.

  نظر خواننده

  2008-03-04   تاریخ
  منصور   نام
    ایمیل

  جناب محمدسحر،بازحرفهای تکراری وپوسیده هشتادساله،زبان مشترک،ملی،سراسری وهویت ساز و...برای اینکه متوجه باشیداین مفاهیم چه اندازه موهومی اند،فرض کنیدگربه سیاهی راکه وجودندارددراطاق بسیارتاریکی جستجوکنید هرگزنخواهیدیافت چون وجودندارد!درزمینه مسائل ملی اعدامهای مدام مبارزین درکردستان،بلوچستان وخوزستان وشعارهای تظاهرات میلیونی مردم آذربایجان نشان میدهد که مردم غیرفارس زبان چقدراین زبان تحمیلی رادوست دارند!!

رژیم جمهوری اسلامی درفارس بازی وفارس تازی افراطی تر از استبدادشاهنشاهی است،وبرای اینکه این سلاح زنگ زده وپوسیده ،فارس تازی راازدست بقایای استبدادپیشین بگیرد،دست به تهیه فیلم،جعل تاریخ درکتب درسی،تحریک همسایگان عرب درتحریف نام خلیج مشترک باانتشار دوکتاب سراسردروغ وجعل""خلیج فارس درنقشه های کهن"زده،
وسخن رانی های مدا م رهبران جمهوری اسلامی ازخامنه ای ورفسنجانی وخاتمی ودکترپاسداراحمدی نژاددرستایش زبان فارسی بعنوان تعصب وهویت تمام ایرانیان،ونامیدن زبانهای ملی،منطقه ای وجهانی چون کردی ،ترکی وعربی بعنوان خرده فرهنگ وزبان های محلی!!! ومقایسه باگفته های پریشان همیشگی شماهمفکری صددرصدشمارابارهبران جمهوری اسلامی نشان میدهد.ناگفته نماند خامنه ای گوی سبقت رابرده وچون پیش کسوتان خود احمدکسروی ومحمودافشارافراطی ترازبقیه بوده ومدام درسخن رانی هایش مخصوصأدرملاقاتهابانمایندگان اقشارمختلف آذربایجانی تکرارمیکندکه من نه آذربایجانی ونه ترکم بلکه فارسی رابایدبه هویت همه ایرانیان تبدیل کنیم.

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  Javat   نام
    ایمیل

  کاشت نام براهنی در کنار شاملو وگلشیری توهین بزرگی نه تنها به اندوست بلکه به بشریت است.
براهنی ممکن است منتقد ادبی خوبی باشد (به اعتقاد بسیاری)ولی شاعر ونویسنده نیست ولی خیلی ادعایش میشود.برویدقابله سرزمین من ورازهای سرزمین من(احتمالا ترکیه مقصودش است) را بخوانید تا شدت بیماری روانی وی دستگیرتان شود. این هم یکی از فجایع ارتکابی اش :

سگم بر درخت می شاشد و می رود

عصا به دست من نیز می روم

آنکه می گوید: اوم مانی پادمه هوم

بر هوا علامت می گذارد و می رود

من که می گویم: شانتیه شانتیه می روم

مَردُم یک بار که من مُردَم مُردَم

برنخواهم گشت

تنها نامم خواهد ماند

که تا ابد مو بر اندامِ زبان راست خواهد کرد

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  آقای ایرانی عزیز،

من هرگز نگفته ام هرکسی تئوری مرا نپذیرد، شوونیست است و اتفاقا شما نباید هم به این راحتی یک تئوری انقلابی مثل آنچه من مطرح کرده ام را بپذیرید. من یک تئوری مطرح کرده ام و اتفاقا سالها پیش ابتدا در مورد ترکی آذربایجانی آنرا مطرح کردم که مقاله اش را هم اورده ام و از شما چه پنهان ترکها هم چندان استقبال گرمی از آن نکردند! اما من به این تئوری معتقدم و از مقایسه انگلیسی با زبانهای خودمان به این نتیجه رسیده ام. انگلیسی زبانی دموکراتیک است. متخصصین ادبیات انگلیسی در میان مردم رفته اند و تمام فنوتیک های زبان را استخراج کرده اند و در دیکشینری ها بخش مهمی به تلفظ روز مردم اختصاص دارد. املای قدیمی بعضی لغات انگلیسی نشان می دهد که آنها قبلا به گونه دیگری تلفظ می شدند و الا بعید است که کسی که اولین بار الفبا را ابداع می کند، آنرا برخلاف تلفظ لغت استفاده کند و کار خودش را سخت کند! اینها مسائلی است که باید بررسی و تحقیق شود ولی من از روی نشانه هایی که آورده ام از جمله روی آوردن نسل جوان به زبان عامیانه و فینگلیش می گویم که این بحران ساز است. البته زبان نابود نخواهد بلکه عقیم خواهد ماند. آیا پرسیده اید که چرا پس از شاملو، گلشیری، براهنی، ... دیگر نسل جدید نویسندگان بزرگ ظهور نمی کنند؟ من پاسخ قطعی را نمی دانم ولی همین دوگانگی زبان می تواند دلیل مهمی باشد.

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  ایرانی   نام
    ایمیل

  تصحیح: هزار سال زمان کافی برای اینکار بوده است،

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  ایرانی   نام
    ایمیل

  جناب آقای آیدین تبریزی

مسئله ای که شما به آن اشاره می کنید، متأسفانه یک تئوری پردازی بدون پشتوانه است. اینروزها در بین قومگرایان مُد شده است که تا به اشکالی برخورد می کنند آنرا به گردن زبان فارسی بیندازند، یکی می گوید فرهنگ مردسالاری تقصیر زبان فارسی است (و از اشعار جعلی فردوسی نمونه می آورد که گویا گفته است زن و اژدها هر دو در خاک به*)، یکی مثل آقای قابوسی افاضات می فرماید که اصولا علت العلل عقب افتادگی فرهنگی ما همین زبان فارسی است. حالا هم شما آمده اید و می گوئید اگر مردم ایران کتاب نمی خوانند تقصیر زبان فارسی است (البته با آن تفاسیری که خودتان می کنید و انتظار دارید ما باور کنیم که شما مشکلی با زبان فارسی ندارید). اینکه نگذاشته اند شما بزبان مادری خودتان خواندن و نوشتن یاد بگیرید، باعث تأسف است، ولی این تبعیض باعث نمی شود که من نوعی تئوریهای عجیب و غریب شما را قبول کنم (و اگر نکردم محکوم به شوینیسم بشوم). زبان فارسی بیشتر از هزار سال است که کمابیش به همین شکل نوشته می شود و به شکل دیگری حرف زده می شود. یعنی از همان روزگار غزنویان تا دوره مشروطه مردم یا باسوادانشان زبان فارسی را اینطوری می نوشتند و در خانه و مغازه یکجور دیگر حرف می زدند. اگر قرار بود این مسئله باعث انحطاط یا نابودی زبان فارسی بشود، مطمئن باشید هطاز سال زمان کافی برای اینکار بوده است، بخصوص که فارسی هیچوقت زبان قوم حاکم نبوده است که بگوییم با اعمال زور و پشتوانه مالی قوم حاکم از آن پاسداری شده.

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  ایرانی   نام
    ایمیل

  روشنفکران ایرانی دوران مشروطه چه در ایران و چه در قفقاز با همین زبان منویات خود خودشان را که در روزگار خودشان افکار بسیار مدرنی بودند، به توده مردم منتقل کردند و توانستند آنها را آگاه کنند. آیا فکر نمی کنید اگر این مشکل به آن شکلی که شما مطرح می کنید وجود داشت، حداقل در عصر روشنگری کسی یا کسانی به فکر رفع آن می افتادند؟ در دوره مشروطه که هنوز پهلویهای راسیست پانفارسیست باستانپرست روی کار نیامده بودند که بقول قومگرایان "زبان فارسی را بزور سرنیزه به مردم تحمیل کنند"!
مسئله این است که ما در ایران یک خط ممتد زبانی به طول بیشتر از هزار سال داریم که می شود گفت هیچ کشور دیگری حداقل در منطقه ما از این موهبت برخوردار نیست و همین مسئله خاری در چشم کسانی است که فکر می کنند با تئوری بافیهای عجیب و غریب در باره زبان فارسی تلافی تبعیضهای اعمال شده در حق زبان مادریشان را می توانند در بیاورند!
امیدوارم شما از آن دسته نباشید.

* من حاضرم یک جایزه اینترنتی به هر کسی بدهم که این شعر را در شاهنامه به من نشان بدهد!!!

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  مهدی   نام
    ایمیل

  دفاع از زبان مادری فارسی
م- سحر گرامی
فردی مثل آقای آیدین تبریزی باید از افرادی چون شماها درس صداقت و ایرانپرستی یاد بگیرد و بجای اسم حتماً مستعار و حتماً پان ترکی "آیدین" اسم حتماً واقعی "ج" و بجای فامیل حتماً مستعاری که از مصادره ی کلمه ی "تبریز" با یک یای نسبت که یدک کش هویت قوم پرست و نژادگرای خویش نموده است فامیل حتماً واقعی "شب" را مینوشت. آقا یا خانم م-سحر نمیدانم آیا تا بحال به آقای کمال تبریزی – فیلمساز – هم در خصوص مصادره ی کلمه تبریز اعتراض نموده اید یا نه؟ اما چند کلمه ای هم با آقای آیدین خودمان حرف دارم : دوست عزیز اینها راست میگویند ما دایه ی مهربان تر از مادر نمیشویم بنابراین چه بهتر که با بچه ی مردم کاری نداشته و آنرا به مادرش سپرده و به بچه ی خودمان بچسبیم . ضمناً همانطور که در جمهوری اسلامی ایران هر کسی بخواهد در زمینه سیاسی فعالیت کند باید التزام عملی خود را به ولایت مطلقه ی فقیه نشان دهد، صحبت از زبان فارسی و مسایل ملی ایران نیز دارای پیش شرط "اعتقاد به ولایت مطلقه ی زبان فارسی" بوده و هر گونه صحبت از زبان ترکی بمنزله ی " فارسی ستیزی و ایران ستیزی" تلقی میشود فلذا آنهایی میتوانند در این زمینه اظهار نظر نمایند که سابقه ی سوء در این خصوص نداشته و خودی باشند . افراد غیر خودی تنها در صورتیکه جلوتر از خودیها بدوند مورد پذیرش واقع میشوند. موفق باشید

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  (ادامه 1) اما آنچه که من در این مقاله مطرح کرده ام اصلا ارتباطی با قدرت و ضعف زبان فارسی ندارد و من اصلا ادعا نکرده ام که زبان فارسی ذاتا دچار اشکال است. بلکه مشکل اساسی آنجاست که دید باستانپرستانه در ادبیات فارسی هم نفوذ کرده و حاضر نیست این واقعیت را بپذیرد که زبان فارسی هم مثل تمام زبانهای دیگر دنیا در طول زمان تغییر یافته و نو شده است. این دید باستان پرستانه می خواهد به زور بگوید که زبان فارسی امروز هیچ تفاوتی با زبان فارسی زمان سعدی نکرده و اگر هم تفاوتی در زبان مردم فارس زبان امروز رخ داده باید آن را به عقب برگرداند! زبان فارسی امروز حتی از نظر نحوه صرف افعال هم با زبان دوران سعدی فرق دارد و این کاملا طبیعی است. کدام زبان است که هزار سال بدون تغییر مانده باشد!؟ تفاوت زبان امروز فارسی با زبان دوران سعدی تنها در گویش و نحوه تلفظ هاست و از لحاظ زبان شناسی تمام گویش های یک زبان هم ارزند و هیچ گویشی بر دیگری برتری ندارند. بنابراین در انتخاب گویش معیار زبان باید به جای نگاه نوستالژی گونه به ادبیات کهن، گویش متداول امروزی را به عنوان گویش معیار و رسمی انتخاب کرد تا احساس دوگانگی در زبان رسمی ایجاد نشود.

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  (ادامه 2)این کاری است که در تمام دنیا انجام شده و اصلا هم باعث نشده که ادبیات کهن ملتها نابود شود. ادبیات کتابی فارسی نتوانسته به زبان روزمره مردم تبدیل شده و در رسانه هایی مثل رادیو و تلویزویون همه گیر شود و تنها به برنامه های بسیار جدی و رسمی محدود شده است. شاید یکی از دلایل عمده کم توجهی مردم ایران به کتاب و کتاب خوانی و این که فرهنگ ما فرهنگی شفاهی باقی مانده و به فرهنگ کتبی تبدیل نشده، همین احساس بیگانگی با زبان کتابی فارسی باشد. چون مردم با این زبان احساس صمیمیت نمی کنند. مردم شعرهای حافظ و سعدی را دوست دارند ولی نمی خواهند مثل آنها حرف بزنند و شعر بگویند! نیمایوشیج اولین موج نوگرایی در شعر را ایجاد کرد و موج بعدی مطمئنا با بازگشت به گویش امروزی فارسی آغاز خواهد شد. ادبیات کهن را هم می توان در کنار ادبیات امروزی تدریس کرد ولی لزومی ندارد آن را به زبان امروزی تحمیل کرد. چون حوزه زبان و فرهنگ خصوصی ترین حوزه مردم است و در این حوزه اجبار و تحمیل کارساز نخواهد بود.

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  آقای م.سحر گرامی،

واقعا حیف عمر نیست که شما صرف کرده اید تا مرا با واژه های تان بنوازید، به جای آنکه به شبهاتی که من از روی نادانی و جهالت مطرح کرده ام پاسخ بدهید!؟ مطمئن باشید ضدپانترکهای حاضر در این سایت در این زمینه خیلی از شما استادترند! از شما که ادیب و دانشمند زبان فارسی هستید بیشتر از اینها انتظار است. اگر حرفهای من بی منطق است، شما با استدلالهای منطقی تان سوء تفاهمها و شبهه ها ایجاد شده در ذهن من و "بسیاری از اذهان مستعد و ساده اندیش و در میان بسیاری از ایرانیان بی اطلاع یا کم سواد ،" را راهنمایی بفرمایید تا از گمراهی و جهالت خارج شویم. آیا این که بگویید من" دچار گرفتاری های پاتولوژیک و تسخیر شدهء هنر بلاهت یا دلباخته به ایدئولوژی های بیگانه گرایی از نوع پان عربیسم یا پان تورکسیم" هستم، آن سوء تفاهمها و شبهه های ایجاد شده توسط نوشته فوق برطرف خواهد شد؟! ما مردمانی استبداد زده ایم و این فقط سیاستمداران ما نیستند که مستبدند، بلکه ادیبان، روشنفکران، هنرمندان، باستان شناسان و... ما هم مستبدند! آنها تحمل نظر متفاوت را ندارند. حال فرض کنیم من دشمن زبان و ادبیات فارسی هستم و با این نوشته خواسته ام آن را نابود کنم، شما بیایید به شبهات من پاسخ دهید و از زبان فارسی دفاع کنید. از دشمنی مثل من بیشتر از این نمی شود انتظار داشت، شما که داعیه طرفداری دارید، بیایید و با منطق به سئوالات مطرح شده پاسخ دهید. اما شما خوب می دانید که من بر روی دوگانگی بزرگی بین زبان نوشتاری و گفتاری فارسی امروز انگشت گذاشته ام و همین شما را برآشفته است. ولی بیماری را باید درمان کرد و نه اینکه آن را انکار کرد.

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  م.سحر   نام
  m.sahar@free.fr   ایمیل

  خواهش از خوانندهء گرامی
لطفاً خواندن این یادداشت های مرا که به علت فنی در 4 بخش فرستاده شده است
از پائین به بالا بخوانید
با سپاس

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  م.سحر   نام
  m.sahar@free.fr   ایمیل

  آری ملت ایران همواره برخوردار از هنر و فرهنگ و اندیشه و قلم و قدم فرزندان خود در آذربایجانی ست که در طول تاریخ و به ویژه در این یکصد و پنجاه سال اخیر برای همهء ایرانیان سراسر این سرزمین گرامی تر از جان بوده است و هست و خواهد بود. بنا بر این کسانی که دچار گرفتاری های پاتولوژیک اند یا تسخیر شدهء هنر بلاهت یا دلباخته به ایدئولوژی های بیگانه گرایی از نوع پان عربیسم یا پان تورکسیم هستند بهتر است بروند خود را باشند ، و اگر میتوانند در علاج خود کوشند و به دامن ملت ایران باز گردند و همدوش با برادران و خواهران خود در سراسر ایران برای آزادی و دموکراسی بکوشند و خواست های زبانی و قومی و فولکلوریک برحق خود را هم در سایهء آزادی و دموکراسی در ایران جستجو کنند.
بهانه های بی پایه و ناسالم را رها کنند ، فدرالیسم و حقوق بشر و لالایی در گهواره را بهانهءای برای پیش بردن اهداف و انگیزه های بیگانگان در ایران نسازند و یادشان باشد که زبان فارسی (ونه فارس و نه فارس زبان)دشمن هیچیک از ایرانیان نیست. یک دارائی مشترک است که محمل تمدنی ست بزرگ که ما ایرانیان (از هرمنطقه ای که باشیم ) آن را به میراث برده ایم و باید در حفظ آن بکوشیم . زیرا پدران همهء ما (از هرمنطقه که بوده اند) در آفرینش و توسعه و شکوفایی شکوهمند آن نقش داشته اندو احدی حق ندارد به میراث آنان اهانتی کندکه اگر کند ایرانی نیست ، یا آنرا وسیلهء داد و ستد های حقیر ایدئولوژیک و سیاسی و استراتژیک با بیگانگان و دشمنان تاریخی ایران سازد .تمام
م.سحر

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  م.سحر   نام
  m.sahar@free.fr   ایمیل

  فقط به این آقای مستعار می گویم که شما نگران زبان فارسی نباشید. این زبان ملی و مشترک و سراسری به دلسوزی دایه های مهربان تر از مادری مثل شما نیاز ندارد. ایران و زبان فارسی انسان های شریف و دانا و فاضل و حق شناس در همین خطهء آذربایجان آنقدرها دارد که به وجودوکلای تسخیری از نوع شما و استادانتان همچون زهتاب و هیئت و پورپیرار و اخیراً رضابراهنی نیازی ندارد.
زبان فارسی به عنوان یکی از شکوهمند ترین عناصر وحدت آفرین و ضامن یکتایی ملی ایرانیان و محمل مدنیت و فرهنگ ایرانی وضامن یکپارچگی کشور ، مدافعینی همچون محمد علی موحد ، یکی از بهترین نثرنویسان معاصر , ساعدی بزرگترین نمایشنامه نویس معاصر ، شهریار و حسین منزوی ، بهترین غزلسرایان معاصر فارسی و دکتر حسین انوری برجسته ترین فرهنگنامه نویس فارسی پس از دهخدا و معین و بسیاری ازمردان و زنان باهرهنگ دیگر را از خطهء آذربایجان دارد و از همت و توانایی آنان برخوردار و به عِرق میهنی و شرافت وطن دوستی انان پشتگرم است و خواهد بود

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  م.سحر   نام
  m.sahar@free.fr   ایمیل

  . امابدبختی اینجاست که اگر صاحبان اینگونه افکار قوم گرا و نژاد پرست به حال خود رها شوند و به نام مظلومیت زبانی و فرهنگی یا به نام آزادی و دموکراسی میدان به آنها سپرده شود متأسفانه در بسیاری از اذهان مستعد و ساده اندیش و در میان بسیاری از ایرانیان بی اطلاع یا کم سواد ، سوء تفاهمها و شبهه ها ایجاد خواهند کرد کما اینکه پدران فکری این قبیل افراد یعنی کسانی مثل جواد هیأت (که به قول ساعدی در زمان حکومت سابق با ساواک همکار بوده است و در این دوره که بیضهء اسلام انچنان متورم شده وروی ایران و بخشی از جهان افتاده که نفس را بر اهل ا یران بسته است پزشک خاص ولی فقیه است و بیش از بیست و پنج شش سال است از «آزادی اسلامی" اهدایی امنیت خانه رژیم وکرامت ویژهء شیخ ِ خامنه برای پراکندن بذر تحریکات قومی و نژادی در ایران برخورداراست) یا یک موجود شرّی به نام ناصر پورپیرار (که دستپروردهء روسها بوده و سال ها وردست نورالدین کیانوری و سپس به عنوان مأمور فکری و مورخ فرمایشی برای تحریف تاریخ و تدوین ایدئولوژی نفرت و شکاف قومی و فروپاشی ملت ایران مسخدم سازمان امنیت آخوندها بوده است) خود این آقای مستعار و بسیار آدم های قوم پرست و تنگ نظر و کینه توز و نفرت طلب را به دام انداخته و از راه به در برده اند.
نمی خواهم بیش از این مطلب را طولانی کنم

  نظر خواننده

  2008-03-03   تاریخ
  م.سحر   نام
  m.sahar@free.fr   ایمیل

  این جناب «آیدین" مستعاری که کلمهء تبریز راهمراه با یک یای نسبت مصادره و یدک کش هویت قوم پرست و نژاد گرای پان تورک خویش کرده است
چنان که از کوشش های بلا وقفه و «حرفه ای و تمام وقت" او بر می آید، گویا هیچ هدف و کار دیگری در جهان به جز ستیزه و عناد با زبان ملی و مشترک و سراسری ایران یعنی زبان فارسی ندارد.و پیداست که فارسی ستیزی و کین و پیکار با زبان فرهنگ و مدنیت هزارره ای ملت ایران را هیچ نام دیگری جز ایران ستیزی و دشمنی با ایران نمی توان نامید. من این شخص مستعار را نمی شناسم اما مدت های مدیدی ست که آرام ناپذیری او را که قطعا حاصل یک گرفتاری پاتولوژیک یا سرسپردگی ایدئولوژیک یا سیاسی ست در نفرت پراکنی و کین توزی به زبان فارسی اینجا و آنجا دیده ام و از آنجا که حرف ها آنچنان سست و بی منطقند که مخاطب را از هرگونه پاسخی بی نیاز می کنند، انگیزه ای برای پاسخ به آنها درخود نیافته بوده ام .

  نظر خواننده

  2008-03-02   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  برای همین است که پیام شما با این نوع قبیل حرفهای چپگرایانه و نژادگرایانه بیتعارفی پایان میابد:
« هیچیک از ملیتهای ایرانی ، با ایران و ملت و زبان فارس دشمنی ندارند ، تنها بدنبال تساوی حقوق بین همه ملیتها و برسمیت شناخته شدن زبان و فرهنگ آنها است". اول اینکه من نمیدانم شما از کجا رهبر و معاون به اصطلاح «ملیتهای" ایرانی شدید. و دوم افرادی مانند شما اتفاقا با زبان فارسی دشمنی دارند و برای همه روشن است. سوم بنده هرچه از تهرانم ولی اجدادمان از شهرستانهایی هستند که زبان اصلیش فارسی-دری نیست بلکه یکی دیگر از زبانهای وابسته است. من خود را دارای قومیت و هویت و تاریخ و اسطوره و فرهنگ ایرانی میدانم.
چهارم در ایران زبان فارسی همیشه زبان مشترک و رسمی خواهد بود ضمن اینکه بایست به گویشوران زبانهای دیگر نیز اجازه داد که در کنار زبان مشترک و همگانی فارسی، زبان قومی خود را نیز پرورش دهند که البته چنانکه نشان دادم، زبان فارسی به طور دموکراتیک در انقلاب مشروطه رسمی گردید و عناد هم با زبان ترکی از سوی روشنفکران آذربایجان براساس روبرویی با پان ترکیستم قفقاز و ترکیه پیش آمد. در رابطه با دوران ایلخانیان نیز، کتابی بسیار مهم به نام سفینه تبریز دارد شهرت جهانی میبابد و امیدوارم اندییشمندان ایرانی بیشتر به این کتاب توجه کنند. در رابطه با شیعه شدن یکی از سلاطین ایلخانانیان نیز اسناد فروان وجود دارد و نیازی نیست که به معماری درب و داغون سلطانیه نگریست که هرکسی تفسیر نادرست کند! هر معماری پس از هفتصدسال فرسوده خواهد شد و کسی نمیرود شیعه بودن یا نبودن یک سلطان ایلخانی را در رابطه با یک گنبد هفتصدسال (که خدا میداند چه بلاهایی در هفتصد سال برسرش آمده) پیدا کند.
در نهایت گذر زمان خواهد نشان داد که آیا اهالی آذربایجان ایران در آینده غالبا پورپیراریست/زهتابیست میشوند یا باهوشترتند!.

  نظر خواننده

  2008-03-02   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  حالا شما میتوانید بگویید اینها را کلیمیها جعل کردند. من فکر کنم برای ریشه-یابی این بیماری که چرا برخی از هموطنان ترکزبان ما به سوی پورپیرار میگروند (یعنی درصد بالایی از پیروان پورپیرار را تشکیل میدهند) برمیگردد به یک ماجرای دیگر. برای شما تاریخ ماد و هخامنشیان و پیشین اسلام یا ادبیات فارسی و شاهناه و غیره چندان به دلایل نژادگرایانه خوشایند نیست و ناچار یا مانند جمهوری آذربایجان افرادی مانند بابک خرمدین یا حتی نظامی (که برای ترک معرفی کردن این شاعر سرمایه کلانی میریزند و مجسمه میسازند) را تورک بایست معرفی کرد یا اگر نمیشود، بایست وجود آنها را انکار کرد یا چهره آنها را خراب کرد (کورش کبیر). درست همین کار را جمهوری آذربایجان میکوشد با تاریخ ارمنیان انجام دهد و نویسندگان فراوانی در ترکیه همین کارها میکوشیدند (شاید هنوز هم بکنند) در رابطه با فرهنگ یونان انجام بدهند و حتی برخی ادعای ترک بودن هومر را نیز کردند.

  نظر خواننده

  2008-03-02   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  در ضمن کتاب پیرنیا هیچ جا تا آنجا که میدانم اشکانیان را ترک –تبار بخواند ضمن اینکه تاریخ پیرنیا کتابیست بسیار کهن. در هر حال در علم کنونی ما از اشکانیان هزارانها سند داریم، که مهمترینشان همان اسناد نسا هستند. از زبان پارثی مانوی هم اسناد کافی وجود دارد و به طوری کلی اشکانیان(پارثها) را جزو اقوام ایرانی-تبار میدانند. زهتابی هم هیچ نوآوری نکرده است و تنها حرفهای تاریخنگاران افراطی ترکیه و باکو را به آذربایجان ایران آورده است و حتی سخنهای دیاکونوف را جعل کرده است. ضمن اینکه دیاکونوف چندین بار بر ایرانی-تبار بودن مادها و اشکانیان و اسکیها و غیره اعتراف میکند، زهتابی این موضوع را نادیده گرفته است. اما به نظرم همین که شما از زهتابی رفتید به سوی پورپیرار یعنی از چاهی به چاه دیگر افتادید. میخواهم بگویم از چاله به چاه افتادید ولی راستش هردوتاش یکی هست. شما با تاریخ شناخته شده و پرداخته شده جهان مشکل دارید. راستش من نمیدانم شما واقعا به داده-های پورپیرار باور دارید یا نه. ولی اگر واقعا اینچنین باشد، من تنها میتوانم بگویم که مایه تاسف است. در رابطه با ساسانیان صدها و هزارانها نوشته و سکه و منبع تاریخی وجود دارد. از مصر تا چین. چندوقت پیش جای شما خالی، در یکی از شهرهای بزرگ آمریکا رفتم به نمایشگاه هنر ساسانیان و بسیار هم لذت بردم.

  نظر خواننده

  2008-03-02   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  برخلاف آنچه شما میگویید من اعتقاد دارم که سیاست ترکیه و جمهوری آذربایجان بر مبنای پان ترکیسم دراز مدت است که اول از طریق فرهنگی آغاز میشود و در شرایط مناسب، آن را به اتحادیه سیاسی تبدیل خواهند کرد. دکتر احمدی خوب این موضوع را شرح داده است:
http://www.azargoshnasp.net/recent_history/pan_turkist_philosophy/khetneh.htm
اما در رابطه با جمهوری آذربایجان، ماجرای بابک خرمدین اصلا تا هشتاد سال پیش مطرح نبود. ولی با کارآمدن شوروی، بابک خرمدین و کلا قیام مزدکیها بسیار با دیدگاه-های چپی و کمونیسی شباهتهایی دارد. شورویها برای اینکه آذربایجانیهای قفقاز را از اسلام دوری دهند، شخصی مانند بابک خرمدین را اول تورک-آذری و سپس ضد عرب و ضد ایران معرفی کردند و سپس اسطوره-ای ساختند بر اساس اینکه بابک (و آذریها) و گرجیها و ارمنیها برضد اعراب و ایرانیان و اسلام میجنگیدند. کلا تاریخنگاری جمهوری آذربایجانی بسیاریش براساس دوران شوروی است.

  نظر خواننده

  2008-03-02   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  آقای ساوالان
با سلام مجدد. ببینید ترکیه ماجرای پیچیده ای است ولی ارتش دولت ترکیه و در کل سیاست خارجه در دست گروه-های راست و ژنرالها است و سیاست خارجی ترکیه نیز بر پایه پان ترکیسم است. یادتان هست در دوران اربکان (نامش را نمیدانم چگونه به خط فارسی مینویسند) اولین سفر خارجی به ایران انجام گرفت و روابط بین ایران و ترکیه داشت گرم میشد. اما در دوران اردوغان، اسلامگرایان بایستی خیلی بیشتر مراقب باشند، و برای همین اولین سفر به آمریکا انجام گرفت. همچنین روابط تناتنگ نظامی و اقتصادی ترکیه با اسرائیل نشانگر آنست که همان سیاست خارجی در دست گروه-های خاص است. همانطور که شما میبینید، در آمریکا هم سیاست خارجی در دست گرو-های اسرائیلی است و خود محمدرضاشاه هم ایران میدانست و بسیاری از مردم آمریکا هم دارند به این نکته پی میبرند.
در ترکیه البته طیف دیگری وجود دارد که اسلامگرایان هستند و من اتفاقا در آمریکا چندتا از این نوع افراد را در دوران دانشگاهی حدود 6 سال پیش میشناختم و قبول دارم که آنها پان ترکیست نیستند. ولی سیاست نسبی ترکیه در قبال ارمنیان و کردها و ایران و یونان ..بر مبنی پان ترکیسم است. مال جمهوری آذربایجان هم تنها لازم است به چند سفارتخانه رسمی آنها سر بزنیم و من یک نمونه آن را آوردم. آنها حتی مادها و زردشت و سلسله آکادی و غیره را ترک کردند. افرادی در آمریکا از جمهوری آذربایجان با تنگترین روابط با اسرائیل (امثال برندا شیفرها) سعی میکنند که آذربایجانیهای ایرانی ساکن آمریکا را جزو خود کنند و به سوی ایرانستیزی و ایرانگریزی تشویق کنند.

  نظر خواننده

  2008-03-02   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  آقای ایرانخواه
اینکه یک ادعای پوچ و بی اساس را مبنا قرار داده و در باره شخص یا سیستم سیاسی قضاوت کنیم ، چیزی جز عقده و نفرت را ثابت نمیکند . اینکه دولت آذربایجان و ترکیه با اسرائیل روابط نزدیک دارند ، چیزی نیست که بتوان کتمان کرد . اما آنچه را که شما باید ثابت کنید افکار «پانترکیستی" آن دولتهاست . دولت حاکم ترکیه در نقطه مقابل ملی گرایان قرار گرفته و همه روزه شاهد کشمکش های آنها هستیم . دنیز بایکال رهبر جزب ملی گرای ترکیه و سایر ملی گراها در روزهای که مساله آزادی حجاب برای دانشجویان دخترمطرح است ، دولت اردوغان را متهم نموده که قصد دارد سیستم لائیک را از بین برده و سیستمی نظیر جمهوری اسلامی برقرار کند . جمهوری آذربایجان نیز هنوز درگیر سرزمینهای اشغالی خود بدست داشناک های ارمنی است . اصولاً دوران «پان ترکیسم" و هر پان دیگر گذشته است و من یقین میدانم که شما این مساله را بهتر از من میدانید اما بر اساس آرمانهای باستانگرایانه خود نمیخواهید قبول کنید . اگر با زبان ترکی آشنایی داشته باشید و به بحث های تاریخی تلویزیونهای «جمهوری آذربایجان" یکی دوبار نگاه کنید ، خواهید فهمید که آنها باصطلاح تاریخ باستانی!! ایران را خیلی محکمتر از شما چسبیده اند . در باره باصطلاح مبارزات ضد عربی «بابک" فیلم ساخته اند . طغرل سلجوقی!! را قهرمان میشناسند .

  نظر خواننده

  2008-03-02   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  (2)
مرحوم «محمدتقی زهتابی" دوجلد کتاب قطور «تاریخ دیرین ترک های ایران" را بر همان مبانی نوشته و حتی با استناد به کتاب تاریخ ایران «پیرنیا" اشکانیان را «ترک"!! نامیده است . زرتشت بی نشان را هم ترک نامیده اند و می نامند اما حقیقت چیز دیگری است . من قبل از آنکه با آثار پورپیرار آشنا شده باشم ، با آثاری مانند کتابهای پروفسور زهتابی آشنا شده بودم . تصادفاً نوشته های آنها بیشتر با تمایلات ملی سازگار داشته و دارند ولی من بدنبال حقیقت بوده و هستم . خلاصه کرده باشم که «یهود" نه تنها تاریخ ایران ، بلکه تاریخ منطقه را مخدوش کرده و حتی در تاریخ جهان تاثیر گذارده است . همین در همین جمهوری اسلامی ، در شهر «باشت" سال گذشته مجسمه «آریوبرزن" را نصب نموده اند که جز اسمی در کتابهای تاریخ ایران ، کوچکترین نشانی ندارد . یعنی اساساً از هخامنشیان بعداز خشایارشا و سلسله های اشکانی و ساسانی حتی یک سنجاق سر نشانه مادی وجود ندارد . وقتی پورپیرار اثبات میکند که سلجوقیان و غزنویان سایر سلسله های «ترک" واقعیت تاریخی ندارند ، در حقیقت آب سردی است که بر روی آتش تمایلات ملی ریخته میشود . ملی گرایانی که افتخارشان این بوده که بعداز اسلام هزار سال بر ایران حکومت کرده اند و آنها بوده اند زبان فارسی را ترویج نموده اند ، اکنون با مواجهه با یافته های تاریخی پورپیرار همه آن افتخارات کذایی را به سطل آشغال می ریزند .

  نظر خواننده

  2008-03-02   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  (3)
آیا بنظر شما که خود از ملی گرایان هستید پذیرش نظرات پورپیرار آسانتر و گواراتر است یا همان تاریخی که تا به امروز به خورد ما داده اند ؟ شما مرتب بنده و امثال بنده را به «ایرانی ستیزی" متهم میکنید . آیا برای این ادعای خود دلیلی هم جز پذیرش واقعیات تاریخی دارید ؟
آقای ایرانخواه ، اینکه «یارشاطر" نظرات(از نظر شما اراجیف) پورپیرار را نمی پذیرید نه تنها من ، بلکه پورپیرار هم شکی ندارد و دلیلش هم انتشار همان اراجیف ایرانیکا است . آن نامه هم واقعیت دارد و کپی آن موجود است و البته منباب اهداء کتاب تشکر نموده اما در مورد محتوی آنها نیز نظر داده است و متن نامه کاملاً شفاف و غیرقابل تفسیر است .
اگر سری به وبلاگ آقای پورپیرار بزنید بدون نیاز به خواندن متن و تنها با مشاهده تصویر به حقه بازیهای انجام شده در گنبد سلطانیه و برج معروف به برج طغرل پی خواهید برد . برج طغرل بنا بر عکسی که «سوروکین" گرفته است بنایی است مستطیلی ام در زمان ناصرالدین شاه که اصلاً صحبت از تعمیرات آثار باستانی نبوده آنجا را تعمیر! کرده اند و به برجی استوانه ای ! تبدیل شده است . آیا این قبیل حقه بازیها بدون هدف و برنامه مشخص بوده ؟ چرا امروزه نیز کسی در باره این دستبردگی ها به آثار باستانی اعتراضی ننموده است ؟

  نظر خواننده

  2008-03-02   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  (4)
با وجود اینکه مدعی هستند الجایتو از تشیع به سنی دگردیسی کرده و حتی احتمال میدهند که از اسلام برگشته باشد ، همین امروز بنای سلطانیه را عکس های قبل از تعمیرات آن موجود است با کاشی! هایی مزین به شعائر شیعه میکنند ؟ از اطاله کلام پوزش می طلبم و به شما اطمینان میدهم هیچیک از ملیتهای ایرانی ، با ایران و ملت و زبان فارس دشمنی ندارند ، تنها بدنبال تساوی حقوق بین همه ملیتها و برسمیت شناخته شدن زبان و فرهنگ آنها است و کاری هم با دولتهای ترکیه و آذربایجان ندارند و تنها ملتهای ترک را در همه جای دنیا و از جمله ترکیه و آذربایجان ، برادران و خواهران خود میدانند . البته برخی تندروی ها وجود دارد که امری کاملاً طبیعی است و آنچه مهم است ، جو غالب بر فعالیتهای ملی ، خصوصاً آذربایجان همان است که عرض شد .

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  آقای ساوالان
اتفاقا من جناب یارشاطر را نیز یک بار دیده ام و باور کنید به هیچ کدام از اراجیف پورپیرار باور ندارد. اگر آن نامه واقعیت داشته باشد (که اصلا روشن نیست)، تنها بخاطر اینکه کتابی به او هدیه شده است سپاسگزاری کرده است. اینکه تاریخ ایران همیشه نیاز به بازنگری هست، درست. ولی این تفسیر تاریخ است و نه اصل خود ماجرا. یعنی تفسیر دوره ساسانیان فرق دارد با اینکه یک دیوانه بگوید که سلسله ساسانیان را یهودیها جعل کردند. مطئمن باشید آقای یارشاطر که خودش از بهائیان یهودی-تبار است هرگز خریدار چرت پرت ضدیهودی پورپیرار نخواهد بود.
بله دانشگاه هارواد متعلق به ما و امثال پورپیرار بیدیپلم برای پان ترکیستهای فاقد فرهنگ و تمدن. البته خارج از ایران، میبینم که کشوری که حتی نامش جعلی است (جمهوری قلابی آذربایجان)، حتی زردشت را ترک میشمرد. یا شاعر بزرگ ایرانیان و ستاره پارسیگوی یعنی نظامی گنجوی ایرانی-تبار را میخواهد به ادبیات تورک صادر کند. نه عزیزم همه این عقده-های شما و آیدین و کاوه تورکستانی و امثالهم به زبان فارسی و تمدن دیرینه ایرانی تنها براساس عقده است.
در ضمن من به شما توصیه میکنم که به دانشگاه هارواد پیغام بفرستید:
http://www.fas.harvard.edu/iranian/
اگر مشکل دارید من هم کمکتان میکنم:
Look sir, Pourpirar who does not have diploma says Jews madeup the Old Persian language. So please stop teaching it. Yachaghchin Poorpiraar-Oglu
Aooooooooooooooooooooooow
(مانند یک گرگ خاکستری)

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  محسن کردی   نام
    ایمیل

  خود سعدی در مورد کتاب گلستان و بوستان کلی تعریف و تمجید گفته است. چرا؟ اگر زبان سعدی زبان عامیانه مردمان همان زمان بود و مردم وقتی به بقالی میرفتند از جملاتی مشابه سعدی می آوردند چرا بسراید؛
گل همین پنج روز و شش باشد واین گلستان همیشه خوش باشد؟
دلیلش این است که سعدی آن زمان هم به زبان مکالمه روزمره مردم زمان خویش نمیسرود بلکه به زبان ادبیات میسرود و می نوشت. اگر به گفته آقای آیدین از این رو که ماهم زبان روزمره مان با زبات گلستان تفاوت دارد پس گلستان مرده است، نتیجه باید گرفت که گلستان از همان آغاز که به زبان مکالمه مردم کوچه و بازار نبوده است مرده بوده! از نظر من گلستان زنده است چرا که دیپلمه ایرانی آنرا بسادگی می فهمد. اما دیپلمه انگلیسی یا عثمانی زبان ادبیات قدیم خود را نمی فهمد. بسیاری از جملات سعدی حتا مشکلهایش در جملات نوشتاری و مقالات امروز کاربرد دارد اما اگر انگلیسی زبان یا ترک ترکیه بخواهد به تقلید از نویسنده ایرانی از ادبیات هفتصد سال پیش خود سود ببرد نمیتواند زیرا که عامه مردم و حتا تحصیلکردگان آن را نمی فهمند. از این رو میتوان گفت زبان فارسی قدیم هنوز زنده است اما زبان عثمانی و انگلیسی قدیم مرده اند. اینها را ترکها به معنی تحقیر زبان شان نگیرند. این یک واقعیت است همانگونه که گفتار شما در مورد کمبودهای زبان فارسی ممکن است درست باشد. بهرحال این بحثها هیچ ربطی به سیاست و هیچ ربطی به آزادی بیان ندارد تنها عقده ای هایی نظیر ساولان دشمن ایران را شاد می کند و دق دلی اش را خالی می کند.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  من نمی دانم چرا در این سایت تمام بحث ها در نهایت به بحث شیرین! پورپیرار منتهی می شود. من یکی از معضلاتی را که زبان فارسی امروزی با آن دست به گریبان است نوشته ام و امیدوار بودم که اهمیت این موضوع حداقل نظر عده ای صاحبنظر را جلب کند تا به دنبال راه چاره باشند. من هیچ مشکلی با زبان کتابی ندارم و اتفاقا جز معدود کسانی هستم که کاملا کتابی می نویسم هم در مقالات هم در کامنتهایم چون زبان فارسی در هر حال زبان دوم من است که آن را ازکتابها آموخته ام. اما با خواندن مقاله آقای کردی متوجه وجود یک دوگانگی در زبان فارسی شدم و خواستم آنرا با خوانندگان در میان بگذارم با این هدف که یکی از صاحبنظران زبانشناسی این ایده را بگیرد و بر روی آن کار کند. برای اینکه بهتر درک کنیم که نشانه های این بحران دوگانگی چیست فقط باید به این موضوع فکر کرد که برخلاف تمام کشورهای دنیا، در ایران هیچ یک از برنامه های تلویزیونی، سریالها، ترانه ها ... به زبان رسمی فارسی (کتابی) تهیه نمی شود و عملا لهجه تهرانی به عنوان گویش معیار استفاده می شود و این گویش تفاوتهای فاحشی با زبان رسمی دارد حتی در نحوه صرف افعال. آقای ایرانخواه گفته اند که زبان ادبی خشک و بی روح نیست. این وقتی درست است که به زبان رسمی ترانه های روز، سریالها و فیلمهای تلویویزیونی تهیه شود و برای جوانان الگوسازی کند ولی وقتی همه اینها به لهجه تهرانی است، و زبان رسمی تنها در برنامه های خشک و بی روحی چون اخبار سیاسی بکار برده می شود، بصورت طبیعی زبان رسمی احساس خشک و بی روح بودن را تداعی خواهد کرد. برای ازبین بردن این تناقض یا باید گویش کتابی را در همه رسانه ها اجباری کرد که بنظر غیرممکن می آید و یا زبان رسمی را به لهجه تهرانی نزدیک کرد که باز چندان آسان نیست. من دیگر این بحث را ادامه نمی دهم و امیدوارم صاحبنظران متوجه اهمیت موضوع شوند و به صورت علمی این موضوع را پیگیری کنند.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  آقای ساوالان تناقضی در کار نیست.
پان ترکیستها و دولت ترکیه و آران قفقاز، یعنی پان ترکیستهای که قدرت واقعی امروز در دست دارند بهترین متحدان کشور اسرائیل در منطقه هستند. اما در ایران، پان ترکیستها به هر نویسنده که به تمدن و فرهنگ ایران توهین کند برایشان بسنده است و مایه خشنودی. و با شرایط خاصی که در ایران هستند، ناچار هستند پشت شعارهای ضداسرائیلی، ایرانستیزی خود را گسترش دهند. اینکه دولت اسرائیل بهترین دوست ترکیه و آران قفقاز در منطقه هست برای همه واضح است. پورپیرار را اصولا پان ترکیست حساب نمیکنم(و این نوع بیمارهای تاریخ نویس در هر کشوری هست که دچار پارانویا هستند) ولی آنچه مینویسد به طمع پان ترکیستها میچسبد.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  آقای ایرانخواه
اولاً نامه مورد اشاره من ، «نامه ادعا شده" نیست ف اگر مایل باشید اعلام کنید کپی نامه را برایتان ارسال کنم . ثانیاً مثل اینکه متن نامه «احسان یارشاطر" را درست نخوانده اید . اگر هم خوانده باشید در روز روشن و پیش چشم همه خلاف واقع میگویید .اگر ایشان کتاب پورپیرار را نخوانده است ، از کجا میداند « این کتاب مسائلی را روشن کرده است که دانشمندان سلف مورد دقت کافی قرار نداده اند." ؟ (در باره کتاب مگر این پنج روزه )
همچنین اگر کتاب «دوازده قرن سکوت" را نخوانده از کجا میداند :« این کتاب مسائلی را روشن کرده است که دانشمندان سلف مورد دقت کافی قرار نداده اند." ؟
تصادفاً استاد پورپیرار هم در اعتراض به معلق بازی ها میگوید : «. باید از او پرسید اگر اعتقادش به لزوم بازنگری در تاریخ و ادب ایران جدی است، پس چرا پیش از این بازنگری مجلدات دانش نامه ی ایرانیکا را بیرون می فرستد و بد تر از آن چرا اکنون که در جای آن فرضیات بی ارزش پیشین، عملا و عمیقا تاریخ و ادبیات ایران بازنگری می شود، در جای قدر شناسی و سپاس، به چنین اداهای بوزینه واری متوسل اند؟!!"

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  جناب ایرانخواه ظاهراً در تضاد عمیقی گرفتار شده اید . از یک طرف بقول خودتان «پان ترک"ها را پیرو پورپیرار و اسرائیل !؟میخوانید و از طرف دیگر بارها و بارها پورپیرار را به ضدیت با «یهود" متهم کرده اید . همچنین از یک طرف ادعا میکنید «تنها کسانی که اراجیف وی را همواره بلغور میکنند پان ترکیستها هستند." بلافاصله میفرمایید :« خود پان ترکیستها با پیوندی که با اسرائیل دارند، پس از کتاب اول وی دلسرد شدند."!!!
من که گمان میکنم خودتان هم نمیدانید چه میگویید . انتخاب موضوع پژوهش را هم به خودم واگذار بفرمایید!! در مورد دانشگاه بسیار معتبر هاروارد هم بعرض میرسد مطالعه مجعولات دانشگاه شیکاگو برای هفت پشت مان بس است . آنها و اراجیف سایت گشنه اسب بیشتر به مذاق «پان ایرانیست" ها سازگار هستند نه «پان ترکیست"ها!!!!!!!! خداوند مسلمین جهان را از شر شیاطین در امان بدارد .

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  گودرزی   نام
    ایمیل

  اسم کچل زلفعلی، اسم نابینا عینعلی، اسم دشمن ایرن هم "ایراندوست"! همه چیز بر عکس شده!!

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  چه کسانی به نظر من ایرانی نیستند؟

افرادی که به زبان مشترک ایرانیان توهین میکنند. تاریخ کشورمان را تحریف میکنند. به تاریخ ایران باستان فحش میدهند. کتاب فارسی میسوزانند. با اقوام مجاور مانند تالش و کرد و ارمنی و پارسی و غیره دشمنی میورزند. زوزه-های گرگی در ِمی آورند. بازیچه ترکیه و آران قفقاز هستند. بزرگان ایرانی را میخواهند با دروغ به تمدن تورکان صادر کنند. به دروغ ایران را سرزمین ترکان از هفت هزار سال پیش میدانند. اندیشه های پان ترکیستی و ایرانستیزی ترکیه و آران را در ایران میان جوانان آذربایجان ترویج میدهند. شما و کاوه و آیدین و ساوالان جزو این گروه هستید و خود را از حوزه تمدن ایرانی خارج کردید.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  آقای رضا شما در مظلوم نمایی ماهر هستید. همچنین مانند تمامی پان ترکیستها نمایندگی بلوچها و عربها و اقوام دیگر را بعهده دارید. البته روشن نیست چند در صد از هموطنان آذربایجانی مانند شما می-اندیشند ولی ما این افراد را ایرانی میشماریم:
یک)
ترک زبانها یی که از خود را ایرانی می دانند و به تغییر زبان خود از آذری به ترکی آگاهند. اینها را هم وطنان راستین خود می دانیم .که گروهی بزرگی از خواص ، دانشمندان، نویسندگان، روشنفکران آذربایجان چنین می اندیشند.
دو)
ترک زبان هایی که خود را ایرانی می دانند و به دگر گشت زبان خود از آذری به ترکی نیز شاید آگاه باشند ولی به زبان ترکی علاقه دارند و با احترام به زبان ملی ایران( فارسی) و یادگیری این زبان می خواهند زبان مادری شان را نیز حفظ کنند. با این گروه نیز مشکلی نداریم و اینها را ایرانی میشماریم.
سه)
ترک زبان هایی خود را ایرانی می دانند ولی از تغییر زبان خویش اگاه نیستند. این گروه نیز هموطن ما هستند و آنها را ایرانی می دانیم و البته تلاش خواهیم کرد با تاریخ سرزمین خویش آشنا شوند تا به موضع گزینش و خود آگاهی دو دسته ی قبل برسند.
به هر حال عده-ای قابل ملاحظه از هموطنان آذربایجان شامل این سه گروه میشوند و اینها مانند همه ایرانیان ایرانی هستند.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  رضا   نام
    ایمیل

  جناب ايرانخواه ايكاش جنابعالي كه اينهمه اطلاعات كامل در مورد توركها داريد محبت فرموده و آمار عددي اين "پانترك"هارا كه بنده را مفتخر به سمت سخنگويي ايشان نموده ايد ، بيان كنيد كه لااقل من بدانم سخنگوي چه تعداد از اين "مظلوم نمايان" هستم.اما ايكاش اين سوال مراهم پاسخ بفرمائيد كه آيا من كه در اين ايران و در استان آذربايجان متولد شده و در آنجا زندگي ميكنم ايراني هستم(شهرونددرجه يك يا دو يا..) و حقي دارم يانه؟بنده بشما قول ميدهم چنانچه لطف بفرمائيد و كمي از وقت گرانقدرخود را صرف من كنيد و حدود و شرايط يك ايراني خوب بودن من تورك زبان را بيان كنيد و خطوط قرمزي را كه من نبايد به آنها نزديك شوم را مشخص نمائيد نه تنها من هم مانند شما يك ايرانخواه خواهم شد بلكه بعنوان سخنگوي اين جماعت گمراه پانترك قول پيشاهنگي ميدهم تا تلاش كنم ضمن برهم زدن اين حزب كساني مانند ساوالان و آيدين و كاوه و...را به دامان پرمهر پان ايرانيسم برگردانم.و بهمراه شما در راه نابودي توركيه و آذربايجان(ببخشيد ايران شمالي)و اعتلاي شعار "فلات ايران زير يك پرچم "و "فارسي را پاس بداريم "وتداوم خوراندن سوسمار به اعراب و توهين به تورك وبلوچ و ...شبانه روز در جهد وتلاش باشم.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  آقای ساوالان
شما چندتا جمله نامفهوم و بیمعنی را کاپی و پیست کردید با یک نامه ادعا شده. میبینید که آقای یارشاطر نه کتاب پورپیرار را خوانده است و نه کسی در جهان علم به او ارتباط علمی میدهند. برای نمونه دانشنامه ایرانیکا هیچ جا اراجیف پورپیرار را ندارد! تنها کسانی که اراجیف وی را همواره بلغور میکنند پان ترکیستها هستند. ضمن اینکه خود پان ترکیستها با پیوندی که با اسرائیل دارند، پس از کتاب اول وی دلسرد شدند. شما کارتان انکار تمدن ایرانیان و ارمنیان و یونانیان و سایر مردمان متمدن منطقه هست. آیا بهتر نیست اگر علاقه به تمدن ترک دارید، دستکم در باب تمدن ترکیه عثمانی پژوهش کنید. زیرا یک ترکزبان ایرانی که فارسی را در ایران یادگرفته است به نظرم مشکلی در دریافت ترکی عثمانی ندارد. خوب شما هم بجای انکار تمدن دیگران، بروید در تمدن خودتان پژوهش کنید!
ضمن اینکه نقدهای کافی و پاسخهای بسنده به وی داده شده است:
http://www.azargoshnasp.net/Pasokhbehanirani/main.htm
در رابطه با زبان پارسی باستان و سغدی و کردی (سورانی و کرمانجی) و اوستای کهن و نو..، اگر دوست دارید آنها را یاد بگیرید، بهتر است به صفحه دانشگاه هارواد (یک دانشگاه بسیار متعبر در جهان) بروید:
http://www.fas.harvard.edu/iranian/
شما با استاد بیدیپلم خوش باشید و ما هم با دانشگاه هارواد و واقعیت.
خداوند ایران را از دروغ و دشمن و خشکسالی بپاید.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  آقای ایرانخواه
اول وجود زبان هایی از جمله ماد، پارسی باستان ، ارمنی قدیم ، پارثی و خوارزمی را نه با حرف و نوشته مجعول ، بلکه مستند ثابت کنید و آنگاه بفکر قبرستانی برای دفن آنها باشید . از طرفی ، همان کتابهای مجعول هم اعتراف دارند که کوچکترین نشانی از خط یا زبان «ماد" بدست نیامده است ، شما چرا اینقدر زور میزنید ؟ باور کنید در این باتلاقی که افتاده اید ، هرقدر تلاش کنید بیشتر فرو خواهید رفت .

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  آقای ایرانی
توجه شما را به چند نمونه از نامه های قطب اعظم باستان پرستان جناب احسان یارشاطر ، خطاب به «استاد بیدیپلم" آقای ناصر پورپیرار جلب میکنم . خصوصاً کتاب "مگر این پنج روزه" که تحلیلی در باب آفرینش های سعدی و حافظ است شاید شما ها را کمی به واقع نینی وادار کند. اگرچه بعید میدانم .

«دانشمند گرامی، جناب آقای ناصر پورپیرار
از مطالعه ی کتاب شما «مگر این پنج روزه" بسیار بهره مندی حاصل کردم. این که جناب عالی مشهور و مالوف را نپذیرفته و اقوال رایج را مورد نقد دقیق قرار داده اید، موجب خرسندی هر خواننده ای است که پای بند اصول عقلی است. این کتاب مسائلی را روشن کرده است که دانشمندان سلف مورد دقت کافی قرار نداده اند. امید است جناب عالی بتوانید این دقت نظر و همین تردید در آن چه قبول عام یافته است را در مورد دیگر شاعران نیز به کار برید، همان طور که تا حدی در مورد حافظ در همین کتاب به کار برده اید. با تجدید تشکر، ارادتمند، احسان یار شاطر، ۸ نوامبر ۲۰۰۰".
دانشمند گرامی آقای پورپیرار
سه نسخه از کتاب «دوازده قرن سکوت" که لطفا ارسال داشته بودید، عز وصول بخشید. بسیار ممنون شدم. یک نسخه را از طرف شما به کتاب خانه «ایرانیکا" هدیه کردم و یک نسخه را نیز به کتاب خانه ی دانشگاه کلمبیا فرستادم . بسیاری از مسائل تاریخ ایران محتاج بازنگری است و موجب خوش وقتی است که شما بدون تاثیر پذیری از عقاید رایج به بازبینی این مسائل پرداخته اید. ارادتمند، احسان یار شاطر، ۵ ژانویه ۲۰۰۱".

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  ضمن عرض شاد باش نوروزی متقابل به استحضار می رساند که نامه مورخ ۲۵/۱/۷۸ حضرت عالی منضم دو جلد از چاپ دوم کتاب عزیز مگر این پنج روزه عز وصول یافت. بی شک چاپ دوم کتاب با افزوده ها و تجدید نظرهای بایسته پرتو تازه بر چهره معرفت اثر سعدی بزرگوار خواهد افکند. باید بخوانم و با دقت با چاپ پیشین که برایم ملکه ذهن شده است مقایسه کنم. چاپ قبلی آن تقریبا به مشهد نیامد و من چند جلدی را که به لطف شما رسیده بود به دوستان اهل رساندم که چون ورق زر دست به دست می شد، در هر کلاسی که موضوع کتاب را مطرح می کردم ولوله ای بر می انگیخت و همه مشتاق زیارت و قرائت کتاب بودند و نمی یافتند. امیدوارم ترتیبی دهید که از چاپ دوم مقداری برای انتشارات امام چهار راه دکترا به مشهد ارسال دارند.
جای شما در اول اردیبهشت ماه ۷۸ در شیراز خالی بود. ذکر خیری در همایش یاد روز سعدی از شما شد و متوجه شدم که به دلایلی حضور در این جمع را تحریم کرده اید، امید است من جزو تحریم شده ها و ملامت شده ها نباشم. حق با شماست، چنان که در مصاحبه گفته اید، گروهی نمی خواهند و نمی گذارند کتاب شما مطرح شود در حالی که مقاله من در شیراز موید کتاب شما بود. من خراسان در خیال سعدی را مطرح کرده بودم، خراسانی که فقط از راه خوانده ها و شنیده ها می شناخته است. با اخلاص، یاحقی".

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ساوالان   نام
    ایمیل

  «دوست گرامی و نقاد راز دان، جناب پورپیرار
بدون تعارف از کنجکاوی، نکته بینی و مخالف خوانی شما خوشم می آید و همین سبب می شود تا کتاب شما را تا انتها نخوانم به هیچ خواندنی دیگر رغبت نکنم و پس از اتمام هم تا مدت ها خوانده های دیگر به دلم ننشیند. این احساس واقعی من است که کتاب های شما به واقع بر آن اثر می گذارد و تا مدت ها پس از آن هم مرا گرم نگه می دارد...". (یاحقی، لندن، از نامه سوم دسامبر ۲۰۰۱)

دوست دانشمند و گرامی، جناب پورپیرار
آن قدر در ارسال رسید و سپاس از دریافت دو ترجمه قبلی (خلاصه تاریخ کتزیاس و سفر نامه رابی بنیامین) تعلل و امروز و فردا کردم که بخش سوم پلی بر گذشته هم رسید. بعد هم چنان گرم خواندن شدم که پاک اعلام وصول و تشکر یادم رفت. بابا خیلی ملاحظه ما را کرده ای و گرنه به قیاس دیگران و از ما بهتران نوشته های ناچیز و نا درخور من بیش از این ها در قلم و نگاه شما سزاوار ملامت بود، این جا حسابی پارتی بازی کرده بودی، که چنین مباد. با همه این احوال من همچنان معتقدم زبانی که در سده سوم هجری رودکی و شهید و بوشکور و ربنجنی و حنظله و عمار و آغاجی و... داشته است (و همه این ها قبل از ترحمه قرآن های موصوف یعنی سده چهارم بوده اند) نمی تواند زبانی ضعیف و ناکارآمد از آن دست که شما تصور فرموده اید باشد. بگذریم، دست و پنجه و قلم و اندیشه شما درد نکند. می خوانم و عصبانی می شوم و لذت می برم و در هر حال آفرین می گویم". (با اخلاص محمد جعفر یاحقی، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۱)

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  گویش تهران و همدان یا شیراز و قزوین و هرات نبایست همانند باشند ولی همگی قابل فهم هستند و زبان ادبی هم یکی است. هر زبان کهن تاریخی شرایط خودش را دارد. در علم زبانشناسی، زبان مرده را برای زبان ادبی سعدی بکار نمیبرند. در علم زبانشناسی به زبان مرده میگویند extinct language مانند زبان ایلامی یا ترکی عثمانی یا لاتین. نه زبان سعدی که خواننده فراوان دارد و در میان ایرانیان هفتصد+ سال زنده است. روشن است که جناب آیدین و امثالهم دوست دارند زبان سعدی مرده باشد ولی فعلا اینطور نیست. تنها میتوان گفت سعدی دیگری نخواهد آمد، همانطور که فردوسی یا پروین اعتصامی یا اقبال لاهوری یا هر سخنگوی بزرگی یک بار تجلی میکنند. یعنی مقایسه کردن زبان سعدی با ترکی عثمانی یا لاتین یا غیره یک توهین پنهان بود. زبان فارسی که هزار و دویست سال+ زنده است را بگذارید بعهده دوستدارانش.

اینهما نمونه چند زبان مرده هستند:
ترکی عثمانی
اوراتویی
ایلامی
مادی
پارسی باستان
لاتین
گرابار (ارمنی قدیم)
پارثی
خوارزمی
پارسی باستان
...
زیرا این زبانها گویشور ندارد و کسی بجز چند پروفسور آنها را نمیفهمند.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  آن زمان که آیدین تبریزی پورپیراری بازی درآورد و ادعای زبانشناسی میکرد را فراموش نمیکنیم. هنوز آن بحثها موجود است:
http://www.iranglobal.info/I-G.php?mid=2&news-id=44218&nid=autor
گویا فرق اظهار نظر کردن یا توهین را نمیدانید.

حالا امروز همین افراد ادعای مظلومی میکنند(و جناب رضا خوب سخنگویی برای مظلوم نماندن پان ترکیستها هست زیرا اول همه ترکزبانان را با پان ترکیستها یکی میکند و سپس..) درحالیکه آن زمان صدها اراجیف ضدایرانی مینوشتند و هنوز مینویسند. هر پان ترکیستی امروز زبانشناس شده است. انگار نمیفهمند که در زبان انگلیسی و در بخشهای مختلف آمریکا هم گویشهای فراوان با زبان ادبی یکی نیست. در اسپانیایی هم همینطور است. هر کشور اسپانیایی زبان گویش خاص خود را دارد که با زبان ادبی یکی نیست. اصل زبان ادبی اسپانیایی، مال یکی از شهرهای اسپانیا هست. به زبان ادبی زبانی خشک نمیگویند! زبان ترکی قبرس اشغال شده (از یونانیان) برای نمونه تفاوتی با زبان ادبی رسمی ترکیه دارد. این مشکل نیست و همانطور که میبینید زبان پارسی با هزار و دویست سال ادبیات پیوسته و ناگسسته دوام آورده است و گویشهای خاص شهرهای بزرگ خودش را دارد. این دوام آوردن هم یکی از شگرفتهای تاریخ تمدن ایران است زیرا بارها به ایران تازیدن و کوشش کردند که تمدن ایران از بین ببرند.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  رضا   نام
    ایمیل

  من یکی از غیر ایرانیهایی هستم (با توجه به توصیه کامنتی به جناب آیدین که تورکها را غیر ایرانی میداند)که در مدارس ایرانی فارسی آموخته ام و البته بدون توسل به متدهای کردی وار میتوانم فارسی را هم با لهجه "تهرونی" حرف بزنم و بعنوان چنین فردی که از خارج از جمع فارسی زبانان به این زبان نگاه می کنم نسبت به اختلاف زیاد لهجه حاکم بر این زبان و ادبیات جاری کتب اشراف دارم و بطور قطع میدانم که گویش رایج و ادبیات معمول بسیار متفاوت است اگرچه براثر استفاده بویژه در میان درسخوانده ها هردو شکل قابل فهم است.اما فهمیدن زبان سعدی و حافظ توسط اینجانب که سالهای متمادی از صندوق دولت خرج شده و معانی مختلف ادبیات قدیم را برایم توضیح داده اند، دلیل نمی شود که ما اعتقادی به این مشکل مطروحه مقاله نداشته باشیم.
اما از مجموع کامنتها سوالی که مطرح است اینکه چرا ما تورکهای ایران از نظر برخی روشنفکران محترم خواننده و نویسنده این سایت باید سرنوشت شترمرغ داشته باشیم که وقتی در مورد مسئله ای از ایران اظهار نظر می کنیم انواع کلمات مختلف مانند غیر ایرانی ،پان ترک ، وطن فروش، خارجی، مهمان ، اشغالگرو...(هرکسی در حد توان ادب و شخصیت خود) نثارمان میشود تا حدیکه چندی پیش کسانی نسبت به ""معاوضه ما"" هم پیشنهاد میدادند و بهرحال مارا محق اظهار نظر در مورد تاریخ و فرهنگ و سرنوشت آینده ایران نیمدانند ولی وقتی کسی از ما قبول می کند که باید جدای از این ایرانیها فکری بحال خود بکند بازهم تهمت وطن فروش و تجزیه طلب و وابسته و... را نوش می کنیم براستی کهآن مثال یک بام و دوهوا تعریف احوال ماست.

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  مزدک   نام
    ایمیل

  چرا این آقایون پان ترک اسلامی با این همه کینه به بوجود آمدن زبان انگیسی نگاه نمی کنند؟زبان انگیسی کنونی ترکیبیست از زبان اسپانیایی و ویکینهای(اسکاندیناوی) و ژرمن ها!چون این منطقه مدت زیادی تحت نفوذ این گروها بوده و بعد از ویکینگها که قسمت بسیاری ار اروپا را تسخیر کرده بودن وهنوز انگیسی وقتی می خواه بچه اش را بترسون میگه ویکینگها مآین میخورنت!(شوخی در حقیقت با و جود توحشی که اینها داشته اند از مسیحیان دمکرات تر بوده اند.زن بین آنها جایگاهی نسبتا بالایی داشته و بزور دین خود را به کسی قالب نکردن.مقایسه کنید با اسلام و ادیان سامی).و بعد اسپانیا حدود چندین قرن براین منطقه حاکم بود . سپس ژرمنها و می توان هنوز آثار این زبانها را دید.مثلا کلمه کلیسا در انگلیسی میشود چرچ و در اسکاندیناوی شیرکا یا کیرکا و در اسکاتلندی میشود کیرکا!ازاین مثالها بسیار است. بنابراین توضیح و جنگ و دعوای زبانی را باید به زبان شناسان واگذارد نه به آن عمومیت داد.شکی نیست که پان اتراک اسلامی هدفی جز پراکندن تخم کینه و دشمنی بین مردم ندارند.چیزی که در نهایت به نفع حرامیان اسلامی است تا به سرکوب خود ادامه دهند!

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  با سپاس از جناب یک ایرانی دیگر. مطمئن باشید که خود آلمانیها و خود گوثه بزرگ هم به زبان ادبی گوثه هرگز صحبت نمیکنند و نکردند. اگر قرار بود هرکسی گوثه و سعدی باشد و مانند زبان ادبی (و نه روزمره) آنها صحبت کند، دیگر نه گوثه وجود داشت و نه سعدی. البته گوثه هم یک چوونیست بود. اگر باور ندارید، گوثه ادبیات پارسی را یکی از چهار مهمترین ادبیات بشری میداند.
منبع:
Von David Levinson, Karen Christensen, Encyclopedia of Modern Asia, Charles Scribner"s Sons. 2002 pg 48
همچنین در مدح ایرانیان و دیوان غرب-شرق (باختر-خاور) مینویسند:
When we turn our attention to a peaceful, civilized people, the Persians, we must -- since it was actually their poetry that inspired this work -- go back to the earliest period to be able to understand more recent times. It will always seem strange to the historians that no matter how many times a country has been conquered, subjugated and even destroyed by enemies, there is always a certain national core preserved in its character, and before you know it, there re-emerges a long-familiar native phenomenon. In this sense, it would be pleasant to learn about the most ancient Persians and quickly follow them up to the present day at an all the more free and steady pace
Josef Wiesehofer, "Ancient Persia". I. B. Tauris; New Ed edition (August 18, 2001). Introduction page

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانی   نام
    ایمیل

  بنده دو سه بار گفتم هزار و صد و چندجا هزار و دویست. کم و بیش هزار وصد و پنجاه سال از زادروز رودکی میگذرد و حدود هزار و و صد و پنجاه سال از سلسله پرافتخار صفاریان. بنابراین هزار و صد و پنجاه سال ادبیات پیوسته زبان پارسی را میتوان ثابت کرد و شاید با اسناد تاریخی بتوان پنجاه سال دیگر به این شمار افزایید. زیرا محمد عوفی میگوید که نخستین شاعر پارسی-سرای ابوالعباس مروزی حدود هزار و دویست سال پیش در مرو میزیست.

استادی بیدیپلم اخیرا ادعا میکند که شاهنامه و بوستان و گلستان و رودکی و کتاب فارسی ابن سینا و بیرونی و غیره را یهودیها در این دویست سال ساختند. ماجرای دشمنی با زبان فارسی که صد و پنجاه سال پیش در قفقاز میان پان ترکیستها و در هندوستان بخاطر حکومت انگلیسیها آغاز شد و امروز هنوز ادامه دارد، نشانگر دشمنی عمیق ایرانستیزان با این زبان تاریخی و ایرانیست. زیرا هزار و دویست سال ادبیات پیوسته همانند است با هزار و دویست سال تمدن پیوسته. چیزی که کمتر در جهان کنونی آن را میتوان دید.

در هر حال دوستان میتوانند به سفارتخانه جمهوری آذربایجان و جعلیات فراوان بنگرند:
http://www.azembassy.be/contents.php?cid=13
زردشت ترک میشود، سومریها و آکادیها ترک میشوند، پنج سلسله غیر ترک مانند شدادیان و روادیان و سالاریان و شروانشاهان.. ترک میشوند، بابک خرمدین که پیش از ترکی-زبان شدن آذربایجان میزیست ترک میشود، نظامی گنجوی که یک بیت ترکی ندارد جزو ادبیات ترکی آذربایجان قرار میگیرد. آلبانهای قفقاز که در امنیان حل شدند تورک میشوند. این را یک دیوانه مانند پورپیرار نگفته است بلکه اطلاعات رسمی جمهوری آذربایجان است. سپس اگر ایرانیان به شاهنامه و تمدن واقعی ایران افتخار کنند، شوونیست و باستان پرست و غیره میشوند.

پاینده ایران

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  خلاصه، امیدوارم عبارتهای زبانشناسی را درست بکار ببریم. زبان مرده یا extinct language را به زبان ادبی سعدی نمیگویند. بلکه به زبانی مانند ایلامی یا ترکی عثمانی یا انگلیسی قدیم میگویند!

  نظر خواننده

  2008-03-01   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  در اینجا برای نمونه به یک متن انگلیسی مال هفتصد سال نگاه کنیم:
oretmecgas æfter æşelum frægn:
"Hwanon ferigeağ ge fætte scyldas
græge syrcan ond grimhelmas
heresceafta heap? Ic eom Hroğgares
اانگلیسی کنونی:
asked of the heroes their home and kin
"Whence, now, bear ye burnished shields
harness grey and helmets grim
spears in multitude? Messenger, I, Hrothgar"s

زبان انگلیسی هفتصد سال پیش را Old English میخوانند و یک زبان مرده حساب extinct language حساب میشود. در عین حال، زبان دو هزار و پانصد سال پیش پارسی باستان را Old Persian میخوانند. زبان پارسی میانه یا پهلوی ساسانی را پارسی میانه مینامند. نمونه:
Dārom andarz-ē az dānāgān

Az guft-ī pēšēnīgān

Ō šmāh bē wizārom

Pad rāstīh andar gēhān

Agar ēn az man padīrēd

Bavēd sūd-ī dō gēhān

برگردان فارسی امروزی:

«دارم اندرزی از دانایان
از گفته ی پیشینیان
به شما بگزارم (= گزارش دهم)
به راستی اندر جهان
اگر این از من پذیرید
بُوَد سود دو جهان".

زبان پارسی دری کنونی ، ادامه همان زبا پارسی میانه هست.
زبان کنونی پارسی دری هزار و دویست سال زنده است و تنها زبانیست که
گویشورانش میتوانند ادبیات هزار و صدسال خود را به آسانی دریابند.
ایرادهای بنی اسرائیلی که افراد به زبان پارسی میگیرند در زبان انگلیسی هم هست در حالیکه امروز زبان انگلیسی، پیشرفته-ترین زبان جهانست. برای نمونه صدای لام در این لغات تلفظ نمیشوند:
calm talk should would
یا صدای واو و کاف و نون و واو و ها در این کلامات:
who, ghost, automn, write, knot, pneumonia
یا صدای gh در bought, daughter و غیره.
همان ده ها گویش انگلیسی هم در سراسر آمریکا هست و اگر شما یک کتاب فوکلوریک بخوانید، با ده ها عبارت و واژه نامفهوم که در انگلیسی ادبی نیست روبرو خواهید شد.

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  در اینجا میتوان عمق (به نظر من) نفرت افرادی مانند کاوه تورکستانی را به زبان شیرین فارسی دریافت . یا دستکم ناآگاهی. ایشان میگویند: « کتاب درسی ادبیات فارسی نگاهی بکنید و وسعت توضیحات ومعانی کلمات بعد از اشعار شاهنامه به قول شما صد در صد فارس پی ببرید ". بابا جان شما بهتر است به کتاب درسی انگلیسی هم نگاه کنید و ده ها واژه را پس از هر درس توضیح میدهند. مهمتر از این، حتی درسهایی برای امتحانهای دانشگاهی وجود دارد که صدها و شاید هزارها واژه کمتر بکار برده را یاد میدهند. آقای عزیز کودکان را به مدرسه میفرستند که زبان را یاد بگیرند. گویا ما نمیدانستیم! ولی زبان ترکی را در همان روز اول زندگی در ترکیه میفهمند و نیازی به مدرسه نیست و تمام واژگان ترکی استانبولی در همان روز اول به صورت وحی بر نوزاد نازل شود!

زبان مرده در علم زبانشناسی معنی دقیقی دارد. آن را به زبان لاتین و ترکی عثمانی و ایلامی و سومری و هوریانی و پارسی باستان و زبان ترکی آذری کلاسیک یا زبان آذری-فهلوی و غیره بکار میبرند.
یعنی در علم زبانشناسی میگویند extinct languages. سعدی بدبخت هم خودش به زبان فصیح گلستان و بوستان حرف نمیزد بلکه ایشان سبک ادبی خودشان را آفریدند. خاطر جمع باشید، که شاعران و سخنوران بزرگ هر زبانی(انگلیسی را بگیریم با T.S. Elliot یا Emerson یا Walton) همانند زبان شعر/نثر ادبی خودشان حرف نمیزنند! همینطور نظامی گنجوی یا حافظ. اما پارسی دری با هزار و صدسال ادبیات (برخلاف برای نمونه ترکی استانبولی با هشتاد سال ادبیات) امروز زنده است زیرا گویشوران آن همواره به ادبیات آن پایبند بودند. زبان مرده در علم زبانشناسی مفهوم دقیقی دارد و متاسفانه امروز هر قومگرایی ادعای زبانشناسی میکند. زبان ترکی عثمانی یک زبان extinct language حساب میشئد. زبان نظامی گنجوی و فردوسی و رودکی و تاریخ بلعمی و سمک عیار نه! البته چنین چیزی برای قومگرایان مایه خشنودی نیست.

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  یک ایرانی دیگر   نام
    ایمیل

  در تأیید حرفهای جناب ایرانخواه باید بگویم که آخر دوستان، شما کدام ملتی را در دنیا می شناسید که برای خریدن نان و فروختن خانه و براه انداختن کار ارباب رجوع در اداره ها از زبان شاعران و نویسندگانش استفاده کند؟ آیا فرانسویهای مقارن انقلاب فرانسه مثل قهرمانان کتاب بینوایان حرف می زدند؟ آیا آلمانیها امروز بزبان گونتر گراس حرف می زنند؟ آیا مردم ترکیه وقتی توی قهوه خانه نشسته اند و با هم گپ می زنند مثل نوشته های اورهان پاموک و یاشار کمای و عزیز نسین حرف می زنند؟

مسئله همان است که جناب ایرانخواه گفتند، کتابهای فارسی هزار سال پیش را اگر جلوی یک فارسی زبان، یا کسی که سواد فارسی تا دیپلم دارد، نزدیک به همه مطالب آنرا می فهمد، اگر نفهمد، باید در هوش او شک کرد، نه در زنده بودن زبان فارسی!

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  جناب کاوه مرده زبانیست که گویشورانش نتوانند ادبیات خود را بخوانند. درست مانند یک نفر اهل باکو که نمیتواند فضولی و نسیمی را بفهمد یا یک نفر اهل ترکیه که نمیتواند ترکی عثمانی را بفهمد. در این راستا زبان ترکی آذری کلاسیک و زبان ترکی عثمانی مرده هستند.
نه زبان فارسی. زبان عربی ستون فقرات زبان پارسی نیست. شما نیازی به زبان عربی ندارید که تاریخ بلعمی یا شاهنامه یا رودکی (هزار و پنجاه سال پیش) یا حتی اغلب دیوان حافظ را بخوانید. برخی از نویسندگان بیشتر واژگان تازی را بکار بردند ولی این دستور زبان یا همان ستون فقرات زبان پارسی را تغییر ندارد. ولی دستور زبان فارسی با زبان عربی بسیار تفاوت دارد. آنچه شما به آن اشاره میکنید تعدد واژگان عربی است. شاید بد نباشد بدانید که تعداد واژگان یونانی و لاتین در انگلیسی بیشتر از شمار واژگان تازی در پارسی باشد. بد هم نیست به متون ترکی عثمانی یا دیوان نسیمی و فضولی نگاه کنید. زبان جعلی درست کردن که هنر نیست! اما در نادرست بودن حرف شما، من میتوانم به کتابهایی اشاره کنم که به پارسی سره نوشته شده-اند. شما در زبان انگلیسی هم قادر نخواهید بود یک کتاب سره بدون هیچ واژه بیگانه بنویسید. ولی در زبان پارسی چرا.

زبان سعدی و نظامی را ولی ایرانیان امروز میفهمند و بنابراین مرده نیست. به زبانی مرده میگویند (مانند لاتین یا ترکی عثمانی) که گویشور نداشته باشد. مانند زبان ایلامی یا پارسی باستان یا ترکی عثمانی. جناب آیدین اگر یادتان باشد زبانشناس نیست و معنی extinct language را نمیفهمد.

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  ایرانخواه   نام
    ایمیل

  یک)
با سلام
این آقایان انگار نمیفهمند که کسی در جهان انگلیسی هم به زبان شاعران حتی کنونی را صحبت نمیکند! یعنی تا بحال یک انگلیسی زبان ندیدم که درست و مانند TS. Elliot یا Walton صحبت کند. وگرنه اگر قرار بود درست هرکسی مانند سعدی صحبت کند نه سعدی ، سعدی میشد و نه ادبیات فارسی درخشان.
مهم فهمیدن آن زبان است! وگرنه سعدی عمدا کوشش کرد که زبانی آراسته را بکار برد. اما برای نمونه اگر به کتاب سمک عیار یا تاریخ بلعمی نگاه کنیم (حدود هشتصد و هزار سال پیش)، زبان آن آراسته نیست و عامی تر است. اگر دوست دارید میتوانم از کتاب سمک عیار نقل قول کنم که چندان مانند گلستان و بوستان آراسته نیست!
زبان انگلیسی را در خورد آمریکا ده نوع تلفظ میکنند ولی جور ادبی-اش یکی است. بیایید در اوکلوهوما، تکزاس، آتلاتنا، بوستون و غیره. اگر سیاه پوستان یا سپید پوستان تکزاسی تند حرف بزنند، آن را نخواهید فهمید. یعنی اگر یک نفر که تنها زبان ادبی انگلیسی را یادگرفته بخواهد زبان تکزاس بویژه مناطق روستایی آن را بفهمد، باز مشکل خواهد داشت. انگلیسی ایرلند و اسکاتلند و تکزاس را اگر قرار باشد هر کدام به نحو تلفظ بنویسند، ما ده ها نوع انگلیسی خواهیم داشت. هیچ زبان گسترده-ای (حتی ترکی ترکیه) تلفظ آواهاش یکسان نیست.

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  آقای ایرانی، کردی و بقیه دوستان،
لطفا این مقاله را درقالب دعوای زبان ترکی و فارسی نبینید! من فکر می کنم در اینجا یک مساله اساسی در مورد زبان فارسی امروز که تا به حال از نظرها مخفی مانده بود مطرح شده. من اصلا نگفته ام که زبان فارسی امروزی مرده است! ولی دقیقترین تعبیرم همان است که آقای ایرانی هم آنرا تکرار کرده : "گویش فارسی گلستان سعدی مرده است و به تاریخ ادبیات پیوسته است، چون دیگر کسی به آن گویش حرف نمی زند" یعنی اینکه منظورم بیشتر نحوه تلفظ هاست و این بدیهی است که زبان فارسی امروز از ریشه همان زبان فارسی زمان سعدی و حافظ است. ولی نکته اساسی که من دنبال رساندن آن هستم این است که گویش زبان رسمی و کتابی فارسی با زبان مردم کوچه و بازار بسیار فاصله گرفته که بسیار برای زبان مضر است. آقای ایرانی نکته خوبی گفته اند: در زبان انگلیسی بیش از ده نوع صدای ش را مینویسند. مثلا sugar را مثال زده اند. در واقع تاکید من درست روی همین موضوع است که در زبان انگلیسی املای کلمات را حفظ کرده اند ولی تلفظ آنها را از زبان مردم امروز گرفته اند. مطمئنا انگلیسی ها دنبال معما درست کردن نبوده اند که "s" بنویسند ولی "sh" بخوانند! تفاوتهای تلفظی امروز کلمات در انگلیسی نشان می دهد که این زبان در طول زمان دچار چه تغییراتی شده است. اگر انگلیسی ها هم می خواستند مثل ما برخورد کنند باید مردم را مجبور می کردند که این کلمات را همانند چند صد سال پیش تلفظ کنند، مثلا بگویند "سوگر" !

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  آیدین تبریزی   نام
    ایمیل

  تفاوتهای زبان محاوره ای با زبان رسمی در فارسی خیلی بیشتر از تلفظ کلمات است. مثلا صرف افعال هم با زبان نوشتاری متفاوت است. مثلا فعل گفتن را ببینیم:
می گویم(می گم)، می گویی (می گی)، می گوید (می گه) می گوییم (می گیم)، می گویید (می گید)، می گویند (می گن)
شاید این برای ما که به زبانی متفاوت با زبان محاوره ای عادت کرده ایم، خیلی عجیب و غریب بنظر برسد ولی در همه زبان ها و ازجمله انگلیسی دقیقا اینکار را می کنند یعنی اساس را بر تلفظ متداول روز قرار می دهند. راه حلی که در زبان انگلیسی مورد استفاده قرار می گیرد این است که برای یکسان کردن تلفظ در زبان نوشتاری و محاوره ای به جای تغییر املای کلمات، تلفظ آن کلمات را عوض می کنند. یعنی کلمات را آنگونه که نوشته می شود، نمی خوانند بلکه آنگونه که در زبان روزمره تلفظ می شوند، می خوانند. مثلا فرض کنید از همان اول ابتدایی به کودکان بیاموزیم که صرف فعل گفتن را مثل امروز بنویسند ولی مثل کلمات داخل پرانتز بخوانند. البته من فکر می کنم تغییر الفبا به لاتین بهترین و راحتترین کار باشد.

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  کاوه   نام
    ایمیل

  جناب ایرانی
دوست عزیز وآشنای من ، نمیدانم شما چرا در ادعا های عجیب وغریب خود اینقدر پافشاری میکنید امروزه کدام فارس زبانی است که به زبان سعدی وحافظ ویا فردوسی و... صحبت کند دوست عزیز با این ادعاهای به دور از واقعیت خود در پی اثبات چه چیزی هستید؟؟؟ ما همه در این مملکت درس خوانده و دیده ایم که حتی یک فارس زبان هم نمیتواند بدون تحصیلات دبیرستانی سر از اشعار سعدی وحافظ و فردوسی و... در بیاورد !! اینجانب در شهرهای فارس زبان هم بوده ام وتا به حال کسی را ندیده ام که همانند سعدی ویا فردوسی و... با من سخن بگوید چرا نمیخواهید مرده بودن زبان سعدی وحافظ و... را بپذیرید نوشته اید "شاید برخی از واژگان گاهی اوقات برای همه قابل فهم نباشند، ولی دستور زبان شاهنامه و دارابنامه و سمک عیار و .. کم و بیش همان فارسی کنونی هست و واژگانشان هم هنوز در زبان فارسی کنونی دوام دارند" بهتر است به کتاب درسی ادبیات فارسی نگاهی بکنید وبه وسعت توضیحات ومعانی کلمات بعد از اشعار شاهنامه به قول شما صد در صد فارس پی ببرید این مسئله در مورد اشعار سعدی وحافظ هم صادق است در ضمن دوست گرامی از آنجایی که زبان عربی ستون فقرات زبان فارسی میباشد بنا بر این هیچ فرد ی نمیتواند بدون یاد گرفتن زبان عربی تبحر کامل در ادبیات فارسی بدست بیاورد !!

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  مزدک   نام
    ایمیل

  آیدین جان بقول سعدی :
امیدوار بود آدمی به خیر کسان...مرا به خیر تو امید نیست شر مرسان!
برو دادش همون ترکی را خوب بخون یاد بگیر و بما هم یاد بده دفاع از فارسی را بگذار بعده ایرانیان!

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  محسن کردی   نام
    ایمیل

  در صحنه عمل هرچه حیطه سخن از دربار دور میشد و به مردم میرسید لهجه به دری نزدیک میشد. این بود که چیزی میانه بوجود آمد. چیزی میان لهجه فتحعلیشاه و لهجه دری. این است که ترکهای هموطن اگر میخواهند به لهجه تهرانی حرف بزنند کافیست که تلاش کنند لهجه افغانی را تقلید کنند آنگاه فارسی را شاید با لهجه کمتری بکار ببرند. البته این فقط برای آنهاست که خود شاید تمایل داشته باشند که فارسی را بدون لهجه سخن بگویند. من خودم انگلیسی را با لهجه آمریکایی صحبت می کنم اما در سوئدی لهجه ام بخوبی مشخص است. منظورم این است که باز ترکها چماق بر ندارند که حالا مگه فارسی چی هست و لهجه داریم که داریم. نه آقا.. هیچ اشکالی ندارد من هم نوشتم برای آنها که میخواهند فارسی را با لهجه کمتری صحبت کنند. در محاوره ها تاکید و تشویق بر این است که زبان بدون لهجه باشد اما اگر هم باشد چیزی از چیزی کم نمیشود.
دوست دیگرمان در مورد زبان سیاهان آمریکا نوشته اند که کاملا درست است. زبانها در حال تکامل هستند. اما زبان سوئدی برای این زبان محاوره شان با نوشتار شان یکی است که آنها فردوسی و سعدی نداشتند. زبان فارسی هنوز خود را زنده نگه داشته است و دلیل آنهم پخش سخنان فردوسی در قهوه خانه ها بوده است و تدریس گلستان در مکتب خانه ها. زبان فارسی امروز زبانی مرده نیست و از زمان اولین شاعر پارسی گوی تا امروز زنده مانده و خواهد ماند اما تکامل هم خواهد یافت. فرزندان ایران آینده هم زبان خود را تکامل خواهند داد و هم سعدی و حافظ را مانند ما خواهند فهمید چون یاد گرفتن آنها زیاد مشکل نیست اما در حیطه عمل نیز همانگونه که آیدین گفته است زبان گفتاری سعدی و حافظ کاربرد ندارد. هنگام معاملات تجاری و مباحث سیاسی کسی از "منت خدای را عز و جل" سخنی به میان نمی آورد. بقیه اش ذوق و سلیقه است.

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  محسن کردی   نام
    ایمیل

  من یک تئوری برای ترکهایی دارم که فارسی را نمیتوانند با لهجه تهرانی سخن بگویند. و این فقط برای ترکهاست. رشتی ها مشکل شان از ترکها بیشتر است هرچند گویش شان از لهجه های فارسی است.
قضیه از این قرار است که به نظر من... در ایران، همه مردم به لهجه دری سخن می گفتند یعنی همین لهجه ای که در تاجیکستان و افغانستان در کابل مرسوم است. اما لهجه تهرانی از کجا بوجود آمد؟ شاید همه ندانند که این لهجه عمر زیادی ندارد. تصور من بر آن است که در تهران، همان روستایی که آغامحمدخان در آن تاجگذاری کرد و آنجا را پایتخت نامید نیز مردم همان لهجه کابلی یا دری را داشتند. اما چه شد و این لهجه تهرانی از کجا آمد؟ این لهجه را در جایی خواندم که فتحلعلیشاه بوجود آورد. آنجا نوشته بود که این لهجه ای بود که فتحعلیشاه صحبت میکرد. بعد من به فکر فرو رفتم که چرا فتحلعیشاه این لهجه را پدید آورد؟ و به تئوری زیر رسیدم؛ فتحعلیشاه که ترک بود، برایش مشکل بود فارسی را با لهجه دری صحبت کند. مثلا حرف کاف "ک" را نمیتوانست مثل بقیه ایرانیان (مثل افغانهای امروزی) تلفظ کند. حرف کاف در اول کلمه مثلا کردستان، با حرف کاف در آغاز کلمه کیک تفاوت دارد. افغانی امروز حرف کاف در کلمه کیک را مثل حرف کاف در اول کردستان تلفظ می کند. اما فتحعلیشاه که زبان مادری اش ترکی بود، حرف کاف در کلماتی نظیر کردستان و کار و کوزه را همانگونه تلفظ می کرد که ما امروز کیک را تلفظ می کنیم. از اینجا بود که بقیه درباریان که آنها هم ترک بودند به تقلید از او کاف را به لهجه او تلفظ کردند.

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  کیانوش توکلی   نام
    ایمیل

  مزدگ گرامی
از شما چه پنهان؛ همکاران ایران گلوبال ازهمه ی ملیت ها , اقوام ایرانی از کرد ؛ ؛ ترک ؛ بلوچ و.... هستند
انگلیسی را هم را دوستان دیگر کنترل می کند؛ یک فارسی نگار دارم که نوشته های با حروف لاتین را ترجمه می کند
بهر حال کنترل کامنت کارمشکلی است اکنون چندین رفیق ایران گلوبال کارشان شکار کامنت" بد" است از طرف دیگر خودت که چند زبان بلدی ؛ لطفا مارا در این" شکار" یاری کن!

در پایان ؛ شمارا نمی شناسم ولی نوشته هایت نشان از تجربه و دانایی فراوان دارد ؛ چه خوب می بود که کلمه" ارزال اوباش" را از ادبیات مزدکی حذف می کردی!
با احترام

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  ایرانی   نام
    ایمیل

  شما گویا فرق زبان مرده مانند لاتین و ترکی عثمانی (پیشرفته ترین زبان ترکی جهان در تاریخ) را با زبان زنده نمیدانید.
برخلاف آنچه نوشتید، در جنوب کشور آمریکا، لهجه سیاهپوستان آمریکا و غیره، انگلیسی ادبی را کسی صحبت نمیکند. یا ده ها نوع گویش اسپانیانی سراسر جهان وجود دارند، ولی زبان ادبی یکیست.
زبان ترکی ترکیه هم لهجه های گوناگون دارد. برای نمونه زبان آنکارا و استانبول و دهات ترکیه یکی نیستند. همانطور که لهجه ترکی آذری باکو با تبریز یکی نیست. اما زبان سعدی و حافظ و فردوسی مرده نیستند و ایرانیان خوب آن را میفهمند. ولی زبان ترکی عثمانی یک زبان مرده حساب میشود زیرا نه کسی به آن مینویسد و نه کسی آن را میفهمد. یعنی یک فرد تحصیل کرده در ترکیه (از کلاس اول تا دوازده) قادر نیست این زبان را بفهمد. به این میگویند زبان مرده. برای یادگیری این زبان ترکی عثمانی، ناچارند زبان فارسی و عربی را نیز بیاموزند. اما زبان فردوسی و رودکی و سعدی مرده نیستند.
شاید برخی از واژگان گاهی اوقات برای همه قابل فهم نباشند، ولی دستور زبان شاهنامه و دارابنامه و سمک عیار و .. کم و بیش همان فارسی کنونی هست و واژگانشان هم هنوز در زبان فارسی کنونی دوام دارند. دستور زبان ترکی عثمانی تفاوت فاحشی با ترکی استانبولی کنونی دارد و برای هیمن یک زبان مرده حساب میشود. و برخلاف زبان لاتین، ترکی عثمانی مرگ طبیعی نداشت بلکه به دلایل تعصبات قومی این زبان را کشتند و یک فرهنگ پانصدساله را از بین بردند. اما فرهنگ و زبان حافظ و مولوی و سعدی و فردوسی و رودکی..برای فارسیزبانان قابل فهم است. زبان فارسی را دانشمندان به سه مرحله تقسیم میکنند:
پارسی باستان (هخامنشی)
پارسی میانه (پهلوی ساسانی)
پارسی دری (گویشی از پهلوی ساسانی که پس از دوران اسلام به عنوان زبان فرهنگی ایرانیان گسترش یافت).

  نظر خواننده

  2008-02-29   تاریخ
  ایرانی   نام
    ایمیل

  «گویش فارسی گلستان سعدی مرده است و به تارخ ادبیات پیوسته است، چون دیگر کسی به آن گویش حرف نمی زند"

شما گویا سواد خواندن گلستان و بوستان سعدی را ندارید ولی مردم تاجیکستان و افغانستان و ایران میتوانند زبان سعدی را بخوبی بخوانند و از آن بهره ببرند! برخلاف ترکی عثمانی که یک زبان مرده است، زبان فارسی سعدی زبان مرده نیست و در مدارس ایران تدریس میشود.

«ه مردم استانبول و آنکارا به آن حرف می زنند. آنها مجبور نیستند که سه حرف برای یک صدای "س" و چهار حرف برای یک صدای "ز"... داشته باشند."
در زبان انگلیسی بیش از ده نوع صدای ش را مینویسند.
sugar
machine
special
fascism
Naseous (se)
emulsion
tissue
mation
conscious
mission

اما میبینم که انگلیسی پیشرفته ترین زبان جهانست. یا خط چینی و ژاپنی بسیار پیچیده-تر از خط پارسی-عربی هستند، ولی تمدن آنها پیشرفته است.


http://www.bbcpersian.com

17:09 گرينويچ - پنج شنبه 10 آوريل 2008 - 22 فروردین 1387

مهدی زعیم زاده
خبرنگار ورزشی در تهران

ورزشکاران در دنیای تبلیغات؛ قهرمان ملی در تبلیغ شرکت خارجی

حضور حسین رضازاده، قهرمان وزنه برداری سنگین وزن جهان و المپیک، در تیزر تبلیغاتی بنگاه معاملات ملکی "رابینسون" آن قدر در رسانه های ایران سر وصدا به پا کرد که یک بار دیگر درست یا غلط بودن حضور قهرمانان ملی ایران در فعالیت های تبلیغاتی به یکی از سوژه های اصلی ورزش ایران تبدیل شد.

رضازاده اولین ورزشکار ایرانی محسوب نمی شود که کسب درآمد از راه تبلیغات را امتحان می کند و کریم باقری، ابراهیم میرزاپور، مهدی مهدوی کیا، احمدرضا عابدزاده، علی سامره، علی انصاریان، علیرضا واحدی نیکبخت و چندین و چند فوتبالیست دیگر در سال های اخیر پای به این عرصه گذاشته اند و حتی خود رضازاده در زمینه حضور ورزشکاران ایرانی در بیلبوردهای تبلیغاتی رکوددار است و به دفعات تصویر او در تبلیغات محصولاتی چون آب معدنی واتا، روغن موتور بهران، بانک ملت، کمپرسورسازی تبریز، ایرانول، شرکت های بیمه دیده شده است.

حتی حضور ورزشکاران ایرانی در تیزرهای تبلیغاتی شبکه های ماهواره ای تنها به رضازاده محدود نمی شود و پیش از قهرمان وزنه برداری جهان، مهرداد میناوند، ناصر و آتیلا حجازی و چند فوتبالیست دیگر چنین کاری انجام داده اند. اما هیچ کدام از این تبلیغات به اندازه حضور رضازاده در تیزر بنگاه املاک رابینسون با واکنش منفی جامعه و رسانه ها روبه رو نشد.

سایت های اینترنتی ایرادهای زیادی از این تبلیغ گرفتند و رضازاده را متهم کردند در نقش یک بنگاه دار از ایرانیان می خواهد با خروج سرمایه هایشان از ایران در دوبی ملک بخرند.

به عنوان نمونه سایت تابناک، که به محسن رضایی از سیاستمداران اصولگرای ایرانی نزدیک است، در این باره نوشت: "تبلیغ برای سرمایه گذاری در کشوری که اکنون به واسطه ادعای ارضی نسبت به سه جزیره ایرانی جزو کشورهای متخاصم به منافع ملی ایرانیان در سطح دنیا به شمار می رود و از هر فرصتی برای بیان این ادعای کذب استفاده می نماید، قطعا در شأن یک قهرمان ملی ایران نیست. در ایران قهرمانان و پهلوانان بسیاری هستند که با استفاده از امکانات کشور و حمایت های نظام و البته تلاش مجدانه خود به جایی رسیده و کرسی های جهانی را از آن خود می کنند، ولی معلوم نیست برخی نظیر این ورزشکار چگونه حاضر می شوند برای به دست آوردن اندک درآمدی، اعتبار خود و ارزش های یک ملت را به بازی بگیرند!"

این واکنش های منفی کار را به جایی کشاند که خبرگزاری ها از تدوین بخشنامه ای در خصوص ممنوعیت حضور قهرمانان و مدال آوران در تبلیغات ماهواره ای خبر دادند. محمدرضا آخوندی، سخنگوی سازمان تربیت بدنی نیز تدوین این بخشنامه را تائید می کند. هرچند که هنوز رسما این بخشنامه و مفاد آن از سوی سازمان منتشر نشده است. البته همچنان تیزرهای تبلیغاتی بنگاه املاک رابینسون با حضور رضازاده و بنگاه افیار با حضور میناوند و حجازی ها پخش می شود، گویا هنوز بخشنامه سازمان، جنبه اجرایی پیدا نکرده است.

ولی آنچه مسلم است مسئولان سازمان تربیت بدنی مخالف حضور چهره هایی مثل حجازی و رضازاده در تبلیغ یک شرکت خارجی هستند، وگرنه هنگامی که کریم باقری، خداداد عزیزی، سیاوش اکبرپور و چند فوتبالیست دیگر در تیزر تبلیغاتی کالای ورزشی "مجید" شرکت کردند و این تیزر از شبکه های ماهوارهای پخش شد هیچ مخالفتی نشان داده نشد.

در این میان سایت خبری فردا، از دیگر رسانه های نزدیک به اصولگرایان، مدعی شده حجازی و رضازاده قصد دارند در سری جدید تبلیغات "رابینسون" و "افیار" شرکت کنند. فردا در این باره نوشت: "حجازی در سری جدید تبلیغات خود با ظاهری جدید مقابل دوربین قرار می گیرد و رضازاده نیز به این شرط حاضر به ادامه تبلیغات برای شرکت طرف قرارداد خود شده که درشکل و طراحی تیزر مورد نظر تغییراتی ایجاد شود."

به نظر می رسد با توجه به سیاست های سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران به زودی تهیه و پخش چنین تیزرهایی کاملا ممنوع شود. همچنین طبق قوانین سیمای جمهوری اسلامی حضور اشخاص معروف از جمله ورزشکاران و هنرمندان در تیزرهای تبلیغاتی که از تلویزیون پخش می شود کاملا ممنوع است و از این به بعد مثل سال های گذشته حضور ورزشکاران در دنیای تبلیغات به آگهی های روزنامه ای، بیلبوردها و تیزرهایی که از تلویزیون های شهری، نمایشگاه ها و سینماها پخش می شود محدود خواهد شد.

دفاعیه رضازاده و حجازی

با این که ورزش ایران به سمت حرفه ای شدن حرکت می کند و بسیاری از ورزشکاران صاحب نام مثل مهدوی کیا، باقری و رضازاده حضور در تبلیغات را امری عادی می دانند، اما به نظر می رسد هنوز جامعه ایران با این پدیده به راحتی کنار نیامده و به غیر از مسائل مالی، پیامدهای حضور در تبلیغات نیز موجب می شود که خیلی از قهرمانان عطای این کار را به لقایش ببخشند. وگرنه علی دایی، هادی ساعی، علیرضا رضایی، علیرضا دبیر و علیرضا حیدری هم در این سال ها با پیشنهادهایی روبه رو شده اند که ترجیح دادند وارد این عرصه نشوند که در این میان پایین بودن مبالغ پیشنهادی اصلی ترین دلیل مخالفت آنها بوده است.

در کنار این گروه باید به حسین رضازده اشاره کرد که با این عواقب دست و پنجه نرم می کند و حضورش در تبلیغات ماهواره ای انتقادهای زیادی به همراه داشت. رضازاده در جواب منتقدانش به ایسنا گفت: "من در آخرین سال های ورزش‌ حرفه ای به سر می برم. این حق من است که بتوانم برای زندگی آینده ام درآمدزایی کنم. در روز‌های اخیر طبق قوانین و مقررات ایران در یکی از آگهی های تبلیغاتی شرکت کرده ام. فکر نمی کنم در دنیای ورزش حرفه ای این مسئله خلاف عرف باشد. من در این تبلیغات نه کار غیر قانونی کرده ام، نه آن شبکه ماهواره ای غیرقانونی است و نه آن شرکتی که من با آن ها فعالیت کرده ام. این شرکت تابع قوانین جمهوری اسلامی است. مگر من تاکنون چه قدر پاداش گرفته ام که نباید از راه تبلیغات در‌آمدزایی کنم؟ چرا با من این گونه رفتار می شود؟"

ناصر حجازی هم در گفتگویی با روزنامه خبرورزشی از مخالفان حضورش در تبلیغات انتقاد کرد: "اگر در ایران زمینه حضورم در تبلیغات به وجود می آمد برای این کار با شرکت مورد نظر قرارداد همکاری امضا نمی کردم. مگر من چقدر درآمد دارم که می گویند نباید از این راه کسب در آمد کنم."

خود مسئولان ورزش ایران هم به خوبی می دانند که نمی شود از حضور ورزشکاران در تبلیغات به صورت کامل جلوگیری کرد، هرچند که می توان با در نظر گرفتن منافع ملی، حضور قهرمانان در تبلیغات ماهواره ای را قدغن اعلام کرد. با این شرایط بهتر است ورزشکارانی که هم اکنون کارشان رونق دارد و پر طرفدارند به همین تبلیغات روزنامه ای و حضور در بیلبوردها بسنده کنند و از این فرصت برای کسب درآمد استفاده کنند. فرصتی که بازیگران سینما و تلویزیون از آن بی بهره خواهند بود. چرا که طبق دستورالعمل جدید صدا و سیما، حضور بازیگرانی که سریال تلویزیونی در حال پخش دارند، در بیلبوردهای تبلیغاتی ممنوع شده است.


بهروزوثوقی هم به آذربایجان  می انديشد

ولی چرا از اين زاويه؟

 

آقا بهروز بعده چند سال يادش افتاده آذربایجانی هستند ولی

کاش به يادش نمی افتاد چون ايشون کاملاً در مخالف

جريان  ملّی شنا ميکند

ايشون درجبهه مخالف حرکات ملّی آذربایجان ا علام مجوديت کردند

يعنی در جهتی که خون شهيدهايمان .فرياد زندانی هايمان

در سياه چالهای رژيم فاشيست آخوندی نديد و نشنيد گرفته ميشود

اين آقايون که هنوز در بيانيه

دعوت به همبستگی  از عقايد فاشيستی

دست بردار نيستند فکر ميکنند در 80 سال قبل زندگی ميکنند گويا

خبر ندارند کتاب های احمد کسروی نزد يک جوان امروزه آذربایجانی

خريداری ندارد و در آذربایجان   فردوسی و شاهنمه سرايی ديگر ارزشی ندارد

امروز آذربایجانی از انتقام شهيدان

و آزاد سازی زندانيان سياسی حرف ميزند

ديگر مزخرفات آريايی و داستانهايش

در وطن ماآذربایجان گوش شنوا ندارد

درد زخمه ملّت امروز آزربايجان با شعر اي ايران ؛خوب شدنی نيست که هيچ  

نمکی بر زخمهای چندين ساله اوست

گويا اين آقايون خيلی پيشتر زندگی ميکنند

 

 امروز آذربایجانی صداي بلند فرياد هارای هارای من تورکم سر ميدهد

در قرنی که ما زندگی ميکنيم اگر آقای بهروز وثوقی

يک کلمه  آذربایجان  را در اينترنت سرچ و جستجو ميکردند هزاران هزار

خبر /فيلم مستند/ مقالات/ اسناد / گزارش  از مجروهان /و تمامی

اتفاقاتی که در  آذربایجان جنوبی افتاده و لحظه به لحظه در شکل گيريهای انقلابی

نوين است را می ديد

گويا بهروز جان يا هنوز از اصل جريانت و اخبار و حرف

امروزه آذربایجان خبر ندارند يا واژه معجول آريا يی را بر خودشون

بيشتر لايق تر ميداند

ما اميدواريم مورده اول بوده و ايشان بدون اگاهی از اصل قضيه به

اين جريانات ضدّه آزربايجانی پيوسته باشند

و  زوّدی ايشون به جمّع مبارزان حرکت ملّی آزربايجان بپيوندند

 

آراز اورمولو

 

 

به چند قسمتی از اين بيانيه راسيست گرانه توجه کنيد ....

 

 

"... آذربایجانی چه می خواهد و برای چه بر می خیزد؟ "آذربایجان" ، به گواهی تاریخ ، تا بوده جایگاه بزرگان ، قهرمانان ، اندیشه وران ، شاعران ، بازرگانان ودیگر خدمت گزاران بشریت بوده است. "مادها" با تمدن شگرف و دیوان سالاری منظم در اداره قلمرو حکومت ، با داشتن پایتختی عظیم (هکمتانه). " زرتشت ها و آتروپات ها" پرورانده که فرهنگی تمدن ساز وشکوفا آورده و نام "ایران" و"آذربایجان" را جاودانه ساخته اند. "(2)

"... در حدود سال ۱۲۸۵ خورشیدی (۱۸۷۹-۱۸۸۲)به هنگام کاوشها در بابِل در میان رودان (بین النهرین)، باستان شناس ایرانی، هرمز رسام یک استوانه سفالین کوچک از گل پخته (۲۳ سانتیمتر)، یافت، که شامل یک نوشته از کوروش بزرگ بود. جنس این استوانه از گل رس است، ۲۳ سانتی متر طول و۱۱ سانتی متر عرض دارد و در حدود۴۰ خط به زبان آکادی و به خط میخی بابلی نوشته شده‌است... . کوروش بعد از تاجگذاری، در معبد مردوک خدای بزرگ بابل، منشور آزادی نوع بشر را قرائت نمود . ..." (3)

"... "تقی زاده ها" پرورش داده که راه دروازه های آزادی ، تجدد و نوگرائی را به روی ملت ما گشوده است. "کسروی ها" پرورانده که با خرافات و یاوه سرائی ها به ستیز برخاسته ، خردگرائی را پی نهاده و در این راه جان باخته است . (2)

"... "جنبش آذربایجان" بر آن است بار دیگر به یاری سایر اقوام ایرانی ، رژیم واپسگرای جمهوری اسلامی را که با اعمال سیاست های نابخردانه و کور کورانه ، کشور و ملت ما را محور شرارت نموده و حیثیت ملی ما را به باد داده و دیگر آبروئی بر ایران و ایرانیان درجهان باقی نگذاشته ، بر کنار سازد . "جنبش آذربایجان" خواهان آن است که نظام آینده ایران با رأی آزاد ملت انتخاب گردد ، نظامی که پایه آن بر جدائی دین و حکومت از یکدیگر بوده وبنای آن تکیه براصل برائت و احترام بر فرهنگ بی مانند "پندار نیک ، گفتارنیک ، کردارنیک" پی ریزی شود."(2).

"... "هم میهنان "، هر کس کاری را که می تواند ، اگر نخواهد ، وقتی بخواهد ، دیگر نمی تواند. "کشور عزیز و اسیرمان ایران"هم اکنون به وجود شما نیازمند است، اگر به هر دلیلی نخواهید ، شاید دیگرهرگز نتوانید. امضاء کننده گان زیر به عنوان شورای موقت جنبش آذربایجان محسوب می شوند

آ – پ ایران

آموزگار ، دکتر سیروس

افشار، دکترامیراصلان

ا – د ایران

افشار، پروفسور کیکاوس

افشار قاسملو ، دکتر روهینا

پروین ، دکتر ایرج

آذرمهر پتکین ،

جهانشاهلو افشار ، دکتر نصرت الله

چاوشی، خسرو

خ – ک فرانسه

خویی ، دکتر اسماعیل

رحمان زاده ، دکتر صمد

زینالی ، لهراسب

ستوده ، دکتر زرتشت

ساعد مراغه ای ، دکتر کامله

س - م ایران

شجاعی ، دکتر سیامک

ض – م ایران

عدل ، دکتر پرویز

مدرس (رحمان زاده)دکتر فریده

مدرس ، سپهبد حسین

ملکی ، دکتر غلام

م – ی ایران

موسوی ، دکتر محمد حسین

موسوی ، سعید

وثوقی ، بهروز

ی – ف ایران "(2)

"...تبریز ، تهران ، ارومیه ، اردبیل ، کرج ، زنجان ، قزوین ، خلخال ، خوی ، مشگین شهر، پارس آباد ومغان ، میانه ، مرند ، مراغه ، سراب ، طارم ، سلماس ، ماکو ، میاندوآب ، ساوه ، اهر، آستارا ، تالش هشتپر، ...، انزلی ، ...، قم ، ...، همدان ،...، قوچان و ... جنبش آذربایجان از تمامی هم میهنان به ویژه آذربایجانیان داخل و خارج کشور دعوت می کند برای ایجاد هسته و شاخه های مبارزه در آذربایجان ، تهران و سراسر ایران به ویژه بازار تبریز و تهران با دبیرخانه جنبش ویا اعضای شورا تماس حاصل نمایند و این سخن گهر بار را بیاد داشته باشند که ، سرنوشت ملتها را هیچ نیروئی به اندازه خود ملتها تعیین کننده نمی باشد. پاینده ایران و ملت ایران

دبرخانه جنبش آذربایجان برای یکپارچگی و دمکراسی ایران"(2)

 

قایناقلار:

 

1                ایشیق سؤنمز، پان ایرانیستلرین دیل و مدنیت تحریف ائتمه مسئله لری!: http://www.azadtribun.net/x140.htm

2                آذربایجانی تضمین کننده آزادی ، دمکراسی و یکپارچگی ایران:

http://www.iranazar.net/seite3.html

3        فرمان کوروش بزرک: http://www.iranazar.net/index2.html

4        احمد کسروی، زبان پاک، تهران 1322.

4.1            یحیی ذکا، زبان فارسي و راه توانا گردانيدن آن (مقالات احمد کسروی)، تهران 1334.

5               Biographisch-Biographisches Kirchenlexikon, Band XIV, 1998;Verlag Traugott Bautz Spalten 344-355

   

http://azadurmu.blogfa.com/post-606.aspx


تصاوير: ديدار احمدي‌نژاد با همسر وزير مصدق

رئيس‌جمهور با تقدير و تشکر از هديه کتابچه خاطرات دکتر فاطمي مربوط به ماه‌هاي قبل از اعدام وي در زندان گفت: اين خاطرات و يادداشت‌ها سند ارزشمند و متعلق به ملت بزرگ ايران است که در اختيار مورخين قرار خواهد گرفت.

كد خبر: ۸۶۹۴

تاريخ انتشار: ۲۰:۱۴ - ۱۹ فروردين ۱۳۸۷

تعداد بازديد: ۳۴۱۹۹

رئيس‌جمهور با اشاره به مبارزه جوانمردانه دکتر حسين فاطمي در راه آرمان خود گفت: تاريخ هميشه از دکتر فاطمي به نيکي ياد خواهد کرد.

به گزارش خبرگزاري مهر، دکتر محمود احمدي‌نژاد در ديدار با همسر دکتر حسين فاطمي وزير امور خارجه دولت ملي در محل دفتر رئيس جمهور با اشاره به اينکه نسل جوان و نسلهاي آينده بايد بدانند که ملت ما چه سرمايه‌هاي عظيمي داشته است، تصريح کرد: در طول تاريخ نقش ملت ايران براي رساندن بشريت به جايگاه واقعي خود هميشه ممتاز بوده است.

رئيس‌جمهور با تقدير و تشکر از هديه کتابچه خاطرات دکتر فاطمي مربوط به ماه‌هاي قبل از اعدام وي در زندان گفت: اين خاطرات و يادداشت‌ها سند ارزشمند و متعلق به ملت بزرگ ايران است که در اختيار مورخين قرار خواهد گرفت.

وي افزود : دکتر فاطمي در راه آرمان خود جوانمردانه ايستاد و مبارزه کرد.

دکتر احمدي‌نژاد در ادامه با بيان اينکه دشمنان همواره نخواسته‌اند ملت ايران شاداب و رو به پيشرفت باشد، ‌تأکيد کرد: امروزه نام ايران و فرهنگ ايراني در دنيا پر آوازه شده و تبليغات دروغين دشمنان عليه ملت ايران خنثي شده است.

رئيس‌جمهور همچنين با يادآوري شکنجه‌ها و ظلم‌هايي که در آن دوران به دکتر حسين فاطمي روا داشته شد، خاطرنشان کرد: دکتر فاطمي پايبند منافع ملت و نه منافع شخصي بود و افتخار کشته شدن را بر ننگ وابستگي به بيگانگان ترجيح داد.

همسر دکتر حسين فاطمي نيز در اين ديدار صميمانه با تقديم دفترچه خاطرات دکتر فاطمي به دکتر احمدي‌نژاد، علاقه و محبت فراوان خود را به رئيس جمهور کشورمان ابراز کرد.

همسر دکتر فاطمي همچنين با بيان اينکه با انتخاب دکتر احمدي‌نژاد به عنوان رئيس‌جمهور زندگي‌ او دچار تحول شده است براي وي در خدمت هر چه بيشتر به ملت ايران آرزوي سلامتي و تندرستي کرد.

دکتر حسين فاطمي، وزير امور خارجه وقت، يکي از نقش‌آفرينان در موضوع ملي شدن صنعت نفت ايران بوده است که پس از کودتاي 28 مرداد توسط عوامل رژيم وابسته به جوخه اعدام سپرده شد.

نظرات كاربران:

با تشكر از اين اقدام ارزشمند و ملي دكتر احمدي نژاد، كساني كه اندكي از ماجراي نهضت ملي شدن نفت و نيز تلاش هاي مرحوم دكتر فاطمي در بيرون راندن شاه و خانواده وي پيش از كودتاي 28 مرداد سال 1332 داشته باشند آن وقت به جايگاه مهم و ارزشمند وي پي خواهند برد و چنان چه مرحوم دكتر مصدق اندكي بيشتر تأمل و انتظار كشيده بود طومار حكومت شاه در هم پيچيده شده بود و شاه براي هميشه در خارج مي ماند و هرگز با كودتاي ياد شده به ايران باز نمي گشت. در عين حال دست تقدير چنين مقدر كرد تا پس از 25 سال پس از آن كودتا ، انقلاب اسلامي به رهبري امام راحل خميني كبير رخ دهد و نظامي برقرار شود كه فخر همه نظام هاي حكومتي باشد. با تشكر

جناب آقاي رئيس جمهور اقدام بسيارجالب و شايسته ستايشي انجام داده اند .من از نزديك شاهد تلاش هاي وزراي خارجه براي محبت به اين خانواده بوده ام اما اين اقدام دراين سطح نشان از تيزهوشي و درايت رئيس جمهور در عملي نمودن شعارها و آرمان هاي انقلابي دارد . خوب است كه هميشه و درهرزمان به فكرهمه آنهائي كه درشكل گيري اين نظام سهيم بوده اند باشيم. تا خدائي نكرده از تنهائي و بي كسي و فراموشي دق نكنند. مرده پرستي را بايستي با اين اقدامات از بين برد.

اين قبيل اقدامات جاي تقدير و تشكر دارد و معلوم مي كند كه آقاي احمدي نژاد از همه قشرهاي جامعه حمايت نه از گروه و طيف خاصي، اين ديدارها بايد ادامه داشته باشد. (پيشنهاد مي شود حالا كه به زحمات آقاي دكتر فاطمي ارج نهاده مي شود يك دستي هم به مزار ايشان كه در كنار مزار تختي است آرميده است دستي كشيده شود. )

ده - دوازده قبر در گورستان ابن بويه متعلق به شهيدان بزرگور گمنام کودتاي 28 مرداد وجود دارد . شايسته است به آنها توجه شود . آنها ديگر دستشان از دنيا کوتاه است . بهتر است نيم نگاهي به گورشان داشته باشيم .

http://tabnak.ir/pages/?cid=8694


6:59 گرينويچ - سه شنبه 01 آوريل 2008 - 13 فروردین 1387
 
انتقاد شدید سازمان بهداشت جهانی از اسرائیل
 
غزه
سازمان بهداشت جهانی گفته است که اسرائیل مجوز سفر به بیماران فلسطینی برای مداوا در خارج از غزه را نمی دهد
سازمان بهداشت جهانی از اسرائیل به خاطر محدودیت های پزشکی که به مردم غزه وارد می کند به شدت انتقاد کرد

این سازمان گفت اسرائیل مجوز سفر به بیماران فلسطینی برای مداوا در خارج از این منطقه را نمی دهد و یا این مجوز را با تاخیر صادر می کند

آمبروجیو ماننتی، مسئول دفتر سازمان بهداشت جهانی در کرانه غربی و غزه گفت: "مطالعات صورت گرفته در مورد بیمارانی که به هنگام انتظار برای صدور مجوز از سوی اسرائیلی‌ها مرده اند، نشاندهنده رفتار احمقانه و غیر انسانی است که مایه تاسف است

او افزود: "به نظر، حق دسترسی به خدمات بهداشتی برای فلسطینیان، اختیاری نیست

طبق گزارش این سازمان، اسرائیل در سال ۲۰۰۷ برای بیش از هجده درصد بیماران فلسطینی اهل غزه، مجوز خروج صادر نکرده که این رقم در سال ۲۰۰۶ ده درصد بود.

در دسامبر ۲۰۰۷، سی و شش درصد بیماران فلسطینی اهل غزه مجوز پزشکی دریافت نکردند که این رقم در دسامبر ۲۰۰۶، تنها هشت درصد بود.

آمبروجیو ماننتی افزود که "به راحتی می شد تا از این فجایع، جلوگیری به عمل آورد."

گزارش این سازمان به پرونده امیر الیزجی، کودک نه ساله اشاره می کند که نوامبر سال پیش در بیمارستانی در غزه درگذشت. خانواده او برای خروجش از غزه درخواست مجوز کرده بودند اما مقام های اسرائیلی تا آخرین لحظات با صدور مجوز برای گروه همراه آمبولانس خودداری کردند.

اسرائیل در پاسخ به انتقادهای مطرح شده می گوید که طی سال گذشته بیش از هفت هزار مجوز برای بیماران فلسطینی مقیم غزه صادر کرده است. مقام های اسرائیلی می گویند که بیمارانی که به درمان فوری نیاز دارند، در اولویت قرار می گیرند.

سازمان بهداشت جهانی می گوید از اول اکتبر ۲۰۰۷ تا دوم مارس ۲۰۰۸، سی و دو بیمار فلسطینی به دلیل عدم صدور و یا تاخیر در صدور مجوز جان خود را از دست داده اند.

آقای ماننتی، مسئول دفتر سازمان بهداشت جهانی در کرانه غربی و غزه می گوید که از نقطه نظر پزشکی و بهداشتی، این غیر قابل قبول است

اسرائیل این گزارش سازمان بهداشت جهانی را "کاملا اشتباه" خوانده است.

سازمان بهداشت جهانی در گزارش خود گفته است که از زمان کنترل نوار غزه توسط جنبش اسلامگرای حماس، اسرائیل مجوز کمتری برای بیماران اهل غزه برای مداوا در اسرائیل صادر کرده است

 

http://www.bbcpersian.com

13:52 گرينويچ - سه شنبه 27 نوامبر 2007 - 06 آذر 1386

پزشکان بی دارو و جوانان بیکار غزه

در حالیکه مقام های ارشد بین المللی در کنار سیاستمداران آمریکایی، اسرائیلی و فلسطینی وابسته به فتح در آناپولیس آمریکا با هم دیدار می کنند تا شاید راهی برای خروج از بن بست خاورمیانه پیدا کنند، روزنامه گاردین در گزارشی مفصل به توصیف شرایط وخیم انسانی در غزه پرداخته است

روری مک‌کارتی گزارشگر گاردین در غزه، گزارش را با توصیف شرایط بیمارستان کودکان ناصر، تنها مرکز درمان خردسالان در نوار غزه آغاز می کند و می نویسد که چطور پزشکان و پرستاران از زنده ماندن نوزادی پنج ماهه که بیش از 3 ماه به دستگاه تنفس مصنوعی متصل بوده شاد بودند

اما از سوی دیگر گاردین توضیح می دهد که فقدان امکان تعمیر دستگاه های تنفس مصنوعی باعث شده است نیمی از شش تختخواب این بخش بلا استفاده بماند

این وضعیتی است که خبرنگار گاردین، تعمیم آن به دیگر تجهیزات و امکانات بیمارستان را باعث مصیبت های دیگر می داند؛ از جمله مرگ دختری هفت ماهه در اثر نارسایی کلیه و مرگ پسری 10 ساله که اعتقاد بر آن بود در اثر وجود یک غده مغزی جان خود را از دست داد

گاردین از زبان مسئولان وزارت بهداشت در غزه می نویسد ذخیره 85 داروی عمده، از جمله دارو های شیمی درمانی، آنتی‌بیوتیک های قوی و چندین داروی روان-درمانی در انبارها به پایان رسیده است و از 138 داروی دیگر هم حداکثر به مدت سه ماه ذخیره موجود است

غزه: کشتارگاه کودکان بیمار

گزارشگر گاردین ابتدا درباره نوزاد هفت ماهه دختر از زبان حسن لوبد، پزشک او در بیمارستان ناصر می نویسد واضح بود که این نوزاد تنها به دیالیز نیاز دارد و شرح می دهد که بطور معمول، از آنجا که دستگاه دیالیز کودکان در غزه وجود ندارد، در چنین مواردی بیمار برای درمان به اسرائیل یا مصر فرستاده می شود

اما از اواسط ماه ژوئن (اواخر خرداد ماه) سال جاری که حماس در پی درگیری های مسلحانه شدید با فتح کنترل غزه را در دست گرفت، مرز غزه با مصر بطور کامل بسته شده است و افراد بسیار اندکی مجوز ورود به اسرائیل را دریافت می کنند

گاردین همچنین می نویسد پزشکان حدس می زدند پسر 10 ساله غده ای درون مغز خود دارد اما برای تشخیص صحیح نیاز به عکسبرداری با ام آر آی بود

گزارشگر این روزنامه می نویسد: "پزشکان از اسرائیل تقاضای مجوز برای انتقال این کودک به نزدیک ترین مرکز مجهز به ام آر آی در رام الله در کرانه غربی رود اردن کردند. هرچند مجوز در نهایت صادر شد اما در اثر بروز تاخیری در نقطه عبور مرزی، این کودک جان سپرد

گاردین می نویسد هیچ تضمینی وجود ندارد که دیالیز کردن نوزاد دختر یا انجام ام آر آی بر روی پسر 10 ساله به درمان کامل آنها منجر می شد اما پزشکان و گروه های مدافع حقوق بشر از افزایش بارز رد تقاضاهای عبور از مرز خبر می دهند

"نظامی گری نتیجه فقر نتیجه بستن مرزها

گاردین با لحنی انتقادی می نویسد: "در دست دادن ها و مطرح کردن قولهای صلح در آناپولیس توجه اندکی به بحران موجود در این سرزمین صورت می گیرد

این روزنامه که خبر داده است از هفته آینده دسترسی ساکنان غزه به برق هم کمتر خواهد شد، یاد آور می شود که گرچه تحریمها باعث کاهش اندک حامیان حماس شده اما حماس از همیشه قدرتمندتر است و نسبت به هر دوره دیگری منابع مالی گسترده تری در اختیار دارد

از این رو است که گاردین می نویسد یک میلیون و چهارصد هزار غیرنظامی ساکن غزه بیشترین آسیب را از بسته شدن مرزها می بینند

"صادرات و واردات به شدت تحت تاثیر قرار گرفته است و تنها مقدار کمی غذا وارد غزه می شود

این روزنامه برآورد کرده است که حدود یک میلیون و دویست هزار نفر (85 درصد جمعیت غزه) نیازمند کمک های غذایی سازمان ملل متحد هستند، بی کاری حداقل 50 درصد است و در پنج ماه گذشته 80 هزار کارمند بخش خصوصی کار خود را از دست داده اند

در همین حال خبرنگار گاردین می نویسد: "آینده تاریکی در انتظار نسل جوان غزه است که 65 درصد آنها زیر 21 سال سن دارند و وارد بازار کار می شوند

گاردین می نویسد: "بسیاری از بی کاران برای کسب درآمد عضو نیروی پلیس حماس یا گروه های شبه نظامی شده اند که به وضوح ثابت می کند ضعف اقتصادی زمینه نظامی گری را فراهم می کند

"تحریم برای مجازات غیرنظامیان

گاردین از قول جان گینگ، مدیر آژانس کمک رسانی و کار سازمان ملل متحد در غزه می نویسد: "[هدف] این تحریمها را چگونه می توان توصیف کرد بجز اینکه این تنها مجازات جمعی مردم غیرنظامی و بی دفاعی است که در میانه یک درگیری نظامی گیر افتاده اند؟

این روزنامه همچنین از راجی سورانی، مدیر مرکز فلسطینی حقوق بشر که اسرائیل به او اجازه سفر به بیت المقدس برای دیدار با تونی بلر را نداد، نقل می کند: "ما در آستانه یک فاجعه انسانی هستیم. [در چنین شرایطی] معنی قوانین بین المللی حقوق بشر چیست؟ آیا این قوانین فقط برای بحث و جدال اساتید دانشگاه هاست؟ این [که الان رخ می دهد] قانون جنگل است

اما این روزنامه می نویسد همزمان با بسته شدن مرز مصر در تابستان، دوباره بیماری او بازگشت و همزمان با گسترش بیماری به تمام اعضاء بدن، ذخیره داروهای شیمی درمانی او نیز به پایان رسید

خبرنگار گاردین شرح داده است که با این حال درخواستهای متعدد او برای رفتن به اسرائیل و حتی درخواست گروه مدافع حقوق بشر اسرائیلی موسوم به پزشکان طرفدار حقوق بشر "به دلایل امنیتی" رد شد

"او درد شدیدی داشت و حتی دیدار با او کار ساده ای نبود

این بیمار روز 17 نوامبر (10 روز پیش از چاپ مقاله) درگذشت؛ تنها یک روز پیش از آنکه به نوشته گاردین مجوز سفر او به اسرائیل صادر شد

ابو وطفا، یکی از دوستان این جوان اهل غزه می گوید: "تمام مسئولیت [مرگ او] بعهده اسرائیل است. این یک نوع انتقام از مردم فلسطینی است

او ادامه می دهد: "ما به عشق حماس به آنها رای ندادیم. ما فقط برای خلاص شدن از فساد به حماس رای دادیم. ما تغییر می خواستیم

گزارش گاردین با این جمله ابو وطفا به پایان می رسد: "ما همه منتظر باز شدن مرز هستیم. به محض اینکه مرز باز شود می رویم به مصر، به امارات، قطر، هرجا. ما واقعا تحت فشار هستیم

http://www.bbc.co.uk/persian/worldnews/story/2007/11/071127_ba-guardian-gaza.shtml


اعتراض کنگره به رسانه های فارسی زبان آمریکا

به نوشته روزنامه واشنگتن تایمز، کنگره آمریکا به نحوه عملکرد رسانه های فارسی زبان تحت حمایت دولت آمریکا (صدای آمریکا و رادیو فردا) اعتراض کرده است.

کنگره آمریکا می گوید این رسانه ها وقت زیادی را به میهمانانی با دیدگاه های موافق رژیم ملایان اختصاص داده و نتوانسته اند به حد کافی در ترویج ارزش های آزادی شخصی موفق عمل کنند. برخی از اعضای تیم رادیو فردا مستقر در جمهوری چک به طور قابل توجهی ضدآمریکایی هستند که می توان از صحبت های آنها و نیز اخبار گزینشی آنها به این مسئله پی برد.

واشنگتن تایمز نوشت از آنجا که کمیته روابط خارجی کنگره معتقد به پخش برنامه هایی با محتوای ضدآمریکایی و حضور میهمانانی با دیدگاه های موافق رژیم ملایان در رسانه های فارسی زبان آمریکا است، لذا این کمیته انتصاب جیمز گلاسمن، رییس کنونی هیات مدیره رسانه های خارجی دولت آمریکا (BBG) به عنوان مدیر بخش دیپلماسی وزارت امور خارجه را به تاخیر انداخته است.

سناتور جمهوریخواه تام کوبورن، عضو کمیته روابط خارجی سنا از ایالت اوکلاهاما منتقد اصلی گلاسمن و مانع عمده در راه انتصاب وی به این سمت محسوب می شود.

سناتور کوبورن در طول سال های اخیر از هیات مدیره رسانه های خارجی آمریکا (BBG) که متولی اصلی شبکه های فارسی زبان در این کشور است خواسته بود متن انگلیسی برنامه های فارسی این رسانه ها را در اختیار وی قرار دهند اما تاکنون این اسناد در اختیار وی قرار نگرفته است.

سال گذشته نیز وزارت دفاع آمریکا در اعتراض به برنامه های رادیو فردا گفته بود آخرین تجربه بسیاری از کارمندان این رادیو همکاری با رسانه های حکومتی در ایران بوده و این رادیو به نفع رژیم ملایان کار می کند.


احضار اعلمی به دادگاه

اکبر اعلمی نماینده تبریز از سوی دادسرای کارکنان دولت به اتهام آنچه توهین به مقدسات خوانده شده، احضار شد.دادگاه کارکنان دولت طی احضاریه یی که از سوی هیات رئیسه مجلس به این نماینده ابلاغ شده از وی خواسته برای دفاع از سخنانش در جمع اصلاح طلبان زنجان به شعبه دوم دادسرای کارکنان دولت برود. اکبر اعلمی که روز گذشته و همزمان با اولین جلسه علنی مجلس در سال جدید از احضار خود به دادگاه آگاه شد، متن احضاریه اش را در اختیار خبرنگاران قرار داد. در این احضاریه آمده است؛

بسمه تعالی
هیات رئیسه محترم مجلس شورای اسلامی

با سلام؛
احتراماً پیرو نامه شماره 86/2 ب/302- 24/9/86 مقرر است به آقای اکبر اعلمی نماینده محترم مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی ابلاغ گردد ظرف 3 روز پس از رویت درخصوص شکایت مدعی العموم به طرفیت آقای اکبر اعلمی دایر بر توهین که در روزنامه ایران طی شماره 3800 شنبه مورخ 10/9/86 به شرح ستون دیگر چه خبر تحت عنوان از دولت امام حسین(ع) هم انتقاد می کنم چاپ گردیده است جهت توضیح در این مرجع حاضر شود.اعلمی در اولین واکنش به احضار خود به دادگاه آن را ناشی از انتقادات تند و تیزش نسبت به عملکرد دولت احمدی نژاد دانست. البته آنچه هم مدعی العموم به آن تحت عنوان اتهام اعلمی استناد کرده پاسخ این نماینده به اعتراض ها و تخریب های حامیان دولت در پی سخنرانی انتقادآمیزش از عملکرد دولت احمدی نژاد بود.اعلمی سال گذشته و حتی قبل از آغاز ثبت نام انتخابات مجلس هشتم در جمع اصلاح طلبان زنجان در پاسخ به اینکه چرا بیش از سایر نمایندگان از دولت نهم انتقاد می کند و وزرای کابینه نهم را هر ماه برای پاسخگویی به سوالاتش به مجلس فرا می خواند، عنوان کرد برای انتقادهایش معیار و ملاک دارد چرا که قسم خورده از حقوق ملت دفاع کند. وی در بخشی از سخنرانی اش که بعداً دردسرساز شد، گفته بود؛ «چنانچه امروز کابینه فرضی امام حسین(ع) تشکیل شود و در دولت کریمه ایشان به نمایندگی از ملت افتخار حضور در مجلسی را داشتم که در دولت ایشان تشکیل شده است، چنانچه مطابق اصل 67 قانون اساسی سوگند یاد کرده باشم که پاسدار حریم اسلام و نگاهبان دستاوردهای انقلاب و مبانی جمهوری اسلامی و حافظ حقوق ملت و پایبند به خدمت به مردم و دفاع از قانون اساسی مبتنی بر موازین اسلامی باشم، از آنجا که کابینه معصوم، معصوم نیست چنانچه تخلفی در میان اعضای کابینه ببینم لازمه عمل به سوگندی که ایراد کرده ام این است که اعضای غیرمعصوم آن کابینه را نیز مورد نقد قرار می دهم. چنانچه حضرت امیر(ع) هم به استناد شکایت سوده بنت عماره حکم عزل یکی از کارگزارانش را صادر و ابلاغ کرد». این بخش از سخنان اعلمی به عنوان توهین به مقدسات قلمداد شد. هر چند برخی روحانیون و مراجع همان زمان اعلام کردند انتقاد از کابینه فرضی امام معصوم اهانت به مقدسات نیست. با این وجود رسانه های حامی دولت در یک اقدام هماهنگ عنوان کردند؛«اعلمی از دولت امام حسین انتقاد می کند.» چنانچه خبرگزاری فارس خبری را تحت این عنوان منتشر کرد؛«عضو فراکسیون اقلیت مجلس هفتم دیشب در جمع اصلاح طلبان استان زنجان به انتقادهای تند و شدید از احمدی نژاد پرداخت و گفت؛ زمان خاتمی هم انتقاد می کردیم. وی افزود؛ امروز هم انتقاد می کنم من یک معیار دارم آقای خاتمی که ببخشید، امام حسین(ع) هم فردا بیاید اینجا کابینه تشکیل بدهد براساس معیارهایی که خودم دارم و به تشخیص خودم چون قسم خورده ام که از حقوق ملت و از منافع ملی دفاع کنم مقلدوار عمل نمی کنم. اگر به این نتیجه رسیدم که کادر کابینه امام حسین(ع) تشکیل شود و از آن معیارهایی که من در نظر دارم و در قانون اساسی آمده عدول کرده کابینه امام حسین(ع) را می کشم می آورم مجلس.»

به دنبال انتشار چنین سخنانی، انتقادها به سرعت شدت گرفت. چنانچه حتی امام جمعه تبریز هم در مراسم نماز جمعه تبریز اعلمی را به توهین به مقدسات متهم کرد. گرچه اعلمی عنوان کرد یک توطئه پنهان در کار بوده و از سخنرانی دو ساعته تنها «لاتقربوا بصلوه نفی» را جار زده اما «انتم سکاری» را پنهان کرده اند تا سوءتفاهم هایی برای افکار عمومی ایجاد شود اما اعتراض ها ادامه پیدا کرد تا آنکه سرانجام وی در نطقی برخی از پشت پرده های ماجراهای تبریز را بیان کرد و از افرادی نام برد که مغرضانه از احساسات مردم تبریز سوءاستفاده کرده اند، حال آنکه وی تنها منظورش آن بوده که در امر به معروف و نهی از منکر از منش امام حسین(ع) پیروی کرده و هیچ مصلحتی بالاتر از منافع مردم قرار ندارد و حاضر نیست به خاطر خوشامد دولت نهم، سکوت کرده و از ایرادهای کابینه احمدی نژاد چشم پوشی کند. اعلمی در این نطق متن کامل سخنانش را خواند تا نشان دهد آنچه رسانه های حامی دولت منتقل کرده اند با آنچه وی گفته تفاوت آشکار دارد و برخی از شخصیت های استان هم به استناد اخبار رسانه های حامی دولت به تخریب وی پرداخته اند.در احضاریه دادسرای کارکنان دولت جالب است که به ستون دیگه چه خبر روزنامه ایران استناد شده و این روزنامه هم اظهارات اعلمی را به نقل از خبرگزاری فارس منتشر کرده، حال آنکه اعلمی در همان نطق مجلس هم به استناد مدارک اثبات کرد که خبرگزاری مذکور متن کامل سخنانش را منتقل نکرده و برخی از جملات را حذف یا اضافه کرده است. به گفته اعلمی مشخص نیست که چرا مدعی العموم به جای استناد به نوار سخنرانی اش، معیار را روزنامه دولتی ایران قرار می دهد.

اعلمی تنها گناهش را انتقادهای صریح از دولت دانست که بسیاری از نمایندگان جرات بیان آن را ندارند.

گرچه وی عنوان کرد تصمیم دارد از این افراد که دروغ پردازی کرده تا حقیقت را شکل دیگری جلوه دهند شکایت کند اما هیات رئیسه مجلس به ویژه حدادعادل از نماینده تبریز خواست به این ماجرا خاتمه دهد.

حدادعادل با بیان اینکه حالا که همه چیز مشخص شده دیگر نیازی به ادامه دادن این ماجرا نیست از اعلمی خواست پس از این نطق به اعتراض هایش نسبت به تخریبش پایان دهد. گرچه اعلمی پذیرفت و سکوت کرد، با این وجود هیات رئیسه مجلس در اقدامی، کمتر از دو ماه بعد، احضاریه مدعی العموم را به وی ابلاغ کرد.

حال آنکه تا پیش از مجلس هفتم رسم بر این بود اگر از نماینده یی که دارای مصونیت است شکایتی می شد، هیات رئیسه آن را ابلاغ نمی کرد و در نهایت با امتناع آنها، مدعی العموم مستقیماً احضاریه را تقدیم نماینده مجلس می کرد. تنها در یک مورد بود که حسین لقمانیان نماینده مجلس ششم به مدت 20 روز بازداشت شد که در نهایت با واکنش تند مهدی کروبی رئیس مجلس ششم و سایر نمایندگان آزاد شد.به هر حال احضاریه اعلمی، چندمین تجربه نمایندگان در مجلس هفتم است که به طور مستقیم هیات رئیسه تن به آن داده که به نمایندگان شان ابلاغ کنند که باید برای پاسخگویی به دادسرا بروند.

نکته قابل تامل دیگر در احضار اعلمی تاریخ احضاریه فوق است. روی برگه احضاریه یی که به اعلمی ابلاغ شده تاریخ 29 بهمن قید شده و دبیرخانه مجلس هم 12 اسفند آن را دریافت کرده است. براین اساس در همان روزهایی که اعلمی ردصلاحیت شده بود و از سوی حدادعادل و شورای نگهبان عنوان می شد که احتمال تایید صلاحیت وی وجود دارد و پرونده توهین مختومه است، نه تنها قصدی برای تایید صلاحیت این نماینده وجود نداشته بلکه از وی به خاطر همان استدلال هایش در دفاع از عملکرد منتقدانه اش در مجلس شکایت شده است.به هر حال نماینده یی که در دو سال گذشته دردسرهای بسیاری برای دولت نهم به ویژه در طرح سوال از وزرا و کشاندن حداقل یک وزیر در هر ماه به مجلس، ایجاد کرد باید تا دو روز دیگر به دادسرای کارکنان دولت برود و توضیح دهد که چرا معتقد است حتی کابینه امام معصوم هم معصوم نیست و یک نماینده حق دارد از آن انتقاد کند. اعلمی خود عنوان می کند منظورش دولت نهم بوده و قصد داشته به حامیان احمدی نژاد بگوید که حتی اگر اصرار دارند که رئیس جمهور مورد الطاف معصومین است، کابینه اش چنین مصونیتی ندارد و یک نماینده حق دارد به خاطر ناحق شدن حقوق ملت وزرای دولت را به صحن علنی مجلس بکشاند.

زن بیگناه را پس از 11 سال زندان با ضربات شلاق آزاد کردند

روزنامه اعتماد: زني که از سوي دادگاه تاکستان قزوين به سنگسار محکوم شده بود پس از واکنش هاي گسترده سرانجام از سوي کميسيون عفو و بخشودگي قوه قضائيه مورد عفو قرار گرفت و آزاد شد. اين اقدام در حالي صورت گرفت که پيش از اين حکم رجم هم جرم اين زن به اجرا درآمده بود.به گزارش خبرنگار ما پرونده مکرمه ابراهيمي و هم جرمش جعفر که يکي از جنجالي ترين پرونده هاي سال گذشته بود با سنگسار جعفر آن هم درست زماني که رئيس قوه قضائيه دستور توقف اجراي حکم را داده بود واکنش هاي زيادي را برانگيخت تا جايي که چند روز بعد از سنگسار جعفر، سخنگوي قوه قضائيه اعلام کرد به اقدام اين قاضي در دادسراي انتظامي قضات رسيدگي خواهد شد.مکرمه و جعفر که 11 سال از عمر خود را در زندان گذرانده بودند با شکايت شوهر سابق مکرمه در تاکستان قزوين بازداشت شدند. مطابق آنچه مکرمه در دفاعيات خود گفته است وي سال ها از شوهر اولش جدا زندگي مي کرد و آنها براي طلاق پرونده يي هم در دادگاه خانواده داشتند.مکرمه در جلسه رسيدگي به پرونده اش در کميسيون عفو و بخشودگي خطاب به قضات گفت؛ شوهرم مرا طلاق نمي داد، وادارم مي کرد با او زندگي کنم، مرد بداخلاقي بود و کتکم مي زد، ما سال ها بود که با هم اختلاف داشتيم و با يکديگر زندگي نمي کرديم وقتي از طلاق نااميد شدم، تصميم گرفتم با جعفر فرار کنم، من فکر مي کردم بعد از اين همه مدت جدايي و نداشتن رابطه ديگر عقدم با شوهر اولم باطل است به همين خاطر هم به صورت صيغه يي با جعفر ازدواج کردم. طعم شيرين زندگي را با اين مرد چشيدم. ما صاحب فرزند شديم و دو سال از ماجرا گذشته بود که با شکايت شوهر اولم من و جعفر در تاکستان دستگير شديم و ما را زنداني کردند. وقتي حکم به سنگسار ما داده شد ديوان عالي کشور حکم را نقض کرد و ما با وثيقه از زندان آزاد شديم.مکرمه در ادامه افزود؛ فرزند دومم را باردار بودم که دوباره زنداني شديم و فرزندم در زندان به دنيا آمد. من و دو فرزندم در زندان زنان و جعفر در زندان مردان بود. ما دوباره به سنگسار محکوم شديم و اين در حالي بود که من چندين بار گفتم که مدت ها از شوهرم جدا زندگي کرده ام و هيچ رابطه يي بين ما نبوده و حتي تقاضاي طلاق هم از دادگاه کرده بودم. در هيچ کدام از جلسات محاکمه هم شوهرم حضور نداشت و ما را بدون شاکي محاکمه مي کردند اما ديوان عالي کشور اين بار حکم سنگسار را براي هر دوي ما تاييد کرد.افت و خيزها در پرونده مکرمه و جعفر شهريورماه سال گذشته زماني به اوج خود رسيد که سعيد اقبالي وکيل مدافع اين محکومان اعلام کرد براي مطالعه پرونده و دفاع از موکلانش هيچ همکاري با وي نشده و قرار است چند روز ديگر حکم سنگسار هر دو محکوم در قبرستان تاکستان به اجرا درآيد. انتشار اين خبر در سايت هاي اينترنتي و روزنامه ها واکنش شديد و سريع مدافعان حقوق بشر در داخل و خارج از ايران را برانگيخت و کميسيون حقوق بشر اسلامي که نهادي زير نظر قوه قضائيه است نيز به اين حکم واکنش نشان داد. سرانجام بعد از چند روز جنجال درست 48 ساعت قبل از اجراي حکم، رئيس قوه قضائيه از اختيارات خود استفاده کرد و با ارسال نامه يي مبني بر توقف اجراي حکم سنگسار به دادگستري قزوين جلوي اجراي حکم را گرفت تا خانواده اين دو محکوم، وکيل مدافع شان و مدافعان حقوق بشر نفس راحتي بکشند و اميدوار باشند هنوز راهي براي نجات جان اين دو نفر باقي مانده است اما اين اميدواري چندان طولاني نبود. 10 روز بعد از صدور نامه آيت الله هاشمي شاهرودي از زندان مرکزي تاکستان خبر رسيد مکرمه بدحال است چرا که عده يي به وي خبر دادند جعفر در قبرستان تاکستان سنگسار شده است. اول احتمال مي رفت اين خبر فقط يک شايعه باشد زيرا هيچ يک از مسوولان پرونده و دستگاه قضايي خبر را تاييد نمي کردند. با اين وجود شايعه سنگسار جعفر هر لحظه قوت مي گرفت و منابع آگاه جزئيات بيشتري از اين سنگسار را فاش مي کردند تا اينکه 24 ساعت بعد، سرانجام رئيس دادگستري قزوين براي اداي توضيحات مجبور شد به تهران بيايد و ساعاتي بعد جمشيدي سخنگوي قوه قضائيه با اعلام خبري اجراي حکم سنگسار جعفر را تاييد کرد و در روزهاي بعد مسوولان اعلام کردند قاضي اجراکننده حکم خودسرانه اقدام به اين کار کرده است و با وي برخورد خواهد شد.پس از آن منابع موثق در تاکستان قزوين اعلام کردند جعفر تا زمان انتقالش به قبرستان نمي دانسته است قاضي قصد اجراي حکم را دارد.هنگام اجراي حکم نيز فقط چند مامور و يک قاضي اجراکننده حکم حضور داشتند و جعفر را به چاله يي انداختند که 10 روز قبل آماده شده بود.چند روز بعد از اين حادثه و در حالي که قول پيگيري تخلف قاضي پرونده داده شده بود از دفتر آيت الله شاهرودي دستور داده شد مکرمه از تاکستان به زندان مرکزي قزوين منتقل و پرونده وي نيز براي بررسي به دفتر رئيس قوه قضائيه ارسال شود. هرچند افرادي که پرونده مکرمه را دنبال مي کردند همچنان دل نگران سرنوشت اين زن بودند، اما وقتي سعيد اقبالي وکيل مدافع وي خبر داد آيت الله شاهرودي پرونده را به کميسيون عفو و بخشودگي فرستاده است، اميدها جاني دوباره گرفت.پس از آن پرونده مکرمه در چندين جلسه مورد بررسي قرار گرفت و سرانجام اين زن بعد از 11 سال مورد عفو قرار گرفت و حکم سنگسار وي به شلاق حدي تبديل شد و روز 28 اسفندماه سال گذشته حکم شلاق به اجرا درآمد و وي پس از آن آزاد شد. اين زن که هم اکنون در خانه يکي از اقوامش زندگي مي کند از دو فرزندشان که حاصل زندگي مشترک وي و جعفر است، نگهداري مي کند.بسياري با اين اقدام آيت الله شاهرودي اميدوار هستند تا پرونده ساير محکومان شبيه مکرمه نيز در کميسيون عفو و بخشودگي مورد بررسي قرار گيرد.در اين ميان هر چند رئيس قوه قضائيه طي بخشنامه يي قضات را از صدور حکم رجم برحذر داشته است اما برخي حقوقدانان بر اين باورند که نمي توان قضات را از صدور حکم منع کرد و اگر از آن استفاده کنند نمي توان به راي ايراد قانوني گرفت.

azadtribun20080409


سخنی با دکتر ابراهیم یزدی مرد هزار چهره سیاست، جعبه سیاه و باز نشده انقلاب

 

یکی از شخصیت هایی که با انقلاب در صحنه سیاسی کشور ظاهر شد و مدت ها از کارگردانان، صحنه پردازان و بازیگران اصلی بود دکتر ابراهیم یزدی است. ایشان در رکاب رهبر انقلاب بر اساس نوشته های خود بعنوان مترجم، مشاور و رابط با افراد، گروه ها و نمایندگان کشور های وارد صحنه شد تا بتواند دوران گزار و تغییر رژیم را آسان سازد و رژیم جمهوری اسلامی را جایگزین نظام شاهنشاهی نماید. در این راستا با رهبر انقلاب وارد کشور شد، در پی پیروزی انقلاب در دادگاه ها برای کشتار عوامل رزیم شکست خورده به سود رژیم پیروز شرکت جست و بنام دادگاه های انقلاب اسلامی تعدادی از شخصیت های برجسته و شناخته شده نظامی و سیاسی را معدوم کرد، هر چند در نوشته های اخیر خود سعی می کند خود را از عوامل کشتار دور سازد و  از عملکرد دادگاه های انقلاب دوری جوید،  ولی مشکل بتواند بر عملکرد های خود سرپوش بگذارد البته گذشت زمان چیزی را از یاد تاریخ و یا صفحات آن پاک نمی کند، شاید پیری باعث کندی ذهن شود و خود انسان به این باور برسد که کاری انجام نداده و یا مرتکب گناهی نشده است و یا عملکردش شامل مرور زمان شده است. ولی آنچه مسلم است قضاوت تاریخ است.  به هر رو آقای دکتر یزدی براستی یکی از معدود شخصیت هایی است که هنوز باز نشده، راز های نهفته در دل خود را باز گو نکرده است، هنوزعنوان جعبه سیاه انقلاب را بهمراه دارد، گاهی مطالب سوخته و تاریخ مصرف گذشته را برای تبرئه خود به زبان می آورد.

در پی پیروزی انقلاب از دادگاه های انقلاب به وزارت امور خارجه منتقل شد و سرنوشت دیپلوماسی کشور را در دست گرفت و در مذاکرات پشت پرده با ایالات متحده شرکت کرد و همراه با مهدی بازرگان رئیس دولت موقت در ظاهر از دولت کناره گیری کرد. با درگذشت مهندس بازرگان به دبیر کلی نهضت آزادی منصوب شد. دکتر یزدی در تمام این مدت رابطه با آمریکا را حفظ کرد، گاهی برای معالجه و گاهی برای دیدار فرزندان خود به آنجا مسافرت کرد و در محافل گوناگون به گفتگو پرداخت ولی در ایران مورد بازخواست قرار نگرفت و به فعالیت های سیاسی خود ادامه داد. دکتر یزدی در همه این سال ها از یک سو عملکرد جمهوری اسلامی را به نقد کشید و از دیگر سو از موجودیت آن دفاع کرد و آن را ضرورت تاریخ خواند و تا به امروز هم  به این روش ادامه داده است.

دکتر یزدی بار دیگر در این روز ها برای دیدار با فرزندان خویش روانه آمریکا شد ولی از همان روز های نخستین به سخن رانی ها پرداخت و احکام جدیدی در رابطه با عملکرد جوانان در ایران پرخاشگرصادر کرد. در جلسه سخنرانی و پرسش و پاسخ که در انستیتوی خاور میانه در واشنگتن برگزار شد گفت ً. در ایران امکان انقلاب و تغییر رژیم وجود ندارد و کسی هم بدنبال آن نیست... من به نسل جوان می گویم که اشتباه ما را تکرار نکنند و نگویند این ها بروند همه چیز خوب می شودً. دکتر یزدی بعد از سی سال به این نتیجه رسیده که انقلاب اشتباه بوده است!! این برای دکتر یزدی غیر طبیعی نیست زیرا سال ها پیش از انقلاب از ایران خارج شده، از رنج توده های مردم دور بودند، حادثه ای که با افزایش قیمت نفت در این روزها مردم محروم ایران روبرو هستند در ان روز ها هم روبرو بودند، تورم کمر توده های زحمتکش را می شکست و بحران هر روز عمیق تر می شد، مردم همراه با نان آرزوی آزادی داشتند که آن را  با جنبش مشروطیت آغاز کرده بودند، شاید آقای دکتر یزدی برای اسلام و جمهوری اسلامی تلاش می کردند ولی مردم خواهان آزادی و عدالت اجتماعی بودند، این خواسته ها به قدری گسترده بودند که  بازتاب این خواسته ها در گفتار آیت اله خمینی در رابطه با پول آب و برق و سند دست پینه بسته دهقانان است مشاهده می شد، آقای یزدی کار گزار است نه تحلیل گر سیاسی که بخواهد به جوانان رهنمود دهد و یا حکم صادر کند. دکتر یزدی در ادامه گفتار می گوید. ً در جمهوری اسلامی بگونه ای که در کشور های سوسیالیستی و بلوک شرق اتفاق افتاد، انقلاب های رنگی، مخملی، سفت و شل اتفاق نخواهد افتاد، شاید تجربه روسیه تکرار شود که در آن مافیای جنایت و پول، افراد حزبی و امنیتی به قدرت رسیدند.ً آقای یزدی هم اشراف دارند و هم آگاه هستند که امروز هم در ایران نیرو های نظامی و امنیتی دولت و نهاد های قدرت را در همه عرصه ها در دست دارند و حکومت می کنند. دکتر یزدی به نصیحت روحانیت می پردازد و می گوید. ً نارضایتی در بین مردم رو به گسترش است، 75 درصد از مردم ایران جوان هستند و بگونه ای که ما بودیم آرمان گرا نیستند و روحانیت از آن بی خبرند... آنان از رخداد های جهان هم بی خبرند و هنوز در فضای جنگ سرد به سر می برند... اکنون ضعیف ترین دمکراسی ها با ثبات تر از قوی ترین دیکتاتوری ها هستند.ً از این رو جوانان، دانشجویان، زحمتکشان، روشنفکران و نسل امروز ایران خواهان تغییر در راستای دمکراسی اند که آرزوی دیرینه مردم است. آقای یزدی به این دست آورد مهم دمکراسی اشاره نمی کند که مردم هر کشوری حق دارند در صورت گرفتار آمدن به دست حکومت نا مطلوب و ناپسند آن را به زیر کشند و حکومت دلخواه خود را که قدرتش را از مردم بگیرد برپا دارند. دکتر یزدی به مردم هشدار می دهد که از قانون اساسی حمایت کنند و در تلاش تغییر و یا اصلاح آن نباشند. این در حالی است که نظام جمهوری اسلامی با توسل به همین قانون اساسی همه راه های برون رفت را بسته و راه رشد دمکراسی را مسدود کرده است، براساس همنین قانون اساسی مردم حق تعیین سرنوشت خویش را از دست داده، همه قدرت دردست یک فرد و یک گروه متمرکز شده است، انان بر همه چیز نظارت دارند و قدرت مطلق و حق حاکمیت را از آن خود می دانند. آقای یزدی خود یکی از عناصر مهم و فعال در تهیه این قانون اساسی بودند که هیچگونه آثاری از دنیای مدرن را در خود نهفته ندارد، جالب است آقای یزدی بعد از سه دهه به مردم ایران بویژه به بخش مهمی که هیچگونه دخالتی در انقلاب و تهیه آن قانون اساسی ندارند ، توصیه می کند از آن تبعیت کنند و به اصول آن پایبند باشند در حالیکه خود ازعملکرد خود در دوره انقلاب و تکوین آن اظهار ندامت و پشیمانی می کند.

دکتر یزدی در کتاب خود با عنوان ً آخرین تلاش ها در آخرین روز هاً در صفحه 186 می نویسد.ً در بهشت زهرا، امام یکی از مهمترین مقولات سیاسی، اجتماعی در باب حاکمیت ملی را مطرح کردند. و گفتند که اگر چنانچه حکومت و سلطنت دولتی و فردی در یک مرحله با رأی آزاد مردم هم بوده باشد، و آن حکومت و دولت مشروعیت قانونی داشته باشد این امر، حق آن مردم و یا نسل های بعدی را از بین نمی برد که هر زمان آن تصمیم را نادرست دیدند آن را لغو نکنند. دکتر یزدی سپس بخش هایی از گفتار آیت اله خمینی را می آورد که در آن گفته می شود.ً ... به چه حقی ملت 50 سال پیش سرنوشت ملت بعد را تعیین می کند. سرنوشت هر ملتی به دست خودش است... مگر پدر های ما ولی ما هستند که در 80 تا 100 سال پیش از این سرنوشت ما را تعیین می کنندً. آقای یزدی خود را ولی مردم می پندارد و به آنها می گوید و با توپ و تشر هم می گوید که به پا برنخیزند و مطیع قوانینی باشند که ایشان با همکاران و شرکای خود با شور انقلابی تهیه کرده و به اجرا گذاشته اند. آقای یزدی با فقر، اجاره بها، تورم، بیکاری، اخراج، تحریم، کتک، زندان، شلاق و محرومیت های اجتماعی نه دیروز و نه امروز و نه فردا سرو کار نخواهد داشت، با توده های مردم که از هیچگونه امنیت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی برخوردار نیستند ارتباطی ندارد، از ان رو اصرار می ورزد که جنبشی شکل نگیرد و مردم محروم به پا نخیزد. جامعه در تب و تاب گرانی و فقر می سوزد، حجم نقدینگی هر روز بیشتر می شود، تورم فقیر را فقیر تر غنی را غنی تر می کند، در نتیجه فاصله طبقاتی هر روز افزایش می یابد، دانشجویان و استادان اخراج می شوند، کارگران به جای حرمت و احترام شلاق می خورند، سانسور بیداد می کند، قوانین ضد بشری و قرون وسطایی بنام مجازات اسلامی از قطع عضو تا سنگسار به اجرا در می آید، برخی از حکام شرع به دستور بالاترین مقام قضایی کشور گوش نمی دهد. آقای یزدی با الهام از نظام ولایتی و فقاهتی خود را رهبر و مرشد می داند و به مردم توصیه می کند که به تغییرات و مخالفت با قانون اساسی فکر نکنند و نظام موجود را بعنوان سرنوشت نهایی قبول کنند. براستی خجالت آور است که انسان مداح نظامی باشد که درسایه آن بر اساس آمار رسمی 10 میلیون انسان زیر فقر مطلق زندگی کنند و هر روز بر تعداد آنها افزوده شود.

ایران کشور بزرگ و پهناوری است که همه ظرفیت رشد و توسعه پایدار را دارد و می تواند سهم مهمی در شاخصهای اقتصادی جهان داشته باشد، یکی از موانع رشد ساختار سیاسی، قوانین عقب مانده بویژه قانون اساسی بازدارنده است که آقای یزدی به پاسداری از آن بر می خیزد و با هرگونه تغییر و تحول مخالفت می کند. ایران در دسته بندی کشور ها می تواند در ردیف چین، روسیه، هند، برزیل، آفریقای جنوبی و ترکیه به پیش بتازد، در اغلب این کشور ها رشد اقتصادی دو رقمی ویا نزدیک به 10 درصد است، در همه این کشور ها تورم مهار شده زیر 10 درصد سیر می کند، سهم این کشور ها در کار و فعالیت های تجاری هر روز گسترش می یابد. این کشور ها با استفاده از پایین بودن بهره های بانکی در جهان به جذب سرمایه پرداخته، از بازار های مالی جهان با فروش سهام یا اوراق قرضه مبلغ هنگفتی بدست آورده اند و آن را در صنایع خود بکار برده اند. این کشور ها همان طور که در اقتصاد جهان سهم خود را بالا می برند، در روند نظم نوین جهان جایگاه خود را مستحکم می کنند در نتیجه رفاه مادی خود را بالاتر می برند. بنابرین برای گسترش رفاه اقتصادی و فضای باز سیاسی تغییر ساختار کهنه و پوسیده الزامی است، نمی توان بر پایه های لرزان و شکننده ساختمان محکمی بنا نهاد، از این رو بهتر است آقای دکتر یزدی بجای صحبت در انستیتوی خاور میانه در واشنگتن در کشور خود به مبارزه سیاسی بپردازد و حقوق سیاسی خود و دوستان را به دست آورد، ابتدایی ترین حق انسان حق تعیین سرنوشت و حق انتخاب کردن و انتخاب شدن است که آقای یزدی و دوستان در سایه قانون اساسی موجود در جمهوری اسلامی از آن محروم هستند...

دکتر محمد حسین یحیایی


وضعیت حقوق بشر در آذربایجان

 مصاحبه اویرنجی با فاخته زمانی ریس انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان

 

اخبار روز - سه‌شنبه  ۲۰ فروردين ۱٣٨۷ -  ٨ آوريل ۲۰۰٨

 

اویرنجی: اوج گرفتن دستگیریها و افزایش فشار بر فعالین ملی آذربایجان، جنبش دانشجوئی آذربایجان را بر آن داشت تا بخش عظیمی از انرژی خود را صرف فعالیت های حقوق بشری نموده و به نوبه خود مانع از شکل گیری و مستولی شدن فضای سانسور در آذربایجان شود. در این راستا اویرنجی در حد توان سعی در انعکاس اخبار بازداشتها داشته است. در شرایطی که فضای کاملا امنیتی بر شهرها و دانشگاههای کشور حاکم است، طیبعتا جنبش دانشجوئی آذربایجان، توان لازم و کافی در پوشش گسترده و همه جانبه اخبار بازداشتها را نخواهد داشت. اما با این حال ضمن ایجاد شبکه های گسترده مردمی و دانشجوئی در حد زیادی مانع از گسترش فضای سانسور شده و به نوعی زمینه ناکامی سیستم سانسور رژیم را فراهم نموده است. علاوه بر جنبش دانشجوئی آذربایجان سه نهاد مهم حقوق بشری آذربایجانی در سطح بین المللی فعالیتهای شایان توجهی در راستای احقاق حقوق زندانیان سیاسی آذربایجان انجام داده ند. کمیته دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان (آسمک) به سخنگوئی علیرضا جوانبخت، جمعیت دفاع از حقوق آذربایجانیان جهان به ریاست بویوک رسول اوغلو و انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان (آداپ) به ریاست سرکار خانم فاخته زمانی زحمات فراوانی در راستای دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان متحمل شده اند. صدور دهها اعلامیه از سوی سازمان عفو بین الملل و دیگر نهادهای بین المللی حقوق بشر همه مدیون فعالیتهای این عزیزان می باشد. اگرچه جنبش دانشجوئی آذربایجان ضمن حفظ استقلال عمل و در راستای منافع ملی آذربایجان گام بر می دارد، اما همکاری با نهادهای حقوق بشری را نه تنها نافی استقلال خود نمی داند بلکه ضرورت تاریخی حرکت ملی آذربایجان تلقی می کند. و صد البته این مصاحبه نیز در این راستا صورت گرفته است. از اینروی جهت آشنائی بیشتر با عملکرد سازمانهای مدافع حقوق بشر در آذربایجان سایت اویرنجی تصمیم به مصاحبه با فعالان حقوق بشر گرفته است. فعالانی که بدور از جناح بندیهای متداول سیاسی صرفا به دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان می پردازند. خانم فاخته زمانی از جمله فعالانی است که اگرچه نسبت به دیگر فعالان سابقه کمتری در حرکت ملی آذربایجان دارد ولی بواسطه هوش، متانت، درایت و منش بالای انسانی خود توانسته است، جایگاه انسانی رفیعی در بین خانواده های زندانیان سیاسی آذربایجان برای خود دست و پا کرده و اعتماد وسیع نهادهای حقوق بشر بین المللی را به مسئله آذربایجان جلب کند. سخنرانی اخیر ایشان در کنگره آمریکا آشکارانه از سوئی عملکرد ضد انسانی رژیم جمهوری اسلامی را افشا و از سوئی دیگر مواضع نژادپرستانه اپوزیسیون فارس و به وِیژه سلطنت طلبها را به چالش طلبید.

 
جنبش دانشجوئی آذربایجان به نوبه خود ضمن تشکر از ایشان به خاطر فعالیتهای ارزنده شان و پذیرش دعوت مصاحبه اینترنتی با سایت اویرنجی امیدوارست دیگر شخصیتهای حقیقی و حقوقی فعال در زمینه حقوق بشر نیز ضمن انجام مصاحبه های افشاگرانه زمینه قدرت گرفتن هر چه بیشتر حرکت ملی آذربایجان را فراهم آورند. در این راستا علاقمندان می توانند ضمن تماس با سایت اویرنجی نقطه نظرات و پیشنهادات ارزنده خود را مطرح سازند.


توضیح اینکه علیرغم اینکه علاقمند به انجام مصاحبه به زبان مادرمان تورکی بودیم، صرفا جهت انتشار متن مصاحبه در سایتهای فارس زبان مجبور به انجام مصاحبه بزبان فارسی شدیم.


اویرنجی ۲۰ فروردین۱٣٨۷


اویرنجی: ضمن معرفی خودتان شمه ای از فعالیت هائی که در این چند سال گذشته انجام داده اید را توضیح دهید؟


بعد از اتمام دوران تحصیلات متوسطه در شهر تبریز به کانادا مهاجرت کرده و در دانشگاه اوتاوا در رشته فیزیک مشغول به تحصیل شدم. بعد از گرفتن لیسانس فیزیک وارد دانشکده مهندسی در رشته الکترونیک با تخصص Specialization in Microwave and wireless Engineering شده و از همان دانشگاه فارغ التحصیل شدم. بعد از اتمام تحصیلات بعنوان مهندس تحقیقات در مراکز تحقیقاتی متعددی چون دانشگاه اوتاوا مشغول کار شدم. تقریبا" دو سال پیش برای کمک به بعضی از بازداشت شدگان آذربایجانی در کنار فعالیتهای شغلی ام با مراکز بین المللی حقوق بشری وارد ارتباط شدم. اما بعد از اعتراضات خرداد ۱۳۸۵ آذربایجان بدلیل حجم بیشتر کار مجبور شدم تا بطور تمام وقت روی مساله حقوق بشر در آذربایجان ایران تمرکز کنم. در طی این دو سال فعالیت، به رغم تمامی محدودیتها، نبود امکانات و مشکلات زیاد توانسته ایم با یاری دیگر فعالین آذربایجانی تا حدودی خفقان و بایکوت شدید در آذربایجان را بشکنیم و نقض حقوق بشر را در عرصه های مختلف بین المللی مطرح کنیم. بطوریکه مساله حقوق بشر در آذربایجان امروز به گفتمان روز تبدیل شده است.
در نتیجه ارتباط مستقیم انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان (آداپ)در این دو سال بیش از صد بیانیه در خصوص نقض حقوق فعالین آذربایجانی از طرف مجامع جهانی و حقوق بشری چون سازمان ملل، عفو بین الملل، فرانت لاین، وزارت امور خارجه آمریکا و دیگر مراکز بین المللی و حقوق بشری صادر شده است.

 

با بسیاری از این سازمانهای بین المللی تماس نزدیکی داریم و در بسیاری از امور با آنها مشاوره و به سوالاتشان پاسخ می‌دهیم. سازمان عفو بین الملل، نظر خود را بارها در مورد انجمن ما بطور کتبی اظهار نموده است. این امر بخاطر همکاری نزدیکی است که با آنها داریم. علاوه بر این سال گذشته برای جلب حساسیت جهانی نسبت به مساله حقوق بشر در آذربایجان دیدارهای مختلف در آمریکا و اروپا داشتیم. حدود ۴ ماه در سازمان ملل مرکز ژنو، یکماه نیز در سازمان عفو بین الملل در لندن از نزدیک با آنها کار کردیم.

اویرنجی: بطور کلی جایگاه فعالیت های حقوق بشری در مجامع بین المللی چگونه است؟


امروزه تقریباً تمامی دولتها در سراسر نقاط جهان و در هر سطحی از توسعه، پایبندی خود را به حقوق بشر ابراز می دارند. اما همیشه اینطور نبوده است. قبل از جنگ جهانی دوم، چگونگی رفتار یک حکومت در قلمرو خود با اتباعش، موضوعی مربوط به حق حاکمیت آن کشور محسوب می شد؛ یعنی حکومت، بالاترین قدرت را در امور داخلی خود داشت. در هولوکاست در طی جنگ جهانی دوم، نازیها بطور سازمان یافته‌ای میلیونها نفر از یهودیان اروپایی را کشتند. تنفر شدید جهانی نسبت به این وحشیگری باعث یک تحول فکری عظیم گردید. حقوق بشر وارد جریان اصلی مناسبات بین الملل شد. و از زمان پایان یافتن جنگ سرد، تلاشهای بین المللی برای ارتقاء حقوق بشر شدت یافته است. از اینرو هم اکنون تلاش های تمامی کشورهای متمدن در جهت تقویت حقوق بشر است. سازمانهای توسعه حقوق بشر در سراسر جهان گامهای مهمی را برای به رسمیت شناختن و حمایت از حقوق بشر بر می دارند. حتی دولتهای دیکتاتور نیز خود را اگر چه در ظاهر باشد ملزم به رعایت موازین حقوق بشری می دانند.


اویرنجی: به نظر شما فعال حقوق بشری چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟


یک فعال حقوق بشر کسی است که سعی می کند حقوق بشر رعایت شود یا حقوق بشر آسیب نبیند، مدافع حقوق بشر باید نسبت به نقض حقوق بشر حساس بوده و با در نظر گرفتن موقعیت و وضعیت اشخاصی که حقوقشان ضایع می شود از امکانات موجود حداکثر استفاده را نموده تا جائیکه امکان دارد تاثیر مثبتی در وضعیت موجود داشته باشد. منظور از حداکثر استفاده از امکانات این است که بتواند تمام کیس های موجود را در نظر گرفته و در صورت کمبود امکانات عادلانه به پرونده های مختلف اولویت بدهد. همچنین یک فعال حقوق بشر نه تنها به شخص موجود بلکه به مسائل از دید وسیع بنگرد و بدون تبعیض اطلاعات رسیده را با دقت و صادقانه منعکس کند. مدافعان حقوق بشر بایستی در دفاع از حقوق بشر از زبان حقوقی بهره بگیرند و از تحریف و بزرگ نمایی های بی مورد و سیاست بازی بپرهیزند.

 

اویرنجی: در مورد مساله حقوق بشری در داخل و خارج بیشتر چه گروه ها و یا افرادی به شما کمک کرده اند و یا با چه اشخاص و گروههایی در ارتباط بوده اید؟


تقریبا" تمام گروههای فعال در حرکت ملی آذربایجان کم و بیش با ما همکاری کرده اند. بدون کمک آنها تمام موفقیت های بدست آمده امکان پذیر نبوده است. نام بردن از افرادی که در داخل کشور با ما همکاری کردند امکان دارد که امنیت آنها را به مخاطره بیاندازد. ولی آنها با به خطر انداختن جان خود اطلاعات را به ما رسانده تا آنها را به مراکز بین المللی ارسال کنیم. اگر توانسته ایم تاثیر مثبتی در وضعیت فعالین زندانی بگذاریم در سایه همکاریهای مستمر فعالین داخل کشور بوده است. در خارج از کشور هم تلویزیون گون آذ و بعضی از مسئولین تشکیلات کمکهایشان را از ما دریغ نکردند. برای تکمیل فعالیتهای خود در زمینه حقوق بشر در آذربایجان همکاریهای نزدیکی با دیگر سازمانهای حقوق بشری آذربایجانی نیز داشته ایم.


اویرنجی: همانطوریکه مستحضرید در این سال ما شاهد دو رویداد مهم در تاریخ فعالیت حرکت ملی آذربایجان در عرصه بین المللی بودیم که یکی کمپین جهانی فرانت لاین و دیگری به بحث گذاشته شدن حرکت ملی آذربایجان در شبکه الجزیره می باشد، ضمن توضیح مختصر در این باره بازتاب ایندو رویداد در عرصه بین المللی چگونه بود؟


به موجب قانون اساسی ایران و کنوانسیونهای حقوق بشر، خواسته های ملت آذربایجان تماما قانونی بوده و سرکوب آنها به عناوین مختلفی از جمله پان ترکیست، تجزیه طلب، خائن و... بی شک محکومیت حاکمیت را در عرصه بین المللی بدنبال خواهد داشت.

 

امروز در نتیجه پشتیبانی عفو بین الملل از مدافعین حقوق آذربایجانیها و توجه این سازمان به حقوق از دست رفته ملتهای مختلف در ایران ما توانسته ایم در عرصه بین المللی اگر چه با وضعیت مطلوب فاصله زیادی داریم تا حدودی دیده شویم. یکی از این نتایج کمپین جهانی فرانت لاین بود. همچنین در بخش خبر رسانی فعالیت های ژورنالیستهای آذربایجانی چون خانم خدیجه اسماعیل اووا در خور تمجید می باشد. روی هم رفته روز به روز در عرصه بین المللی حرکت ملی آذربایجان شناخته شده و امیدواریم حمایت و دقت جهانیان را روز به روز به این حرکت هویت طلبی جلب بکنیم.


اویرنجی: وضعیت سازمان ها و انجمن های آذربایجانی در خارج از کشور چگونه است؟ و با چه مشکلاتی مواجه میباشند؟ چگونه می توان در پیشبرد این فعالیت ها گام برداشت؟

 

نه تنها سازمانها و انجمنهای مدافع حقوق بشری آذربایجانی بلکه تقریبا" تمامی تشکیلاتهای آذربایجانی با استانداردهای بین المللی سازماندهی نشده و سیستماتیک عمل نمی کنند. بازده کاری بسیار ضعیفی داشته و به جای مطابقت دادن هر چه بهتر خود با استانداردهای روز دنیا گاها" به صرف انرژی بر روی اعمال منفی و یا کشمکش های درونی و یا به اختلافهای بین تشکیلاتی و اشخاص متمرکز شده اند.
عدم تحرک کاری، رعایت نکردن قانونهای کاریف عدم تاثیر فعالیتهای مثبت به علت کثرت فعالیتهای منفی، صرف انرژی بدون در نظر گرفتن تاثیر و بازدهی پروژه و بحثهای تمام نشدنی بر روی موضوعهای محدود بدون نتیجه نمونه هایی از مشکلات موجود می باشند.

 

با رعایت اصول کاری و در نظر گرفتن اهداف اصلی که انعکاس نقض حقوق اولیه آذربایجانیها در ایران و سرکوب غیر انسانی فعالین آذربایجانی می باشد در این زمینه، میتوان گامهای بعدی را با قوت هر چه بیشتر برداشت.

 

ما در راه سیستماتیک کردن انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی (آداپ) تلاش می کنیم و علی رغم اینکه فعالین مختلفی در داخل و خارج با ما فعالیت می کنند، شدیدا" با کمبود کادر متخصص روبرو می باشیم. ما بعد از رسیدگی به موارد بسیار ضروری که سالیان به آن بی توجهی شده بود بعنوان مثال گزارش های دقیق به مراکز حقوق بشری نمونه ای از آن است و شناساندن حرکت آذربایجانی در جوامع بین المللی در ماههای گذشته تمرکز خود را برای ایجاد یک سازمان حقوق بشری با استانداردهای روز دنیا نموده ایم. و با همراه ساختن چند فعال حقوق بشری خارجی از حمایت آنها نیز بهره می جوییم.


اویرنجی: همانطوریکه می دانید درسال های اخیر عده زیادی از فعالین حرکت ملی آذربایجان بدون جرم بازداشت و یا زندانی و تهدید شده اند این افراد چگونه می توانند نقض حقوق شان را بیان نماییند؟


این افراد در صورت امکان ضمن نوشتن گزارشی در خصوص اینکه آیا قانونهای که دولت ایران خود به رسمیت شناخته تا در زمان بازداشت یا مدت حبس حقوق یک فرد رعایت شود شده است یا نه؟ اگر رعایت نشده حتما" آن موارد را به ما نوشته تا ما نقض حقوق آنها را با مقایسه قوانین بین المللی حاضر و به جوامع بین المللی منتقل می کنیم.

 

اویرنجی: طبق گزارشاتی که در دست است دانشجویان و دانش آموزان آذربایجانی زیادی در این یک سال اخیر به فعالیت های هویت طلبانه اعم از انتشار نشریات دانشجوئی، شرکت در مراسم قانونی ‚ اعتراضات مدنی و... توسط دولت ایران بازداشت، زندانی، تعلیق، محروم از حق تحصیل و توبیخ و یا از دانشگاه اخراج شدند که سایت اویرنجی http://www.oyrenci.com/ و سازمان ها و انجمن های حقوق بشری این اخبارها را انعکاس دادند آیا در عرصه بین المللی می توان نسبت به احقاق حقوق این افراد اقدام کرد؟

 

همانطوریکه قبلا" اشاره کردیم بعلت کمبود پرسنل ما مجبور می شویم به کیس های ضروری مانند خطر شکنجه، بازداشت و .... اولویت بدهیم و بعد از آنها به دیگر موارد توجه می کنیم. تعلیق، محروم از حق تحصیل و توبیخ و یا اخراج از دانشگاه اینها بسیار موارد مهمی هستند و در صورتی که این ارگانهای دانشجوئی گزارشهای دقیقی را تنظیم بکنند ما در اولین فرصت حتما" آنها را به مراکز بین الملللی خواهیم رساند.

اویرنجی: شکل گیری گروهای مدافع حقوق زنان و کودکان تورک را چگونه می بینید؟

 

در چند هفته گذشته چند گروه مدافع حقوق زنان و کودکان که بعضی از آنها جدیدا" شکل گرفته به ما مراجعه کردند ولی هنوز به علت کار زیاد فرصت مطالعه فعالیتهای آنها را نیافته ایم ولی هر دو موضوع به علت تبعیضهای دو چندانی که به آنها می شود، بسیار باید مورد توجه قرار بگیرند. جای خالی این سازمانهای در مدت زمانی که من در سازمان ملل در ژنو مشغول کار بودم احساس می شد و همچنین نبود فعال حقوق زن و کودک به دفعات در جلسه های سازمانهای حقوق بشری با مسئولان امنستی یا سازمان ملل در ژنو دیده می شد.

اویرنجی: در ایران غیر از آذربایجانیها تورکهای دیگری از جمله تورکمن ها و تورکهای قشقایی و تورکهای خراسان و.. هستند آیا شما با فعالان حقوق بشری اینها در ارتباط هستید؟

 

ما ارتباطی نزدیکی با فعالان حقوق بشر ترکمن داریم برای مثال در ماههای گذشته در خصوص نقض حقوق ترکمنها ما توانستیم بیانیه های از سازمان عفو بین الملل و وزارت امورخاجه آمریکا بگیریم. ولی معلوماتی از دیگر گروههای تورک در ایران هنوز بدست ما نرسیده است.

اویرنجی: همانطوریکه می دانید ایران یک کشور کثیرالمله می باشد غیر از تورکها ملتهای دیگری هم در دفاع از حقوق شان فعالیت می کنند از جمله عرب ها و بلوچ ها و... شما فعالیت اینها را چگونه می بینید؟


عرب ها و بلوچها هر دو مانند اکثر ملتهای غیر فارس در ایران از ستم ملی تاثیر های بسیار منفی به عنوان ضعف توانایی ارتباط با سازمانهای بین المللی دارند این مساله در خصوص بلوچها بسیار مشهود است و اختلافهای بین سازمانی مخصوصا بین عربها باعث شد که برای مثال در بازداشت دست جمعی در مسجد اهواز این گروهها نتوانستند اخبار مربوط به این بازداشتها را بخوبی منعکس کنند که در آن زمان ما به این گروهها یاری کردیم و توانستیم باز بیانیه ای از عفو بین الملل یا امنستی بگیریم.


در خصوص بلوچها باید گفت آنها هم اگر چه دارای سازمانهای حقوق بشری هستند ولی آنطور که باید باشند هنوز نیستند تابستان سال گذشته در مدت کاری که من در امنستی مشغول کار بودم به علت ضعیف بودن سازمانهای حقوق بشر بلوچ مدتی از زمان کاری من صرف همکاری با آنها برای تنظیم بیانیه ای بود در خصوص بلوچها که خوشبختانه هم این زحمات نتیجه خوبی داشت و بعد ها بیانیه ای کامل از طرف امنستی صادر شد.


ما گزارش آقای یعقوب مهر نهاد را به وزارت امورخارجه آمریکا نوشتیم که از آنجا هم ما شاهد انتشار بیانیه ای بودیم.


اویرنجی: همانطوریکه می دانید بعضی طیف ها خواستار فعالیت با گروهای حقوق بشری مرکزگرا وبرخی طرفدار فعالیت مستقل هستند نظر شما چیست ؟

علت اینکه من به فعالیت حقوق بشری در مورد مسائل آذربایجان مشغول شدم و ما آداپ را بنیان گذاری کردیم این بود که نه تنها این سازمانهای حقوق بشری مرکز گرا مسایل حقوق بشری مربوط به آذربایجانیها بلکه تمامی ملتهای غیرفارس را مطرح نمی کردند بلکه در مواردی هم کارشکنی های هم از طرف این مراکز صورت گرفته و می شود. البته بعضی کمیته ها و اشخاص حقوق بشر آذربایجانی با سازمانهای مرکز گرا فعالیت می کند ولی چون آداپ علیرغم وجود مشکلات و کمبودهای اشاره شده بطور مستقیم با مراکز حقوق بشری و جوامع بین المللی ارتباط دارد نیازی به ارتباط با آنها را نمی بینیم.


اویرنجی: آیا شما با دیاسپورای تورک در مسائل حقوق بشری ارتباط داشتید؟ چگونه می توان از طریق آنها نقض حقوق بشر در آذربایجان را مطرح نمود؟

 

نه نداشتیم اما در راستای توسعه سازمان آداپ ارتباطهای خود را با مراکز حقوق بشری بیشتری از جمله دیاسپورای تورک براقرار خواهیم کرد. ما می توانیم از مدیاهای موجود در کشورهای تورک زبان استفاده کرده و مسائل و مشکلات مربوط به آذربایجانی ها در ایران را در آنجا مطرح سازیم


اویرنجی: از اینکه وقتتان را در اختیار ما قرار دادید خیلی متشکر هستیم.


منبع: سایت جنبش دانشجوئی آذربایجان http://www.oyrenci.com/


چپ و جنبش ملی آذربایجان

مصاحبه‌ی اختصاصی سایت میللی شورا با ماشاالله رزمی

 

v     از همان آغاز مهاجرت رهبران فرقه همه‌ی تلاش رهبریت حزب توده این بوده‌است که فرقه‌ی دموکرات منحل شود، با این منطق لنینی که در یک کشور نمی‌تواند دو حزب طبقه‌ی کارگر وجود داشته‌باشد و استدلال اعضاء فرقه هم که ما حزب طبقه‌ی کارگر نیستیم، بلکه تشکیلات سیاسی همه‌ی آذربایجانی‌ها هستیم، نیز پذیرفته نمی‌شد.

v     فراموش نکنیم که جنگ سرد بین شرق و غرب بر سر مساله‌ی آذربایجان شروع شده‌است. این امر بیانگر اهمیت جهانی موقعیت ژئوپلیتیک آذربایجان است.

v     چپ واقعی به خاطر عدالت‌طلب بودنش نمی‌تواند مخالف جنبش ملی باشد و آن‌کس که خود را چپ می‌نامد و با جنبش ملی مخالفت می‌کند یا ناآگاه‌است و یا تحریک شده.

 

در حاشیه‌ی شهر پاریس، باغچه‌ای پر گل و گیاه با خانه‌‌باغی کوچک به دیدار ماشالله رزمی شتافتم.

شاید کمتر کسی می‌داند که باغبان دنیادیده‌ی این باغچه زیبا، زمانی یار نزدیک مناف فلکی و مرضیه احمدی اسکویی است که سالهای سال جوانی خود را در سیاهچال‌های رژیم پهلوی گذرانده است.

ماشااله در سال 1327در محله‌ی پرباغ و سرسبز حکم‌آباد تبریز به دنیا می‌آید و از سنین جوانی به صفوف مبارزه با حکومت مرکزی می‌پیوندد، سمت‌گیری اغلب جوانان دهه‌ی چهل و پنجاه ادامه منطقی جنبش ملی و با هدف رها ساختن مردم خویش از یوغ ستم ملی بود، اما بنا به دلایلی که در متن مصاحبه خواهید خواند، وی وارد یک تشکیلات سرتاسری چپ می‌شود. در سال 1352 دستگیر شده تا آستانه انقلاب در زندان می‌ماند، پس از آزادی مجددا به آذربایجان برمی‌گردد و به مبارزه با رژیم شاه تا سرنگونی وی ادامه میدهد، .... وی به دنبال سرکوب‌های دهه‌ی شصت، به ناچار در سال 1364 ایران را ترک می‌گوید و به همره خانواده‌ی خود به اروپا می‌رود.

 از ابتدای شروع مرحله‌ی جدید حرکت ملی، در دهه‌ی هفتاد وی به عنوان یکی از مدافعین دائمی آذربایجان، مقالات متعددی در دفاع از آن نوشته که در نشریات اروپائی و همچنین در بسیاری از سایت‌های اینترنتی انتشار یافته است.

وی به عنوان فردی که با تاریخچه جنبش چپ و همچنین با بسیاری فعالین این جنبش آشنائی دارد، می‌تواند در شناخت بسیاری از فعالین حرکت ملی آذربایجان از این جریان سیاسی موثر باشد.

 تجربیات وی ذخیره‌ی ارزشمندی برای نسل جوان ما محسوب می‌شود، در این مصاحبه بیشتر به نقد و بررسی مواضع چپ نسبت به مسئله‌ی آذربایجان در دو مرحله از جنبش ملی یعنی (دهه‌های چهل و پنجاه یا پیش از انقلاب اسلامی) و مرحله‌ی اخیر (دهه‌های هفتاد و هشتاد یا پس از انقلاب اسلامی) پرداخته شده‌است، که در نوع خود حاوی اطلاعاتی مهم و نانوشته از تاریخ معاصر آذربایجان است.

پس از انجام مصاحبه لازم دیدم که توضیحاتی در مورد برخی نامها و اصطلاحات  اضافه نمایم، آنها را  به صورت پی‌نوشت در انتهای مصاحبه آورده‌ام .

 امیدوارم مطالعه این مصاحبه برای جوانانی که دلهاشان به خاطر رهائی ملت آذربایجان می‌تپد مفید باشد.

بابک از سایت میللی شورا

 

 

بابک: آقای رزمی شما بیش از چهل سال در کوران مبارزات سیاسی آذربایجان بوده‌اید، مدتی عملا در آن حضور فعال داشته‌‌اید و اکنون نیز مرتبا آنرا زیر نظر داشته، در بحث‌های نظری آن فعالانه شرکت می‌کنید، به عنوان اولین سئوال می‌خواستم برایمان از محیطی که در آن نشو نما یافته‌اید و همچنین از حال‌وهوای جنبش روشنفکری آذربایجان در آن دوره سخن بگویید.

رزمی: من در حکم‌آباد تبریز در جو فرهنگی باقی‌مانده از حکومت ملی بزرگ شده‌ام، معلمین سیاسی من در وهله‌ی اول اعضاء ساده‌ی فرقه‌ی دموکرات بودند که با سختی روزگار می‌گذراندند. اولین کلمات سیاسی و مخالفت با حکومت مرکزی را از زبان آنان شنیده‌ام، بعد‌ها که قدم در راه بی‌برگشت گذاشتم همیشه ظهور و سقوط فرقه‌ی دموکرات ذهن مرا به‌خود مشغول داشته‌است. مهاجمین به آذربایجان بعد از تاراج دست‌آورد‌های فرقه و تارومار کردن صاحبان اندیشه‌های ترقی‌خواه، اختناق سنگینی برقرار کرده بودند. حاکمیت پلیسی مانع از آن بود که تجربیات مبارزاتی نسل قبلی به نسل جوان منتقل گردد و جوانان آن‌روز چاره‌ای نداشتند غیر از آنکه از صفر شروع کنند و مبارزاتی را تجربه کنند که با جامعه‌ی ما همخوانی نداشت.

در اواسط دهه‌ی چهل من با یک محفل سیاسی – فرهنگی همراه شدم که صمد بهرنگی در مرکز آن محفل قرار داشت. یکی از اعضاء بسیار فعال آن محفل مناف فلکی تبریزی بود که بامن نسبت فامیلی داشت کار ما عمدتا مطالعه و بحث سیاسی بود، همین محفل بعد از مرگ صمد، به مبارزه‌ی مسلحانه روی آورد و اولین شاخه‌ی آذربایجانِ فدائیان خلق را سازماندهی کرد. به‌غیر از اعضاء محفل یادشده من دوستان دیگری نیز در میان دانشجویان دانشگاه تبریز و کوهنوردان داشتم که همگی چپ بودند. همه‌ی ما با انگیزه‌های ملی به مبارزه روی آورده بودیم، ولی خودبخود در صفوف سازمان‌های سراسری قرار می‌گرفتیم. لازم به یادآوری است که تشکیل‌دهندگان اولیه‌ی دو سازمان سیاسی بزرگ دهه‌های چهل و پنجاه یعنی مجاهدین و فدائیان خلق عموما آذربایجانی و بیشتر تبریزی بودند. آذربایجانی‌ها در سایر تشکل‌های سراسری نیز اکثریت داشتند.

دستگیری و اعدام رهبران بقایای فرقه‌ی دموکرات یا گروه ایوب کلانتری در سال 1339 نیز که فقط در آذربایجان فعال بودند، در گرایش جوانان آذربایجانی به تشکیل دادن گروه‌های سراسری تاثیرات جدی داشت. ارزیابی این بود که ما اگر فعالیت سیاسی خود را به آذربایجان محدود کنیم رژیم به راحتی ما را شناسائی و به اتهام تجزیه‌طلبی نابود خواهد کرد، چنانکه فرقه و بقایای فرقه را نابود کرد ولی ما اگر مبارزه را به همه‌ی نقاط ایران گسترش دهیم رژیم نمی‌تواند تمام نیروهایش را در یک نقطه علیه ما به‌کار گیرد و با استفاده از تبلیغات دروغین سایر ملت‌ها را نیز علیه ما بسیج کند.

 

بابک: به نظر می‌رسد چپ در آن دوران جذبه‌ی زیادی برای جوانان داشت، نظر شما چیست؟

رزمی: بله کاملا درست است. ما در روند عادی زندگی در تبریز با مشاهده‌ی فقر و اختناق موجود، عدالت‌طلب و سوسیالیست شده‌بودیم، ما وارثان یک جنبش چپ بودیم و با تکیه بر جهان‌بینی نسل قبل از خودمان به‌مبارزه ادامه می‌دادیم. تمام جنبش‌های مترقی دنیای آن روز نیز چپ بودند و سوسیالیسم، فلسفه‌ی انقلاب نامیده می‌شد. طبعا همه‌ی ما از روی مطالعه چپ نشده بودیم.

هرکس با رژیم شاه مبارزه می‌کرد، حکومت او را کمونیست می‌نامید، حتی مجاهدین را نیز که نمازخوان بودند، رژیم شاه، مارکسیست اسلامی خطاب می‌کرد.

ایدئولوژی مسلط آن دوره در جنبش‌های انقلابی تمام دنیا سوسیالیسم بود. همه‌ی روشنفکران و عدالت‌خواهان با افتخار خود را سوسیالیست معرفی می‌کردند و طرفدار کشور‌های سوسیالیستی ترقی‌خواهی بودند، تا آنجا که دکتر علی شریعتی حتی سلمان فارسی از صحابه‌های پیغمبر اسلام را هم سوسیالیست معرفی می‌کرد.

به‌غیر از شرایط داخلی در دهه‌ی چهل، چندین واقعه‌ی مهم جهانی نیز در روی‌آوری جوانان روشنفکر آذربایجان به مبارزه‌ی قهرآمیز و سراسری تاثیر جدی داشت که عبارت بودند از شورش‌های دانشجوئی در کشور‌های اروپائی به‌ویژه در فرانسه، پیروزی جنبش چریکی در کوبا، تحرکی که انقلاب فرهنگی چین در نسل جوان ایجاد کرده بود و جنگ بی‌رحمانه در ویتنام و پیام چه‌گوارا[i] که می‌گفت: «برای کمک به‌مردم ویتنام، باید ویتنام‌های دیگری ایجاد کرد».

 من شخصا بیشتر از دیگران از انقلاب کوبا متاثر بودم. کتاب‌های «جنگ شکر در کوبا» نوشته‌ی ژان‌پل سارتر[ii] و «انقلاب در انقلاب» نوشته‌ی رژیس‌دبره[iii] خیلی روی من اثر گذاشته بودند. جنبش فلسطین نیز در منطقه تاثیر می‌گذاشت و عده‌ای برای آموزش چریکی به لبنان می‌رفتند، چریک‌های فدائی گروه سیاهکل و رهبران مجاهدین اولین آموزش‌های نظامی خود را در لبنان طی کرده بودند.

 

بابک: با این تفاصیل به نظر می‌رسد که علیرغم یک تمایل عمومی چپگرایانه، اختلافات و دیدگاه‌های گوناگونی در داخل چپ وجود داشته است.

رزمی: بله، از نظر عقیدتی وحدت ایدئولوژیک وجود نداشت، هریک از ما خود را پیرو یک مکتب سیاسی – فلسفی معرفی می‌کرد، تعداد اندکی مارکسیست بودند و انواع گرایشات و نظریات از ایده‌آلیست[iv]، نیهیلیست[v] و اگزیستانسیالیست در میان ما بود. در عین حال همه خود را انقلابی چپ می‌شناختند و معتقد بودند که باید عمل کرد، ولی کسی دقیقا نمی‌دانست که بعدش چه خواهد شد و با خوش‌بینی گفته‌می‌شد که مشکلات در جریان عمل برطرف می‌گردد. ما دید رمانتیک نسبت به مبارزه داشتیم و از استراتژی و تاکتیک[vi] تنها مبارزه‌ی مسلحانه‌ی پیشاهنگ[vii] را استخراج می‌کردیم.

ذکر این نکته نیز ضروری است که مبارزین دهه‌ی چهل نسبت به مبارزین جوان دهه‌ی پنجاه اغلب مطالعات گسترده‌تری داشتند. اما بعد از شروع مرحله‌ی‌ "عمل"[viii] و دستگیری و اعدام و زندانی‌شدن شروع‌کنندگان مبارزه‌ی چریکی، کسانی که جای آنان را می‌گرفتند آنقدر در کارهای عملی و مبارزه با پلیس سیاسی غرق می‌شدند که برایشان فرصتی برای مطالعه باقی نمی‌ماند.

 

بابک: آقای رزمی در ادامه‌ی گرایشی که به چپ پیدا کردید، چگونه شد که به سازمان فدائیان خلق پیوستید؟

رزمی: من در بهار سال پنجاه در دستگیری عمومی فعالین سیاسی تبریز، توسط ساواک دستگیر و در زیرزمین شهربانی تهران زندانی شدم. ما درسلول‌های زیرزمین شهربانی بیست‌ویک نفر بودیم و به‌غیر از یک نفر آهنگر مشهدی بقیه همه ترک تبریزی بودیم. بعد از یک سال از زندان آزاد شدم و بلافاصله با مرضیه احمدی ‌اسکوئی که از دوره‌ی محفل تبریز می‌شناختم، تماس گرفتم و همراه او به‌ مبارزه در صفوف فدائیان خلق پرداختم. پیوستن من به سازمان فدائیان خلق بسیار طبیعی بود، زیرا تمام آشنایانم به فدائیان پیوسته بودند و من با هرکدام تماس می‌گرفتم از طریق او به سازمان وصل می‌شدم. در آن‌زمان غیر از احزاب شاه ساخته[ix]، هیچگونه تشکیلات سیاسی علنی وجود نداشت و هر کس شوق و انگیزه‌ی مبارزه با دیکتاتوری داشت به مبارزه‌ی مخفی روی‌می‌آورد و آرزوی همه‌ی جوانان مبارز بود که به فدائیان خلق بپیوندند. «ماهی سیاه کوچولو» سمبل جوانان آن دوره بود همه می‌خواستند به دریا برسند. جان برکف خود را به آب و آتش می‌زدیم، تا سدّ سکوت در جامعه شکسته شود و افسانه‌ی شکست‌ناپذیری رژیم شاه از بین برود و سیل خروشان قیام مردمی به راه افتد. ما خود را موتور کوچکی فرض می‌کردیم که با حرکت خود، موتور بزرگ توده‌ی مردم را به‌حرکت درمی‌آورد.

من سال‌های 2 - 1351 را زندگی نیمه‌علنی داشتم و کار و مبارزه را باهم تلفیق کرده‌بودم و در اسفندماه 1352 در محل کارم در راه‌آهن تبریز بار دیگر دستگیر و به تهران منتقل شدم و در دادگاه نظامی به ده سال زندان محکوم شدم ، در سال 1357 با شکسته‌شدن درهای زندان در مقطع انقلاب از زندان آزاد شدم و به‌عنوان یک انقلابی حرفه‌ای در سرنگونی رژیم پهلوی شرکت کردم. اما دیری نگذشت که انقلابی شده‌های بعد از انقلاب، امثال مرا سد راه جاه‌طلبی‌ها و قدرت غیرمشروع خود دیدند و..... نهایتا  من برای نجات جان خود، به‌ناچار در سال 1364 پای پیاده از کشور خارج شدم.

 

بابک: همچنانکه از صحبت‌های شما نیز برمی‌آید، در تشکیلات چپ، اکثریت قابل ملاحظه‌ای آذربایجانی حضور داشتند، به نظر شما چرا این‌ها به فکر ایجاد یک تشکیلات چپ مستقل در آذربایجان نبودند؟ آیا جز این بود که احزاب چپ بلوک شرق، تنها حاضر به شناسائی احزاب و گروه‌های سراسری بودند...

رزمی: البته باید وقایع تاریخی را در شرایط زمانی خودش بررسی کرد. بعد از جنگ دوم جهانی تا انحلال اتحادشوروی مساله‌ی ملی در سیاست جهانی جایی نداشت و سیاست اردوگاه‌های شرق و غرب در رابطه با دولت – ملت‌ها تنظیم می‌شد و نزدیک به نیم‌قرن اگر هم در نقطه‌ای از دنیا جنبش ملی وجود داشت، خیلی زود به ابزار سیاست‌های شرق یا غرب تبدیل می‌شد. در دنیای دوقطبی آنروز بی‌طرف ماندن از جنگ سرد بین دو اردوگاه امکان‌ناپذیر بود و به قرارگرفتن در وسط میدان جنگ زیر آتش دو طرف تشبیه می‌شد.

از سوال شما چنین استنباط می‌شود که پیوستن ما به گروه‌های سراسری برای هماهنگی با اردوگاه شرق بوده‌است، اما اگر صرفا از این زاویه جنبش چپ را تحلیل کنیم، مساله را بیش از حد ساده کرده‌ایم. در اینجا مساله‌ی استقلال شخصیت‌ها و احزاب سیاسی که بسیار مهم است، مطرح می‌شود و احتیاج به بحث مفصل جداگانه دارد.

اصولا در سخت‌ترین شرایط نیز می‌توان «آقای خود» بود، در تاریخ معاصر آذربایجان شخصیت پیشه‌وری مثال زنده‌ای است که در بحرانی‌ترین شرایط بین‌المللی هم «آقای خود» ماند. فراموش نکنیم که جنگ سرد بین شرق و غرب بر سر مساله‌ی آذربایجان شروع شده‌است. این امر بیانگر اهمیت جهانی موقعیت ژئوپلیتیک آذربایجان است.

در دهه‌ی پنجاه نیز چریک روشنفکر، به‌گفته‌ی رژیس دبره - فیلسوف سرباز - که سیانور در دهان بر سر قرار می‌رفت و حداکثر شش‌ماه عمر برای خودش در نظر می‌گرفت، محال بود که مهره‌ی بی‌اراده‌ی دیگران باشد. اما از طرف دیگر قوانین عام از بالای سر آدم‌ها عمل می‌کنند، باید دید جهانی داشت و این مسائل را در کادر سیاست کلان دید. صفحه‌ی شطرنجی را در نظر بگیرید که هر حرکتی در آرایش نیروهای خودی و رقیب تاثیر مستقیم دارد. از روزی که در جوامع انسانی مبارزه برای قدرت یا علیه قدرت شروع شده‌است، قوانین جهان‌شمول دوستان و دشمنان مبارزان نیز شناخته شده‌اند که یکی از آنها این فرمول است که می‌گوید:

 دوستان من عبارتند از دوست من، دوست دوست من و دشمن دشمن من.

 دشمنان من نیز عبارتند از : دشمن من، دشمن دوست من و دوست دشمن من.

در آن دوره کشورهای جهان‌سوم، اسماً عضو تشکیلات کشور‌های غیرمتعهد بودند، ولی در عمل هر یک از آنان به یکی از اردوگاه‌های شرق یا غرب وابسته بودند.

اردوگاه شرق برای مبارزه با رقیب خود، در کشورهائی که حکومت وابسته به غرب داشتند از طریق حزب کمونیست آن کشور عمل می‌کرد و سعی می‌کرد تمام نیروهای مخالف حکومت را حول حزب کمونیست متمرکز کند و مبارزه با امپریالیسم را تضاد اصلی آن جامعه معرفی کند، ایران نیز از این قاعده مستثنی نبود. رژیم شاه، ژاندارم اردوگاه غرب در منطقه بود و هر کس با آن رژیم مخالفت می‌کرد، عملش خواه‌ناخواه به‌نفع اردوگاه شرق تمام می‌شد حتی اگر شخصا مخالف اردوگاه شرق بود.

حکومتی که دشمنان خارجی قدرتمند دارد، ممکن است مبارزه‌ی داخلی علیه آن حکومت به‌نفع دشمنان خارجی آن تمام شود. لذا رژیم سعی می‌کند مبارزین را وابسته به دشمنان خارجی خود معرفی نماید که داستانی است تکراری....

 

بابک: پس چه چیزی را باید به عنوان شاخص اصلی استقلال عمل در نظر گرفت؟

 رزمی: شاخص اصلی مبارزین باید منافع ملی‌شان باشد. اگر منافع ملی هر ملتی راهنمای عمل مبارزین آن ملت باشد، تبلیغات منفی دشمنان بر افکار عمومی بی‌تاثیر خواهدبود.

در دهه‌ی پنجاه افکار عمومی مردم، فدائیان و مجاهدین را به کشور‌های خارجی منتسب نمی‌کرد. اما مبارزه‌ی ما با رژیم شاه، خارج از اراده‌ی ما، در حقیقت جزئی از جنگ سردی بود که بین شرق و غرب جریان داشت . ما از زیادی درخت، جنگل را نمی‌دیدیم. برای بازیگران بین‌المللی در شرایط آنروزی ایران، فرقی بین فدائی و مجاهد و کمونیست یا مسلمان وجود نداشت. آنها می‌گفتند: «گربه باید موش بگیرد سیاه و سفید بودنش مهم نیست».

ضعف تئوریک نیز که ناشی از اختناق بود دامن همه‌ی مبارزان آن دوره را می‌گرفت. در سازمان فدائیان خلق از سال 1351 به بعد، یعنی بعد از اعدام بنیان‌گذاران سازمان به‌تدریج دو جناح فکری شکل گرفت که یکی مدافع نظریات مسعوداحمدزاده (متمایل به مائوئیسم) و دیگری طرفدار نظریات بیژن جزنی (متمایل به شوروی) بود . بسیاری از ما آذربایجانی‌ها در عین فدائی‌بودن خود را در هیچ‌یک از آن جناح‌های یادشده قرار نمی‌دادیم و برای نشان دادن استقلال نظر خود می‌گفتیم:

 نه چین‌چی، نه روس‌چی، نه بیژن‌چی، نه مسعودچی

 

بابک: آنچه شما می‌گوئید این است که مبارزین آذربایجانی در عین حفظ استقلال نظری خود، عملا در داخل تشکیلاتی سراسری که مثلا شوروی‌چی هم بود، فعالیت می‌کردند و اینان ضعف تئوریک داشتند و از طرفی نیز سمت‌گیریشان به سوی اردوگاه شرق اجتناب‌ناپذیر بود. من هم تا حدودی این دلایل را قبول دارم اما کافی نمی‌دانم. به نظر می‌رسد که بایستی عوامل دیگری نیز در صورت مسئله موثر بوده باشند تا ما خود نتوانسته باشیم تشکیلات مستقلی برای خودمان برپا داریم.

رزمی: با دیدگاه کلاسیک سوسیالیستی، مبارزه‌ی طبقاتی مقدم بر مبارزه‌ی ملی تلقی می‌شد و هر نوع ناسیونالیسم به عنوان ایدئولوژی بورژوائی تقبیح می‌شد یعنی ناسیونالیسم مغایر با انترناسیونالیسم ارزیابی می‌شد. کسانی در میان فدائیان بودند که صددرصد آذربایجانچی محسوب می‌شدند ولی هرگز در صدد تشکیلات مستقل آذربایجانی نبودند.

گروه‌های متعددی نیز در آذربایجان، کردستان و خوزستان سعی کردند مبارزه‌ی ملی را در منطقه‌ی اتنیک خود شروع کنند ولی با برداشتن اولین قدمها شدیدا سرکوب ‌شدند. بقایای فرقه دموکرات آذربایجان، حزب دموکرات‌ کردستان و ناصریست‌های خوزستان از آن‌جمله بودند.

از طرفی شرایط منطقه‌ای نیز فراهم نبود. اتحاد شوروی با قطع حمایت از فرقه‌، آذربایجان را زیر پای ارتش شاه ‌انداخته بود و بعد از آن نیز از هیچ جنبش ملی در ایران حمایت نمی‌کرد و تنها حزب توده را به رسمیت می‌شناخت. سرنوشت انقلاب‌های آن دوره هم قبل از هر چیز در مناسبات بین دو اردوگاه تعیین می‌شد.

این امر مسلمی است که هرکس به مبارزه‌ی سیاسی جدی اقدام می‌کند باید جایگاه خود را در صحنه‌ی جهانی تعیین نماید. در انقلاب سال 1357 کسانی که در ایران شعار نه شرقی، نه غربی را تبلیغ می‌کردند، قبلا اردوگاه خود را تعیین کرده بودند و این شعار تنها مصرف داخلی داشت. مسائل استراتژیک اگر در کلیات خود حل نشوند، در هر تاکتیک جزئی نیز مشکل به وجود می‌آورند. بعد از اشغال سفارت آمریکا در تهران، جایگاه بین‌المللی جمهوری اسلامی تغییر کرد که آیت‌اله خمینی آنرا «انقلابی بزرگتر از انقلاب اول» نامید.

در دهه‌های چهل و پنجاه ما نه از نظر جهان‌بینی و نه از نظر سیاسی آمادگی نداشتیم و نمی‌توانستیم تشکیلات مستقل آذربایجانی ایجاد کنیم به‌ویژه که از رادیوی پیک ایران (رادیوی حزب توده که از آلمان شرقی پخش می‌شد) می‌شنیدیم که رهبری فرقه‌ی دموکرات آذربایجان در مهاجرت، در شرف وحدت با حزب توده‌ی ایران است. بطور کلی شرایط داخلی و بین‌المللی اجازه نمی‌داد گروه‌های مستقل ملی تشکیل شود.

اکنون خاطرات امیرعلی لاهرودی از رهبران فرقه (که خوشبختانه هنوز هم در قید حیات ‌است) منتشر شده و با سند و مدرک نشان می‌دهد که از همان آغاز مهاجرت فرقه،  همه‌ی تلاش رهبریت حزب توده این بوده‌است که فرقه‌ی دموکرات منحل شود با این منطق لنینی که در یک کشور نمی‌تواند دو حزب طبقه‌ی کارگر وجود داشته‌باشد و استدلال اعضاء فرقه هم که ما حزب طبقه‌ی کارگر نیستیم بلکه تشکیلات سیاسی همه‌ی آذربایجانی‌ها هستیم، پذیرفته نمی‌شد. حتی بعد از وحدت حزب و فرقه که بالاخره قرار شد تشکیلات ایالتی حزب توده در آذربایجان «فرقه‌ی دموکرات آذربایجان» نامیده شود، باز هم در جلسات مشترک رهبران حزب توده تاکید می‌کرده‌اند که ما نمایندگان دو ملت نیستیم که با یکدیگر گفتگو می‌کنیم بلکه کمونیست‌های یک کشوریم که با هم نشسته‌ایم.

رفتار دوستان که ‌چنین باشد، کینه دشمنان احتیاج به توضیح ندارد که دشمنان داخلی و خارجی ملت آذربایجان برای نابودی هر تشکلی که عنوان ملی داشت به هر جنایتی دست می‌زدند. نسل قبل از ما نیز که تجربه‌ی فرقه‌ی دموکرات را داشتند فعالیت منطقه‌ای را نتیجه‌بخش نمی‌دانستند و مبارزه با رژیم شاه را مقدم بر هر مبارزه‌ای می‌دیدند. روشنفکران معدودی که از سرکوبی‌های بعد از فرقه جان سالم بدر برده بودند، مانند محمدعلی فرزانه، بولود قره‌چورلو و غلامحسین ساعدی هم ما را برای تقویت تشکل‌های سراسری تشویق می‌کردند.

 

بابک: می‌دانیم فعالین آذربایجانی‌ در ادامه‌ی سنتی که از دوره‌ی فرقه‌ی دموکرات به یادگار مانده بود، سعی می‌کردند با کردها، همکاری سازنده‌ای داشته باشند، آیا در این رابطه اقداماتی نیز صورت پذیرفته بود؟

رزمی: محفل تبریز قبل از اینکه به مبارزه‌ی چریک شهری روی آورد، معتقد به مبارزه‌ی مسلحانه‌ی توده‌ای بود. علیرضا نابدل برای ارتباط‌گیری با گروه ملا‌آواره که در منطقه‌ی بانه و سردشت مبارزه‌ی مسلحانه می‌کردند با اسماعیل شریفی تماس گرفته بود تا در صورت امکان گروه تبریز به آنان بپیوند. صالح مهتدی نیز از فعالین کرد بود که با نابدل آشنائی داشت[x]، خود من هم در میان طایفه‌ی مامدی‌ها آشنایانی داشتم و هنگامیکه ارشد مامدی در سال 1348 در اطراف سلماس شورش کرده بود، کوشیده بودم که به آنها بپیوندم. سایر اعضاء گروه تبریز هم هر یک به سراغ دیگر جنبش‌های دهقانی و شورش‌های محلی و حتی یاغی‌های منفرد رفته بودند که در گوشه و کنار آذربایجان به وجود می‌آمدند اما هیچیک از این تلاش‌ها و ارتباطات به جائی نرسید.

ملامصطفی بارزانی که برای مبارزه با حکومت عراق از شاه کمک می‌گرفت، ملاآواره را به رژیم شاه فروخت که بعد از کشتن او جنازه‌اش را در مهاباد به نمایش گذاشتند و ارشد مامدی نیز در درگیری با ژاندارم‌ها کشته شد و همراهانش فراری و پراکنده شدند. اعتراضات دهقانی و شورش‌های محلی نیز فورا سرکوب می‌شدند. ما همواره فکر می‌کردیم که جنبش‌های ملی مناسب‌ترین نیرو برای توده‌ای کردن مبارزه‌ی مسلحانه هستند ولی متاسفانه مجموعه‌ی عوامل باعث شدند تا عکس این نظریه به وقوع بپیوندد یعنی فکر غالب این شد که مبارزه باید توسط پیشاهنگ شروع شود و در مرحله‌ی بعدی توده‌ای گردد (تئوری موتور کوچک، موتور بزرگ). [xi]

 

بابک: در عملکرد و یا بحث‌های داخلی تشکیلات سراسری شما، دغدغه‌های ملی آذربایجانی‌ها چه بازتابی داشت؟

رزمی: قبل از اینکه گروه تبریز با گروه مشهد پیوند برقرار کند، هدف‌های عملیاتی را در خود آذربایجان تعیین کرده بود و به‌همین جهت یک هفته قبل از واقعه‌ی سیاهکل، گروه تبریز عملیات مسلحانه را شروع نمود و کلانتری پنج تبریز را خلع سلاح کرد.

در آغاز تشکیل سازمان چریک‌های فدائی خلق هم بحث بر سر نام سازمان بالا گرفته بود، که آیا عنوان سازمان «فدائی خلق» باشد یا «فدائی خلق‌های ایران». برای ما عنوان فدائی از یادگارهای فرقه‌ی دموکرات بود ولی برای غیر آذربایجانی‌ها عنوان فدائی از فدائیان فلسطین گرفته می‌شد. بدون اینکه نتیجه‌ای از بحث گرفته شود، در پای اعلامیه‌ای "چریک‌های فدائی خلق" نوشته شد و این عنوان به تدریج به نام رسمی سازمان تبدیل گشت تا اینکه بعد‌ها نام "ایران" را هم به آن اضافه کردند.

 

بابک: بعد از انقلاب اسلامی کردها و ترکمن‌ها بطور جدی به دنبال تحقق حقوق ملی‌شان بودند، در کردستان، حزب دموکرات و کومله، مسئله را بی‌وقفه تبلیغ و پیگیری می‌کردند، در ترکمن‌صحرا نیز سازمان فدائیان، از منافع ملی ترکمن‌ها دفاع می‌کرد، اما در آذربایجان و در غیاب تشکیلات منطقه‌ای، چنین کاری صورت نگرفت، اغلب جریان‌های چپ نیز، به دنبال طرح مسائل کلی و عمومی جامعه بودند، به نظر شما چرا ؟

رزمی: در زندان‌های شاه ما همواره با کرد‌ها و عرب‌ها بحث ملی می‌کردیم و دیگران نیز ماها را به‌عنوان صاحب‌نظر در مسائل ملی قبول داشتند. من در بهار سال 1354 در زندان قصر تهران با «توماج»[xii] هم‌اطاق بودم و با همدیگر راجع به همه‌ی مسائل مطرح آنروز بحث می‌کردیم، بعد از انقلاب توماج مرا به ترکمن‌صحرا دعوت کرد ولی قبل از اینکه من به دعوت او جواب بدهم، بدستور خمینی توماج را همراه با سه نفر دیگر از رهبران خلق ترکمن کشتند.

 با آزاد شدن از زندان شاه چون شرایط مبارزات ملی فراهم شده بود همه‌ی ما بسوی جنبش‌های ملی کشیده شدیم . به‌عنوان مثال در میان پنجاه نفری که در فروردین 1358 در ستاد فدائیان خلق در آبادان توسط افراد دریادار مدنی دستگیر شده بودند، چندین نفر آذربایجانی وجود داشتند. کادرهای تشکیلات فدائیان در کردستان اکثرا آذربایجانی بودند و تا آنجا که من می‌شناختم، کلیه‌ی فرماندهان نظامی آن نیز (به‌ غیر از یک نفر یعنی بهروز سلیمانی که کرد سنندجی بود) همه ترک بودند. تعدادی از این فرماندهان از جمله یوسف کیشی‌زاده و یعقوب تقدیری در جنگ کشته شدند و تعدادی نیز از جمله علیرضا نوبری، اکبر صادقی و حبیب‌اله سروش‌نسب بعدا دستگیر و در تهران اعدام شدند و عده‌ای نیز زنده مانده‌اند که هم اکنون در کشور‌های اروپائی پناهنده سیاسی هستند.

به غلط مبارزات فدائیان در جنوب‌غربی آذربایجان، فعالیت در کردستان معرفی شده‌است در حالیکه تمامی دسته‌های مسلح در آذربایجان غربی از جوانان ترک محلی، بودند و یا از آذربایجان شرقی به آنجا رفته بودند. رشید حسنی دوست قدیمی من و پسر ارشد امام جمعه‌ی اورمیه در همین رابطه دستگیر و اعدام شد.

نکته‌ی قابل توجه اینجاست که مبارزه‌ی فدائیان آذربایجانی همراه یک سازمان سراسری برای دموکراسی در ایران انجام می‌گرفت و نه برای دفاع از حقوق ملی آذربایجانی‌ها. می‌توان گفت که شاخه‌ی کردستان فدائیان خلق را آذربایجانی‌ها تشکیل می‌دادند در واقع مناطق کردنشین جنوب آذربایجان‌ آموزشگاه نظامی آذربایجانی‌ها شده بود و هر هفته به نوبت اعضاء هسته‌های تشکیلات تبریز برای تمرین و آموزش نظامی به مهاباد و بوکان می‌رفتند.

من همراه چند تبریزی دیگر درسال 1358 در ساختن یک فیلم مستند بنام «خودمختاری» در مهاباد و بوکان شرکت داشته‌ام. این فیلم بعد از تکمیل و ترجمه به فارسی، برای رضاعلامه‌زاده که مسئول هنری فدائیان بود، فرستاده شد و دیگر نمی‌دانم بعدا چه سرنوشتی پیدا کرد.

در آن‌موقع همه فکر می‌کردیم که انقلاب تا نابودی ارتجاع و پیروزی کامل انقلابیون ادامه خواهدیافت و مبارزه به تمام نقاط کشور گسترده خواهد شد و کردستان به‌خاطر شرایط مناسبش نقطه‌ی شروع است اما حمله‌ی ارتش عراق به خوزستان اوضاع را دگرگون کرد. این جنگ که خمینی آنرا نعمت الهی می‌نامید به ارتجاع امکان داد تا زیر پوشش دفاع از تمامیت ارضی، معترضین را تصفیه و مخالفان را نابود کند و حاکمیت مطلق خود را تثبیت نماید.

همه می‌خواستند علیه متجاوزین خارجی در جنگ شرکت کنند ولی جمهوری اسلامی غیر از نیروهای خودش به هیچیک از سازمان‌های سیاسی اجازه شرکت در جنگ و دفاع از کشور را نمی‌داد. هنگامی که هواپیما‌های صدام پالایشگاه تبریز را بمباران کردند، دیگر افکار عمومی، جنگیدن علیه حکومت مرکزی را نمی‌پذیرفت. بحران سیاسی – ایدئولوژیک عمومیت یافت، فدائیان دو دسته شدند "اکثریت" سلاح را به زمین گذاشت و از جمهوری اسلامی حمایت کرد و "اقلیت" که می‌خواست مبارزه‌ی مسلحانه را ادامه بدهد در شرایط جنگی زیر تیغ دولبه‌ی جمهوری اسلامی قرار گرفت.

در این میان رشید حسنی سرشاخه‌ی فدائیان اقلیت آذربایجان شد، تشکیلات اقلیت فدائیان رویکرد جدی‌تری به مسئله‌ی ملی آذربایجان داشتند، به طوریکه یک بولتن مستقل بنام خبرنامه‌ی آذربایجان به دو زبان فارسی و ترکی منتشر می‌نمودند. این تشکیلات نخستین گروه چپ بود که مورد حمله‌ی جدی نیروهای دولتی قرار گرفت و با دستگیری اغلب کادرهایش در اوایل سال 1360 و متعاقبا با اعدام رشید حسنی متلاشی شد.

 

بابک: آقای رزمی می‌خواهم بحث دیگری پیش بکشم، با شروع جنبش طرفداران شریعتمداری دیدیم که اغلب جریانات چپ در مقابل آن ایستادند، شما در کتاب "آذربایجان و جنبش طرفداران شریعتمداری" مفصلا در این‌باره نوشته‌اید، آیا ممکن است به طور خلاصه نیز توضیح دهید این عملکرد منفی چپ چه عللی داشت و آنرا چگونه ارزیابی می‌کنید؟

رزمی: قبل از شروع جنگ ایران و عراق که همه‌ی نیروهای سیاسی را در بن بست قرار داد، رهبری آنروزی فدائیان به حزب توده نزدیک شده‌بود. رهبران حزب توده که از نظر سیاسی افراد کارکشته‌ای بودند، با سیاست حساب‌شده‌ای در حال تسخیر بزرگ‌ترین سازمان سیاسی آنروز کشور بودند. سیاست رسمی حزب توده حمایت کامل از خط امام بود و هر کس هم به حزب توده نزدیک می‌شد، الزاما خط امام را می‌پذیرفت. در آن زمان یک نفر لاهیجانی که عضو کمیته‌ی مرکزی سازمان بود از طرف کمیته‌ی مرکزی به مسئولیت شاخه‌ی آذربایجان فدائیان منصوب شده بود که شناخت چندانی از جامعه‌ی آذربایجان نداشت و در عوض بخش قابل‌توجهی از فعالین سیاسی با سابقه‌ی تبریز به کردستان فرستاده شده بودند!

با فعال‌شدن حزب خلق مسلمان مساله‌ی ملی آذربایجان از طریق جنبش طرفداران آیت‌اله شریعتمداری به شکل متفاوت از اشکال قبلی مطرح شد ولی مسئول شاخه، بر اساس تحلیل کمیته‌ی مرکزی که همان تحلیل حزب توده بود، حزب خلق مسلمان را یک جریان ضدانقلاب می‌دانست و مبارزه با آنرا از وظایف اعضاء سازمان حساب می‌کرد، اما بدنه‌ی تشکیلات طور دیگری فکر می‌کرد و هنگامی که رادیو تلویزیون تبریز توسط طرفداران شریعتمداری اشغال شد کمیته‌ی مرکزی از تهران اعلامیه داد که اعضاء تشکیلات همراه سایر نیروهای انقلاب برای خارج کردن رادیو تلویزیون از دست طرفداران شریعتمداری به‌طرف مرکز تلویزیون حرکت کنند، دستور کمیته‌ی مرکزی با مقاومت تشکیلات تبریز مواجه شد.

گوینده‌ی اخبار رادیو تبریز در آن زمان از دوستان خوب من بود و قبل از شروع اخبار با من تماس می‌گرفت و آخرین اخبار شهر را از من می‌پرسید، من هیچ فرقی بین او و خودم نمی‌دیدم و نمی‌توانستم او را ضدانقلاب بنامم. من به عنوان مسئول کارگری شاخه‌ی آذربایجان با همین استدلال به انتقاد از سیاست کمیته‌ی مرکزی پرداختم، دوستان دیگر نیز اعتراض کردند و در اثر این اعتراضات، اعلامیه‌ی کمیته‌ی مرکزی مغایر با شرایط آذربایجان ارزیابی شد و در آذربایجان توزیع نشد و بدین ترتیب علیرغم نظر کمیته‌ی مرکزی، تشکیلات فدائیان در تبریز (به‌ غیر از چند عنصر منفرد) در درگیری نظامی با طرفداران شریعتمداری شرکت نکرد.

شایان ذکر است که جناحی در درون فدائیان و جناحی نیز در درون طرفداران شریعتمداری وجود داشتند که معتقد به همکاری دو جریان علیه حکومت انحصارطلب جدید بودند، ولی آنچه که عمل می‌شد، سیاست رهبران دو جریان بود که بدون اینکه یکدیگر را بشناسند و شناخت درستی از سیاست‌های همدیگر داشته باشند با هم دشمنی می‌کردند.

در آن‌زمان، همه‌ی نیروهای سیاسی فعال آنروز در مقابل جنبش طرفداران شریعتمداری قرار گرفته بودند در اینجا ضروری است که به طیف نیروهائی اشاره شود که در آن‌ موقع خط امام نامیده می‌شدند. نیروی طرفدار آیت‌اله خمینی در تبریز بسیار اندک بود و اغلب نیز کسانی بودند که در زمان شاه در انجمن ضدبهائی فعالیت کرده‌بودند و مخالف حکومت شاه نبودند، ولی بعد از انقلاب برای تسخیر پست‌های اداره‌ی کشور به‌ شدت حزب‌الهی شده‌بودند، عناصر فرصت‌طلب نیز قاطی آنها بودند. اما نیروهائی که در انقلاب نقش داشتند و به طرفداری از حکومت تظاهرات ترتیب داده و علیه جنبش طرفداران شریعتمداری مبارزه می‌کردند عبارت بودند از:

1 - مجاهدین خلق که آیت‌اله خمینی را رهبر خطاب می‌کردند و حزب جمهوری اسلامی را در تبریز اداره می‌کردند.

2 – جنبش مسلمانان مبارز به رهبری دکتر حبیب‌اله‌پیمان که مسئولین سپاه پاسداران منطقه از آنان بودند.

3 – نهضت آزادی ایران که در آن‌زمان مهدی بازرگان نخست وزیر بود و پست‌های اصلی در دست آنان بود.

4 – حزب توده‌ی ایران که تشکیلات منسجمی در تبریز داشت و به‌شدت از خط امام حمایت می‌کرد.

5 – فدائیان خلق که هنوز چند شاخه نشده بودند و بزرگترین نیروی سیاسی شهر را تشکیل می‌دادند.

 

قابل ذکر است که در مقطع انقلاب نیروی چپ دیگر که خط‌سه نامیده می‌شد و تشکیلات اصلی آن "سازمان پیکار" بود، در تبریز علیه هر دو جریان طرفداران خمینی و طرفداران شریعتمداری فعالیت می‌کرد. می‌دانیم که در شرایط جنگی هر نیروئی که مخالف هر دوطرف باشد، عملکردش به‌نفع طرف غالب تمام می‌شود، بدین‌جهت فعالیت پیکار نیز به نفع حکومت تمام می‌شد.

 

بابک: آیا گروه‌هائی هم بودند که از شریعتمداری حمایت کنند؟

رزمی: بلی. در این میان جناحی از فدائیان خلق که از فردای انقلاب حساب خود را از رهبری جداکرده بود و به طرفداران اشرف دهقانی معروف شده بود، با نام «سازمان چریکهای فدائی خلق» اعلامیه داد و از جنبش طرفداران شریعتمداری به‌عنوان یک نیروی مردمی ضدرژیم حمایت کرد. نویسنده‌ی آن اعلامیه از دوستان نزدیک من است که خوشبختانه بعد از سال‌ها زندان و شکنجه از دست جمهوری اسلامی جان سالم به‌در برده‌است و اکنون در اروپا زندگی می‌کند.

در تبریز محافل متعدد روشنفکری وجود داشتند که مستقل از سازمان‌های سراسری بودند و به‌اشکال مختلف از جنبش مردم آذربایجان حمایت می‌کردند و حتی گروهی نیز بنام فرقه‌ی دموکرات مستقل آذربایجان[xiii]  اعلامیه داد و از جنبش طرفداران شریعتمداری حمایت نمود، ولی این محافل به علت محدود بودن نیرویشان در معادلات سیاسی به حساب نمی‌آمدند و تاثیری در وقایع نداشتند.

عملا جنبش مردم آذربایجان، روند انشعاب در سازمان فدائیان را تشدید کرد، و اقلیت منشعب در صف‌  مبارزه با حکومتگران ایستاد.

 

بابک: علل دیگر مخالفت چپ با جریان شریعتمداری چه بود؟

رزمی: در تحلیل علل مخالفت چپ با طرفداران شریعتمداری، اغلب به نزدیکی فدائیان به حزب توده اشاره می‌شود. این موضوع یعنی پیوند فدائیان با حزب توده در موضع‌گیری‌های سیاسی بی‌تاثیر نبود. ضعف تئوریک فدائیان نسبت به حزب توده آشکار بود و تحلیل‌های حزب توده در هسته‌های تشکیلاتی فدائیان به بحث گذاشته می‌شد و حزب توده‌ی آنروزی نه تنها بر روی نزدیکان خود مثل فدائیان تاثیر می‌گذاشت، بلکه همه‌ی نیروها ی سیاسی به‌ نوعی از آن متاثر می‌شدند.

شوروی‌ها هم به‌شدت مخالف طرفداران شریعتمداری بودند. بعد‌ها من از مقامات شوروی شنیدم که می‌گفتند: ما هرگز اجازه نمی‌دهیم که یک جریان لیبرالی در جوار مرزهای ما به وجود آید و قدرت بگیرد، چنین جریانی به ابزاری در دست امپریالیسم برای دخالت در امور داخلی شوروی تبدیل می‌شود .

با همه‌ی اهمیتی که موضع‌گیری شوروی‌ها و حزب توده در میان چپ‌ها داشت اما این امر همه‌ی قضیه محسوب نمی‌شد چنانچه جریانی مانند پیکار که نوددرصد فعالیت‌هایش علیه حزب توده بود، تندتر از فدائیان با طرفداران شریعتمداری مخالفت می‌کرد. به‌نظر من ضدکمونیست افراطی بودن طرفداران شریعتمداری در تبریز، از علل اصلی مخالفت بدنه‌ی گروه‌های چپ با آنان بود. تبریز همواره کانون نیروهای چپ بوده، در چنین شرایطی افراطیون طرفدار شریعتمداری می‌گفتند: خمینی کمونیست است و بدین‌جهت به کمونیست‌ها میدان داده‌ و قسم می‌خوردند که اگر به قدرت برسند کمونیست‌ها را ریشه‌کن خواهند کرد. کمیته‌های شریعتمداری در تبریز کادرهای نظامی فدائیان را خلع سلاح و زندانی می‌کردند.

حمایت تلویحی آمریکا از آیت‌اله شریعتمداری و همچنین پیوستن ارتشی‌ها به طرفداران شریعتمداری در آذربایجان که فدائیان آنان را «ارتش ضد خلقی» می‌نامیدند، از دیگر علل بوده. شریعتمداری آدم اصلاح‌طلبی بود و لیبرالیسم و اصلاح‌طلبی در میان انقلابیون دوآتشه‌ی آن‌روز «دستکش مخملی مشت آهنین امپریالیسم» نامیده می‌شد.

علیرغم نشانه‌های آشکار مانند ترکی شدن صددرصد برنامه‌های رادیو- تلویزیون در موقع اشغال آن و شعارهای ملی در تظاهرات نظیر:

آذربایجان قهرمانلاری

چوخ وئریب بئله امتحانلاری

 

جمهوری اسلام اولسون برقرار

رهبریمیز مرجعیمیز شریعتمدار

 

با این‌همه تشخیص این جنبش به عنوان یک جنبش ملی برای عموم در آن زمان آسان نبود، زیرا حزب خلق مسلمان خود را یک جریان سراسری معرفی می‌کرد و از طرف دیگر یک فاصله‌ی سی‌ساله بین حرکت ملی فرقه‌ی دموکرات آذربایجان و جنبش طرفداران شریعتمداری وجود داشت. سی‌سالی که توام با سرکوب و اختناق شدید بود و در آگاهی ملی مبارزان انفصال ایجاد کرده بود و آگاهی ملی مبارزان چپ آن دوره در حد بسیار پائینی بود و جزوه‌ی «آذربایجان و مساله‌ی ملی» نوشته علیرضا نابدل (حتی با نادیده‌ گرفتن تحریفات بعدی) گواه صادق این موضوع است.

 مساله‌ی مبارزه‌ی ایدئولوژیک نیز مکمل مسائل دیگر می‌شد. همه‌ی نیروهای آنروزی در مبارزه با امپریالیسم و رژیم شاه که دست نشانده‌ی امپریالیسم بود، غرق شده بودند و به‌ این ترتیب تمامی عوامل ذکر شده، مبارزه برای خواسته‌های ملی را تحت‌الشعاع مبارزات عام قرار می‌داد.

 

بابک: بلی روانشناسی جمعی در انقلابات نیز ویژگی و تاثیرات خاص خود را دارد و بسیار اتفاق می‌افتد که جمع علیه منافع خودش به حرکت درمی‌آید. آقای رزمی اجازه بدهید از وضعیت کنونی چپ صحبت کنیم، در حال حاضر جایگاه چپ در جنبش ملی آذربایجان کجاست؟

رزمی: جنبش ملی آذربایجان در حال حاضر دارای طیف‌های فکری متعددی است که از آن جمله می‌توان از چپ‌های سابق که به جنبش ملی پیوسته‌اند و چپ‌های نواندیش جوان که افکار سوسیالیستی دارند، نام برد. اینان مبارزه با ستم ملی و دفاع از حقوق زن و .... را از مبارزه‌ی کلی در راه تامین عدالت اجتماعی جدا نمی‌دانند.

 

بابک: آنچه گفتید در مورد چپ آذربایجانی‌ست، اما وضعیت گروه‌هایی که خود را چپ ایران می‌دانند چگونه است. می‌دانیم که چپ کنونی ایران طیف‌های مختلفی دارد و برخی‌شان قدم‌هایی در همسوئی با جنبش ملی برداشته‌اند، اما برخی دیگر هماهنگ با شوونیست‌ها در مخالفت جدی با آن قلم‌فرسائی‌ می‌کنند، پاسخ ما به آنها چیست؟

رزمی: چپ به طور کلی به خاطر عدالت‌طلب بودنش، نمی‌تواند دشمن جنبش ملی باشد. زیرا جنبش ملی خواستار عدالت، رفع تبعیض و پایان دادن به ستم مضاعف است، هر فرد یا گروه سیاسی نیز که ادعای چپ بودن را داشته باشد، یقینا این خواسته‌ها را می‌پذیرد و "حق تعیین‌ سرنوشت ‌ملل" نیز از بنیان‌های ایدئولوژیک چپ است. در تمام دنیا نیروی چپ نزدیک‌ترین و قابل اعتمادترین متحد جنبش‌های ملی شناخته می‌شود.

ده سال پیش گروه‌های چپ با همان دیدگاه بسته‌ی قبلی که آلوده به پان‌ایرانیسم بود، جنبش ملی آذربایجان را در تمامیت آن نفی می‌کردند، ولی با پیشرفت حرکت ملی، اکنون گروه‌های چپ ایرانی در خارج که هنوز وزنه‌ای دارند و اوضاع سیاسی داخل را پیگیری می‌کنند، نه تنها نظرشان نسبت به مساله‌ی ملی آذربایجان عوض شده، بلکه در دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان یا به مناسبت روز جهانی زبان مادری و.... اعلامیه می‌دهند و خود را مدافع جنبش ملی معرفی می‌کنند. .

 

بابک: در اصلاح مواضع اینها، ما چه نقشی بر عهده داریم و صف‌آرائی ما در مقابل آنها چگونه باید باشد؟

رزمی: در تغییر موضع این گروه‌ها در وهله‌ی اول مبارزات فعالان جنبش در داخل و در مراحل بعدی تاثیر آذربایجانی‌هائی که هنوز در این گروه‌ها فعالیت می‌کنند و متاثر از مبارزات داخل هستند و در آخرین مرحله‌ی روشنگری‌ها و مبارزات قلمی فعالان جنبش ملی آذربایجان موثر ‌است. شکی نیست که هر چه جنبش ملی قوی‌تر شود و مبارزات قلمی جدی‌تر گردد، اصلاح مواضع گروه‌های چپ را تسریع خواهد کرد. در موضع‌گیری‌های گروه‌های چپ هنوز دوگانگی وجود دارد که قابل فهم است، جنبش ملی نباید از مبارزه‌ی قلمی غفلت کند، دیالوگ مستقیم و غیرمستقیم با این گروه‌ها به‌نفع جنبش ملی تمام می‌شود. اکنون موضع‌گیری راجع به مساله‌ی ملی در همه‌ی گروه‌های سیاسی مطرح است و برای تاثیرگذاری بر موضع‌گیری آنها، دیالوگ ضروری است.

می‌توان گفت در خارج کشور به‌غیر از عناصر منفرد پان‌فارسیست و شوونیست چپ، فقط یکی از گروه‌ها که خود را کمونیست معرفی می‌کند، با جنبش ملی آذربایجان علنا مخالفت می‌کند. کار اصلی این گروه مخالفت با گروه‌های دیگر است و مدت‌هاست که زیاد جدی گرفته نمی‌شود.

 در داخل نیز بعضی گروه‌های که خود را چپ می‌نامند با جنبش ملی مخالفت می‌کنند. هر گروه چپ نوبنیاد خواه‌ناخواه از این مرحله برای معرفی خودش می‌گذرد تا موجودیت خود را ثابت کند و لازمست که با صبر و حوصله حقانیت جنبش ملی برای آنها توضیح داده شود تا اگر موضع‌گیریشان ناشی از عدم اطلاع است، برطرف گردد

و اما دشمن نیز بیکار ننشسته‌ و با یک تیر دو نشان می‌زند یعنی گروه‌هائی با ظاهر چپ می‌سازد و با دست آنها جنبش ملی را می‌کوبد تا هم چپ را بدنام کند و هم جنبش ملی را تضعیف نماید. این گروه‌ها را باید شناخت و افشاء کرد.

تکرار می‌کنم که چپ واقعی به خاطر عدالت‌طلب بودنش نمی‌تواند مخالف جنبش ملی باشد و آن‌کس که خود را چپ می‌نامد و با جنبش ملی مخالفت می‌کند یا ناآگاه‌است و یا تحریک شده. جنبش ملی نیز نباید به دام درگیری با نیروهای چپ بیافتد که هم وقت و انرژی‌اش به هدر می‌رود و هم از هدف خود دور می‌شود. جهت اصلی مبارزات جنبش ملی باید متوجه سرکوبگران ملل غیرفارس و پان ایرانیست‌های سلطنت‌طلب باشد که وجود مساله‌ی ملی را انکار می‌کنند زیرا اینان پایه‌گذار ستم ملی در ایران بوده‌اند و هستند.

 

بابک: آقای رزمی از اینکه با دقت و حوصله به سئوالات من پاسخ گفتید، از شما خیلی ممنونم. سعی خواهیم کرد در آینده هم چند گل دیگر از باغچه‌ی شما بچینم و طی یک مصاحبه دیگر با دیدگاه‌های شما در مورد مسائل مهم جنبش ملی صحبت کنم.

رزمی: من هم از شما تشکر می‌کنم.

 


 

پی نوشت‌های بابک:

 

[i] - ارنستو چه ‌گوارا دوست و همرزم  فیدل کاسترو و متخصص جنگ‌های پارتیزانی بود که در عملیات  چریکی بولیوی به سال 1967 دستگیر و به دست نظامیان آن کشور اعدام شد. راه او در رد کمونیسم مسالمت‌جو و مبارزه‌ی قهرآمیز با امپریالیسم و نظام سرمایه‌داری، وی را برای سالهای سال نماد مبارزه‌ی دانشجویان چپ سراسر جهان قرار داد.

[ii] - ژان پل ساتر (1980-1905) فیلسوف فرانسوی و پیرو اگزیستانسیالیسم یا اصالت وجود. وی می‌گوید: "در این دنیای ماشینی ما آدمیان محکوم به آزادی هستیم، اما این آزادی ما را مجبور می‌سازد که در جستجوی ذات واقعی خویش برآئیم و رنج و ملال شخصی را با بزرگواری پذیرا گردیم. "

 

[iii] - رژیس دبره از همراهان چه‌ گوارا بود که در بلیوی دستگیر شد و جنبش بین‌المللی برای آزادی او به راه افتاد، او هم اکنون در فرانسه استاد فلسفه است.

[iv] - ایده‌آلیسم یا آرمانگرائی نظریه‌ایست که معتقد است ارزشهای روحی و ذهنی  بر ارزشهای مادی مقدم هستند و اصالت دارند، ایده‌آلیست‌ها در امور سیاسی بر مبنای اخلاق ، عدالت، اعتماد و تعهد عمل می‌کنند و اعتقاد دارند که سیاست بایستی مطابق آرمان‌ها و اصول متعالی عمل کند.

[v] - مکتب نیهیلیسم یا هیچ‌گرایی، کل سلطه و اقتدار و انواع قدرت و اختیارات دولت و دین و خانواده مردود می‌شمارد.

[vi] - استراتژی یا راهبُرد عبارت است از خط مشی کلی یا برنامه‌ی بلند مدت، تاکتیک نیز عبارت است از برنامه‌ی مرحله‌ای و کوتاه‌مدت که خود قدمی‌است در راه تحقق استراتژی. تاکتیک هدف‌های مشخص و نزدیکتری را مد نظر می‌گیرد و به مثابه‌ی سنگری است که پس از فتح آن می‌توان جبهه‌ی جنگ را گسترش داد و سایر سنگرها را گرفت و به هدف استراتژیک رسید.

[vii] - پیشاهنگ یا آوانگارد، به نوآوران فرهنگی و سیاسی که جلوتر از رویدادها حرکت می‌کنند، گفته می‌شود

[viii] - عمل‌گرائی در جنبش‌های دانشجوئی و چپ آن زمان بسیار متداول بود، که به موجب آن بحث‌های نظری و کارهای صرفا تئوریک، که منجر به هیچ اقدام عملی نمی‌شد مردود شمرده می‌شد..

[ix] - احزاب رسمی موجود در ایرانِ آن زمان عبارت بودند از احزاب ایران نوین، مردم و پان ایرانیست که در سال‌های انتهایی حکومت پهلوی همه‌ی اینها منحل و تنها یک حزب فرمایشی جدید بنام حزب رستاخیز تشکیل شد.

[x]  - اسماعیل شریفی و علیرضا نابدل هم‌دانشکده بودند، علیرضا علاوه بر اسماعیل شریفی، با صلاح مهتدی نیز آشنائی داشت، هر دوی اینها با ملا آواراه در ارتباط بودند، اسماعیل شریفی در همین ارتباط اعدام شد، قابل ذکر است که مهتدی‌ها از ملاکین سابق بانه هستند، در حال حاضر هم عبداله مهتدی برادر کوچک صلاح مهتدی رهبری حزب کومله را بر عهده دارد.

[xi] - طرفداران مبارزه‌ی مسلحانه اعتقاد داشتند تنها راه رهائی ملت را در مبارزه‌ی مسلحانه‌ با رژیم دانسته هرگونه مبارزه‌ آرام ‌ و پارلمانتاریستی و .. را نفی می‌کردند. آنان  با درس‌هایی که از انقلاب کوبا گرفته بودند، به این نتیجه رسیدند که ابتدا بایستی مبارزه‌ی مسلحانه توسط آوانگارد  یا پیشآهنگ شروع شود، سپس در ادامه‌ی آن به تدریج این مبارزه مردمی و توده‌ای خواهد شد و می‌گفتند برای به حرکت در آوردن موتور بزرگ (توده‌ی مردم) ابتدا باید موتور کوچک که همان حرکت مسلحانه‌ی گروهی از پیشآهنگان جان برکف بود را روشن کرد.

[xii]  - توماج از رهبران بعدی جنبش ترکمنهای ایران در سال‌های نخست انقلاب اسلامی. 

[xiii] - فرقه دمکرات مستقل توسط دکتر زهتابی  بنیان‌گذاری شده بود.


   

فارس مدنیت راسیستلری نین بیانیه لری می، یوخسا  قوللوقچولوق ایفاده لری

 

 

کئچمیشده اولدوغو کیمی بوگون ده آذربایجان میللی مسئله سی دیرچه لرکن، آذربایجان آدی نی دیله گتیرمه گی کئچمیشده اؤزلرینه ننگ بیلنلر ده قیدیقلانماغا باشلامیشلار. بو مسئله اؤزلوگونده سئویندیریجی بیر حالدیر. بو حضراتلار کئچمیشده آذربایجان میللی مسئله سینی پالاز آلتیندا گیزلتمگه چالیشدیقلارینا باخمایاراق بوگون ایستر ایستمز آذربایجان آدینی ائولرینه داشیماق مجبوریتینده قالمیشلار. دئمک، آذربایجان میللی چیخارلارینی فارس راسیستلیگینه سوغات ائدنلر بیله مصلحتدیر دئیه آذربایجان دئمه گه باشلامیشلار. بو ذاتلار ایستر کئچمیشده، ایسترسه ده بوگون  کوروش و داریوش یوخوسویلا اؤزلرینه کیملیک یونتاماغا چالیشسالار دا، آذربایجانا سوخولماق ایسته گن  عرب خلافتینه قارشی دؤیوشموش بابک خرمدین، آذربایجاندان حرکت ائده رک تبریزی اؤزونه باشکند ائدن  شاه اسماعیل خطایی، تبریزدن قاجار دیکتاتورلوغو علیهینه ووروشان ستارخان، باقرخان آدلارینی دا سیرادان گئری قالماسینلار دئیه فارس راسیستلرینه سوغات ائتمگه چالیشمالارینا باخمایاراق باکتئر (مرو: ترکمنستان جمهوریتی) باشقا دئییشلره گؤره بلخ ولایتینده (افغانیستاندا) دوغولموش (1) افسانه لی زرتشتی بیله آذربایجانا نیسبت وئرمگله دونیا ایجتماعیت نی اؤزلرینه گولدورموش اولورلار(2). یئری گلمیشکن بو یالانچی باهادیرلارین حنالاری نین هانگی بویاقدا اولدوغونو سیته لرینده کی یازیلاردان حرکت ائده رک نظرده کئچیرمگه چالیشاق. بو ذاتلار کیملیک مقوله سی باخیمیندان گئنه آذربایجان میللتی نی کوروش کبیر/ کپیر کؤلگه سی آلتیندا ساخلاماغا چالیشاراق یازیرلار:

"... در حدود سال ۱۲۸۵ خورشیدی (۱۸۷۹-۱۸۸۲)به هنگام کاوشها در بابِل در میان رودان (بین النهرین)، باستان شناس ایرانی، هرمز رسام یک استوانه سفالین کوچک از گل پخته (۲۳ سانتیمتر)، یافت، که شامل یک نوشته از کوروش بزرگ بود. جنس این استوانه از گل رس است، ۲۳ سانتی متر طول و۱۱ سانتی متر عرض دارد و در حدود۴۰ خط به زبان آکادی و به خط میخی بابلی نوشته شده‌است... . کوروش بعد از تاجگذاری، در معبد مردوک خدای بزرگ بابل، منشور آزادی نوع بشر را قرائت نمود . ..." (3)

اوسته کی پاساژا گؤز گزدیردیکده احمد کسروی نین عئیب جر متین یازمالاری سیرالانمیش اولار. بیلیندیگی کیمی  احمد کسروی ده فارسجانین یوخسوللوغونو قبول ائدرکن فارس دیلینه اویدورما سؤزجوکلر یونتاماغا چالیشمیش.  هر شئی پاک فارسجا اولمالیدیر دئیه "زبان پاک" آدلی کتاب دا فارس ادبیاتینا احمد کسروی طرفیندن سونولموش (4). فارس تاریخی متینلرینی نظره آلمازساق، یئنی فارس ادبیاتیندا بیله "بین النهرین" یئرینه "میان رودان" دئییمی ایشلتمک سؤزجوک قورولوشو باخیمیندان دوزگون گؤرونمز. "–ان" اکی  (پسوند) نین جمع علامتی اولدوغونو قبول ائدرسک، عربجه " -اَین (ایکیلیک اکی= پسوند)"، اؤرنک اولاراق "سَنَتَین"(ایکی ایل)، "نهرَین(ایکی چای) یئرینه چوخلوق  اکی (پسوند) ایشلتمک دوزگون گؤرونه بیلمز. بو مسئله یالنیز سؤزجوک قورولوشو دئییل، جومله ده کی منطیق باخیمیندان دا دوزگون گؤرونمز. دئمک، "بین النهرین" کلمه سی "ایکی چایین آراسی" آنلامینا  وئرکن "میان رودان" کلمه سی "چایلار آراسی" آنلامینا گلر. گؤروندوگو کیمی اؤز دیل و مدنیتلرینه اون المک لیاقتینه یییه (صاحیب) اولمایانلار باش و جان ایله قوللوق ائتمک ایستدیگی مدنیته ده اوماج  اووا بیلمزلر. بو مسئله نی احمد شاملو غلامحسین ساعیدی اثرلری اوزره ده خاطیرلاتمیش. میللی ظولمو لمس ائتمیش غلامحسین ساعدی رحمتلیک ده فارس ادبیاتیندا تئاترنامه یازارکن دانیشیق دیلینده کی "نون" یئرینه کتابلاردان اؤیرندیگی "نان" کلمه سینی ایشلتدیگی فارس دیل و مدنیتی اوچون دری قابیقدان چیخان احمد شاملونون خوشونا گلمه یه رک تنقید آتیشینا توتولموش. دئمک، اؤزلرینی فارس تمامیتچیسی کیمی ایجتماعیته سونان، آنجاق گونون سیاستی ایجاب ائدیر دئیه قارقا ککلیک یئریشی یئریمگه چالیشان ذات عالیلر آذربایجان آدی نین دالیندا گیزلنه رک فارسلیغا جان و باشدان مایا قویماغا چالیشدیقلارینا باخمایاراق فارسلیغی دا قبیردن قبیره سوخاجاق گؤرونورلر. اوسته کی متیندن گؤروندوگو کیمی کوروش فارس دیل و مدنیتی اساسیندا حاکیمیت صاحابی اولورسایمیش، اونا نیسبت وئریلمیش پالچیق کتیبه لر ده فارس دیل و ادبیاتیندا یازیلارمیش. دئمک، ایچی بوش طبلی چالماقلا گوجلو فارس دیلی یاراتماق اولماز. آذربایجان آدیندان یانلیش فایدالانماغا و فارس راسیستلیگی نی یایماغا چالیشان قوروپون بیانیه سیندن اوخویوروق:

"... آذربایجانی چه می خواهد و برای چه بر می خیزد؟ "آذربایجان" ، به گواهی تاریخ ، تا بوده جایگاه بزرگان ، قهرمانان ، اندیشه وران ، شاعران ، بازرگانان ودیگر خدمت گزاران بشریت بوده است. "مادها" با تمدن شگرف و دیوان سالاری منظم در اداره قلمرو حکومت ، با داشتن پایتختی عظیم (هکمتانه). " زرتشت ها و آتروپات ها" پرورانده که فرهنگی تمدن ساز وشکوفا آورده و نام "ایران" و"آذربایجان" را جاودانه ساخته اند. "(2)

اوسته کی پاساژدان گؤروندوگو کیمی بو حضراتلارین مسئله سی آذربایجان میللی حرکتی، میللی مسئله سی دئییل، فارس راسیستلیگینه فیته توتماق گونون سیاستی حئساب ائدیلر. دئمک، بوگون آذربایجان میللی حرکتی افسانه کیمی مرو یوخسا بلخ ولایتینده دوغولدوغو قبول اولونان "زرتشت" و یا 700 ایل بوندان اؤنجه مؤبدلر طرفیندن غلط و غولط یازیلمیش  و زردشته نیسبت وئریلمیش اویستا کتابی اساسیندا دئییل (5)، آذربایجان میللی مسئله سی یئرلی تورک دیللی خالقین دیل و مدنیتی نی اساس گؤتورموش بیر سیاسی مسئله دیر. آذربایجان میللی مسئله سینی فارس راسیستلیگی نین تمامیتچیلیک بازاریندا قارین دویورماق اوچون ساتماق اؤزونو آذربایجانلی بیلن هئچ کیمسه یه یاخشیلیق باغیشلاماجاق.

"عزیزیم آشی دوزلو--- آنامین آشی دوزلو

اؤلدورر ایچنلری--- گؤزومون یاشی دوزلو!" (آذربایجان خالق بایاتیسی)

دئمک، بوگون آذربایجان اوغول و قیزلاری نین فارس راسیستلیک توتساقلاریندا چورومکلری بیر داها فارس راسیستلیگی اوچون مئیدان سولاماق دئییل، تاریخی آذربایجان تورپاقلارینا بیر ایشغالچی کیمی سوخولموش، آذربایجان میللتی نین دیل و مدنیتینه وورموش قیفیللاری آچاراق یئنی بیر دوزن یاراتماق آذربایجان میللی حرکتی نین قارشیسیندا دوران بیریجی آددیم حئساب ائدیلر. فارس تمامیتچیلیگی نی اساس گؤتورموش فارس مدنیت راسیستلری نین "آذربایجان میللتینه"  نیسبت وئردیکلری یازیلاریندان گئنه ده اوخویوروق:

"... "تقی زاده ها" پرورش داده که راه دروازه های آزادی ، تجدد و نوگرائی را به روی ملت ما گشوده است. "کسروی ها" پرورانده که با خرافات و یاوه سرائی ها به ستیز برخاسته ، خردگرائی را پی نهاده و در این راه جان باخته است . (2)

اوسته فارس مدنیت راسیستلری نین قلمه آلدیقلاری ذات عالیلر احمد کسروی نین آذرباجان تجددودلوگو اوزره یازدیغی دگرلی اثرلری قیراغا قویارساق، وجود باخیمیندان آذربایجانلی اولمالارینا باخمایاراق دوشونجه و فیکیر باخیمیندان فارس تمامیتچیلیگینی اساس گؤتورموش ذاتلار اولموشلار. اونلارین فارس راسیستلیگینه ائتدیکلری خیدمتلر بوگون ده آذربایجانین وارلیغینی یوخا چکمکده دیر. دئمک، هر میللت خلف و ناخلف اوغول و قیزلارا صاحاب اولدوغو کیمی آذربایجاندان اولموش بلکه ده دیل و تاریخ بیلینجیندن یوخسول و ناخلف کیمی داورانان موجودلار دا آذربایجاندا آز اولمامیش دئسک، کئچمیش آذربایجان تاریخینی اؤزلرینه چیخماغا چالیشان فارس مدنیت راسیستلری نین اللری آچیلاراق صادیق اولسالار، خالقلاری علیهینه قوجاقلارینا ییغدیقلاری داشلاری یئره تؤکه رک خالق قوجاغینا قاییتماماغا چالیشار، باشقا دورومدا فارس راسیستلیگینه قوللوق ائتمگی کئچمیشده کی سلفلری کیمی اؤزلرینه گئنه ایفتخار سایارلار. فارس مدنیت راسیستلری اؤزلرینی بیر سیاسی تشکیلات دئییل،"آذربایجان میللتی" حئساب ائده رک گئنه یازیرلار:

"چنین قومی " با چنان فرزندانی و افتخاراتی ، نه می تواند کشورعزیز خود ایران را در خطر جنگ و نابودی ببیند و خاموش نشیند و نه می تواند تهمت واپس گرائی و ننگ تروریستی را بیش از این تحمل کند." برای همین است که ما آذربایجانی ها بر می خیزیم تا : "استقلال ، تمامیت ارضی و یکپارچگی میهن مان" را ، که این رژیم فتنه جوی بر آستانۀ سقوط کشانده ، حفظ کنیم و نام پر افتخار خاستگاه حقوق بشر که توسط " کوروش کبیر" بنیان نهاده شده است از ننگ تروریستی و محور شرارت پاک سازیم. "(2).

اوسته کی پاساژدان بللی اولدوغو کیمی بو ذات عالیلرین آغریلاری آذربایجان میللی مسئله سی دئییل، آذربایجان میللی منافعینه دوشونجه و فیکیر باخیمیندان دوشمن کسیلمیش ایستر کئچمیشده کی فارس شاهلیق سیستیمینه باغلی اولان قویروقلارین، ایسترسه ده میللی مسئله آچیسیندان بوگونکو فارس تمامیتچی و پوزیسیون تشکلاتلارینا باغلی اولان، یالنیز آذربایجان میللی مسئله سی نین دیرچلمه سیندن راحاتسیز اولاراق ال آیاغا دوشرکن ال آیاقلارینی اوراغا وئرماغا چالیشان فارس مدنیت راسیستلری نین فارس تمامیتچیلیگی مسئله سیدیر. دئمک، اؤزلرینی کوروش و داریوشا باغلی بیلن ذات عالیلرین ایران ممالیکی محروسه سینده نئجه راسیست و فاشیست اولدوقلاری کئچمیش 83 ایلده دونیا ایجتماعیتینه آیدین اولموش. فارس مدنیت راسیستلری نین اوزدن ایراق تاپیندیقلاری پیردن (کوروش کبیر!!) ده بللی اولدوغو کیمی بونلار فارس تمامیتچیلیگینه قویروق، یوخسا فارسلیق بالتاسینا ساپ اولموش آزقینلار ساییلمالیدیرلار. فارس مدنیت راسیستلری نین "آذربایجان میللتی" آدینا وئرمیش بیانیه لریندن گئنه ده اوخویوروق:

"... "جنبش آذربایجان" بر آن است بار دیگر به یاری سایر اقوام ایرانی ، رژیم واپسگرای جمهوری اسلامی را که با اعمال سیاست های نابخردانه و کور کورانه ، کشور و ملت ما را محور شرارت نموده و حیثیت ملی ما را به باد داده و دیگر آبروئی بر ایران و ایرانیان درجهان باقی نگذاشته ، بر کنار سازد . "جنبش آذربایجان" خواهان آن است که نظام آینده ایران با رأی آزاد ملت انتخاب گردد ، نظامی که پایه آن بر جدائی دین و حکومت از یکدیگر بوده وبنای آن تکیه براصل برائت و احترام بر فرهنگ بی مانند "پندار نیک ، گفتارنیک ، کردارنیک" پی ریزی شود."(2).

اوسته کی آغیز دولو ایفاده لردن ده بللی اولدوغو کیمی بو ذات اقدسلرین آذربایجان میللتی اوچون ایستکلری یوخ ساییلار. بیلیندیگی "جنبش" و "حرکت" دئدیکده بللی بیر ایستک و هدف اوچون بللی بیر ائتنیک و خالق آدی آلتیندا توپلاناراق ایش و فعالیته باشلانار. بئله لیکله فارس تمامیتچیلیگی اوچون آذربایجان آدینی یئدک چکمک بو گون کیمسه یه باشی اوجالیق دئییل، یالنیز باشی آشاغیلیق گتیرر دئیه دوشونمه لی ییک. یئری گلمیشکن سورقو و سوآل بو: - آذربایجان آدینا فارس راسیستلیگی و تمامیتچیلیگینه سینه وورانلار بو خوش خیدمتلیکلری ایله اؤزلرینی حمیق و فارسلاری اوستون گؤسترمک ایسته ییرلر می، یوخسا آذربایجان ایجتماعیتی نی حمیق حئساب ائدرلر می؟ فارس مدنیت راسیستلری نین وئردیکلری شعالارا گلدیکده گئنه سوروشولمالیدیر: -فارس مدنیت راسیستلیگی نی اساس گؤتورمکله هانکی یاخشی دوشونجه (پندار نیک)، یاخشی دانیشیق (گفتار نیک) و یاخشی داورانیشلارا(کردار نیک) اساس یاراتماق اولار؟ بو بیانیه وئرن ذات عالیلرین آدلاری دا آذربایجان ادبیات تاریخینده ثبت اولسون دئیه اوخویوروق:

"... "هم میهنان "، هر کس کاری را که می تواند ، اگر نخواهد ، وقتی بخواهد ، دیگر نمی تواند. "کشور عزیز و اسیرمان ایران"هم اکنون به وجود شما نیازمند است، اگر به هر دلیلی نخواهید ، شاید دیگرهرگز نتوانید. امضاء کننده گان زیر به عنوان شورای موقت جنبش آذربایجان محسوب می شوند

آ – پ ایران

آموزگار ، دکتر سیروس

افشار، دکترامیراصلان

ا – د ایران

افشار، پروفسور کیکاوس

افشار قاسملو ، دکتر روهینا

پروین ، دکتر ایرج

آذرمهر پتکین ،

جهانشاهلو افشار ، دکتر نصرت الله

چاوشی، خسرو

خ – ک فرانسه

خویی ، دکتر اسماعیل

رحمان زاده ، دکتر صمد

زینالی ، لهراسب

ستوده ، دکتر زرتشت

ساعد مراغه ای ، دکتر کامله

س - م ایران

شجاعی ، دکتر سیامک

ض – م ایران

عدل ، دکتر پرویز

مدرس (رحمان زاده)دکتر فریده

مدرس ، سپهبد حسین

ملکی ، دکتر غلام

م – ی ایران

موسوی ، دکتر محمد حسین

موسوی ، سعید

وثوقی ، بهروز

ی – ف ایران "(2)

آذربایجان میللی فعاللاری فارس راسیستلیک توتساقلیندا (زیندانیندا) ایشکنجه لره معروض قالارکن اوسته کی آدلاردان دا بللی اولدوغو کیمی بو ذاتلارین بیر چوخو اؤز آدلارینی بیله بیانیه نین آلتینا یازدیرماق جسارتینده دئییللر. آنجاق ایران ممالیک محروسه سینده کی اؤز دیل و مدنیتینه محروم ائدیلمیش تورکلرین یاشادیغی شهرلرین آدینا گلدیکده "یئر ده منیم گؤی ده منیم" حئکایه سینی فارس مدنیت راسیستلری یئنیلمگه چالیشارلار، اوخویوروق:

"...تبریز ، تهران ، ارومیه ، اردبیل ، کرج ، زنجان ، قزوین ، خلخال ، خوی ، مشگین شهر، پارس آباد ومغان ، میانه ، مرند ، مراغه ، سراب ، طارم ، سلماس ، ماکو ، میاندوآب ، ساوه ، اهر، آستارا ، تالش هشتپر، ...، انزلی ، ...، قم ، ...، همدان ،...، قوچان و ... جنبش آذربایجان از تمامی هم میهنان به ویژه آذربایجانیان داخل و خارج کشور دعوت می کند برای ایجاد هسته و شاخه های مبارزه در آذربایجان ، تهران و سراسر ایران به ویژه بازار تبریز و تهران با دبیرخانه جنبش ویا اعضای شورا تماس حاصل نمایند و این سخن گهر بار را بیاد داشته باشند که ، سرنوشت ملتها را هیچ نیروئی به اندازه خود ملتها تعیین کننده نمی باشد. پاینده ایران و ملت ایران

دبرخانه جنبش آذربایجان برای یکپارچگی و دمکراسی ایران"(2)

 

قایناقلار:

 

1                ایشیق سؤنمز، پان ایرانیستلرین دیل و مدنیت تحریف ائتمه مسئله لری!: http://www.azadtribun.net/x140.htm

2                آذربایجانی تضمین کننده آزادی ، دمکراسی و یکپارچگی ایران:

http://www.iranazar.net/seite3.html

3        فرمان کوروش بزرک: http://www.iranazar.net/index2.html

4        احمد کسروی، زبان پاک، تهران 1322.

4.1            یحیی ذکا، زبان فارسي و راه توانا گردانيدن آن (مقالات احمد کسروی)، تهران 1334.

5               Biographisch-Biographisches Kirchenlexikon, Band XIV, 1998;Verlag Traugott Bautz Spalten 344-355

   

ایشیق سؤنمز،

08.04.2008


Güntay Gəncalp

“Anti Axundov”çuluq nədir?*

                 Azərbaycan düşüncə həyatında Qərb mədəniyəti ilə ilgili üç axım mövcud olmuşdur. Birinci axım Qərbin elmi, fəlsəfi, insan haqları anlayışını, sekular və demokratik nailiyətlərini bütünü ilə qəbul etməni qaçınılmaz, zəruri hesab edirdi. Qərb metodologiyası insanı, varlığı, sosial ədaləti elmi şəkildə qavrama yolundadır. Şərqə düşən əsas görəv Qərbi öyrənmək və Şərqi qərbləşdirməkdən ibarətdir. Bütünüylə qərbçı axımın düşüncəsi bundan ibarət olmuşdur. Bu axım belə hesab edirdi ki, Şərqin qaranlıq dünyasını aydınladacaq işıq Qərbdədir. Insanın azad və tərəqqi yolunda yaşamasına xidmət edəcək sistem hardadırsa onu qəbul etmək lazımdır. Qərbdə bu azadlıq anlayışı yolunda bir çox düşüncə adamı din mərkəz məhkəmlər tərəfindən məhv edilmişlər, tamamıyla Şərqdə olduğu kimi. Ancaq Qərbdə sonunda bilim, fəlsəfə, ədalət, insan haqları və demokratiya anlayışları qalib gəlmişdir. Şərqdə isə din Orta Çağı bütün amansızlığı ilə davam etməkdədir. Qərb mədəniyəti azad yaşamaq istəyən insanların ortaq nailiyətləridir. Onu sırf Qərb məsələsi saymaq doğru deyildir. Bu axımın başında böyük düşünür M. F. Axundov durmaqdadır. Türkiyədə isə Türk aydınları qərbləşməklə adamlaşmaq terminini eş anlamda kullanırdılar.

                 Azərbaycanda ikinci düşüncə axımı belə hesab edirdi ki, öz kökümüz üstündə qərbləşməliyik. Öz dəyərlərimizin bütünüylə ortadan qalxmasını önləyib və Şərq-Qərb sintezi olaraq mədəni bir proje gəlişdirməliyik. Bu axımın ən bariz nümayəndəsi Ə. Ağaoğlu olaraq bilinməkdədir. Ancaq bu axım öz dəyərlərimiz dediklərində nəyi saxlayıb, nəyi buraxmalıyıq haqqında bilgi vermirdilər. Çünkü Şərqin insan haqlarını rəsmiyətə tanımayan dəyərləri bütün toplumların düşüncə və inanclarını sarıb-sarmışdır. Birey haqları yox, törələr, inanclar qorxunc şəkildə insan həyatına, xüsusən qadın həyatına qıymışdır. Bu üzdən də zaman axışı içində bu axımın modern qismi istər-istəməz Axundovçuluğa və mühafizəkar kəsimi isə dinçiliyə sövq edilmişlər.

                 Üçüncü axım isə bütünüylə Qərb dəyərlərini inkar edir, Qərbi imperialist və istilacı olaraq görürdü. İmperialist Qərbə qarşı isə yalnız və yalnız bir düşüncə tərzini önərirdilər: İslam dəyərləri. Bu axım din mərkəzli düşündükləri üçün Qərbin mesbət dəyərlərini də görə bilmirdilər. Çünkü ortada islam-xristianlıq təzaddı durmaqda idi. Bu şəkildə radikal davrandıqları üçün olsa gərək dərin dini dəyərlərə əsaslanırdılar. Qərb mədəniyəti qarşısında islam mədəniyətini qoyur, islam birliyindən yana idilər. Qərbdəki teknoloji gəlişmələr Qərbin imperialist niyyətlərinə xidmət etdiyi üçün onu da inkar edirdilər. Azərbaycanda bu axımın başında isə Seyid Cəmaləddin Əsədabadi (Əfqani) dururdu. (Cəmaləddin Əsədabadi Günüy Azərbaycanın Həmədən şəhərinin yaxınlığında olan Əsədabad qəsəbəsində doğmuşdur, ancaq məzarı Əfqanistanda olduğu üçün Əfqani adı ilə tanınmışdır.) Seyyid Cəmaləddin bu radikal görüşündən dolayı, radikal siyasi davranışları və terroru da öz məqsədinə çatmaq üçün istisna saymırdı. Bu üzdən də Seyyid Cəmaləddinin planlaması və sifarişi üzərinə Qərbə nisbətən yaxınlaşmaq istəyən Nasirəddin Şah Qacar terror edildi.

Bu üç cərəyanın özlərinə məxsus dəlilləri olmuşdur. Lakin bunların içində M. F. Axundov bir ayrıcalıq təşkil edər. Çünkü Axundov sadəcə Azərbaycanda deyil, bütün Şərqdə modernləşməni başladan ilk mütəfəkkirdir. Daha sonra gələnlər az-çox Axundovdan istər müsbət, istər mənfi anlamda təsirlənmişlər. Məslən Ziya Göyalpdan tutmuş İsmayıl bəy Qaspirallıya və Qacar ölkəsinin aydınlarına qədər böyük bir coğrafiyada Axundov öz təsirini buraxmışdır. İsmayıl bəy Qaspirallı N. Nərimanova və Nəcəf bəy Vəzirova yazırdı ki, Siz heç biriniz Axundov kimi yaza bilmir, Axundov kimi milləti aydınlada bilmirsiniz. Modern İran aydınları isə çox geniş şəkildə Axundovdan etkilənmişlər. İranda Axundovun yaradıcılığını, görüşlərini təqdir və tənqid edən  onlarca araşdırmalar aparılmış, bu haqda bir çox kitablar yayınlanmışdır. Qatı dinçi kəsim isə öz fanatik görüşlərini əsaslandırmaq üçün yenə də Axundovla qarşı-qarşıya gəlmişlər. Çünkü İlk öncə Axundov işığını boğmadan, onu söndürmədən dini cəhalətə yer vermək olmayacaqdır. Bu üzdən bütün Şərqdə demək olar ki, Axundov heç bir zaman əskiməyən ziyalı və ya islamçıların baxışı ilə söyləsək Qərbə hissən və fikrən satılmış bir şəxsiyət kimi daima gündəmdə olmuşdur.  Axundov öylə bir aydınlıq zirvəsidir ki, dünyanın hər tərəfindən görünməkdədir. Şərqin dinçi və heç bir düşüncə və din pluralizminə haq tanımayan qaranlıq kültüründə Axundov ilk dəfə olaraq sekularizm sözünü tələffüz etmiş, dinin siyasətdən ayrı olması zərurətini savunmuşdur. Daha sonra Axundovu tənqid edənlərin çox bəsit məntiqləri ilə rastlanırıq. Çünkü bu tənqidçilər Şərq dini ədəbiyatında Axundovun oxuduqlarını oxumadan tənqid metodu gəlişdirmişlər. Səfəvilər dönimində yazılan dini kitabların və dini təfsirlərin bir təki bu milləti əbədiyən qaranlıqda saxlamaq üçün kifayət edər. Axundovla eyni əsrdə İran məkanında Babilik, Bəhailik bir türlü dini reform olaraq ortaya çıxmışdı. Dini institutların fətvası üzərinə hamısının kökünü, rişəsini kəsdilər. Minlərcə insanı qətl etdilər. Eyni zamanda sekularimizi həm də dini pluralizm şəklində anlayan Axundovun necə bir cəsarət göstərdiyini bəlkə indiki zamanda çətin anlaya bilərik. Əlbəttə ki, Axundovun və axundovçuluğun oratay çıxışında iki əsas faktor olmuşdur: 1. Tarixi İran mühitindən qopuş. Hər bir qopuş daima bir yenilik gətirər. Min illik qaranlıq mühitdən qopuş fərqli düşünməyi sağladı. Böyük düşüncələr, millətlərin həyatındakı önəmli dəyişikliklər hər zaman tarixi, kültürəl dəyərlərin uçurulması və ya transformasiyaya uğraması ilə ortaya çıxır. O mühitdən qopuş, o mühitin təhlükələrindən qurtuluş axundovçulğu doğurdu. Azərbaycan aydınlarının fərqli düşünə bilmələri üçün uğun ictimai mühit yaranmışdı. 2. Rusiya təsiri. Rusiyanın XIX əsr mədəniyəti istilasında olan millətləri də təsirləndirirdi. Ayrıca, Rusiya vasitəsi ilə Qərb mədəniyəti ilə tanışlıq bir şans idi. Ən önəmlisi isə rus hüquq sisteminin din xadimlərinin ölüm fətvası çıxarmasını əngəlləməsi, yaşamaq və düşünmək üçün bir fürsət yaratdı. Rus hüquq anlayışı öz təbəələrinin şəriət yasaları ilə öldürülməsini önləmişdi. Yoxsa Osmanlıda və Qacariyədə olduğu kimi Axundovu da məhv edərdilər. İşin çox ilginc yanı budur ki, bu gün ərəb aydınları keçmişdəki Qərb istilasında yaşadıqları dönəmi altun çağ adlandırırlar. Çünkü məsələn Mərakeş kimi Fransa istilasında olmuş ölkələrdə bu gün dünyəvi dövlət sistemi hakimdir, qadınların da siyasətə qatılma haqları var. Ancaq məslən Ərəbistanda qadının araba sürmək haqqı belə, yoxdur. İştə bu kimi örnəklərdən yola çıxaraq Axundov və axundovçular belə gesab edirdilər ki, Şərqin orta çağ qaranlığından qurtuluş açarı özündə deyil, qərbdədir. Axundovçuluq bitməmiş aydınlanma projesidir. Çünkü aydınlıq yalnız dinin siyasi-ictimai mövzu deyil, fərdi mövzu olduğu sekular ortamda mümkündür. Axundovçuluq üzərinə daha sonra düşüncə sərmayəsi yatırılmadı və ya çox zəif şəkildə yatırıldı. Daha sonrakı dönəmdə kommunizm də bir din kimi qəbul edildiyi üçün hər türlü düşüncə pluralizmi yasaqlandı. Yenə dinçiliyin insanların sosial və fərdi həyatına müdaxiləsi baş qaldırdığı üçün Axundova ehtiyac hiss edilməkdədir. Yəni Axundovun ortaya qoyduğu projeni modern dünayada necə daha da gəlişdirmək mümkündür? Axundovun qarşı çıxdığı, yıxmaq və uçurmaq istədiyi irticai həyat və düşüncə tərzi hələ də davam edir. Hələ də insanlar öz ağıllarını, yaradıcılıq, kəşf edicilik enerjilərini məzara gömərək qurtarıcı “mehdi” bəkləməkdədirlər!

                 Heydər Camalın Axundovun antitezi olduğu söylənir. Öncə bu tez və antitez qavramları üzərində duralım. Hegelin dialektikasının əlləri üstə durduğunu iddia edən Marks və Engels onu ayaqları üstünə gətirdiklərini söylərlər. Hegel də ailə- tez, cəmiyət- antitez və dövlət- sintezdir. Dövlət, yəni bütün təzadların və enerjinin mərkəzləşdiyi siyasi, iqtisadi, mədəni, hərbi qurum. Bu üzdən də hər bir fərd öz ailəsinin güvənliyi səbəbi ilə dövlətin qurulmasına yardımçı olmalıdır. Çünkü dövlət sistemində mənfi enerji də müsbt enerjiyə, yaradıcı qüvvəyə dönüşür. Marks və Engels bunu tarix və sosial plana daşıyar və tarixdəki ictimai quruluşların bir-birinin antitezi olaraq yozumlarlar. Bu arada bunu da israrla qeyd etmək lazımdır ki, həm Hegel, həm də Marks və Engels Avropanın aydınlamasında təsirli olan olan böyük şəxsiyətlərdir. Dünyada Marksı və Engelsi ən pis anlayan birisi varsa o da Lenin olmuşdur. İştə tez və antitez qavramlarının sosial quruluş və ictimai həyat şərtləri, evrim (təkamül)lə ilgili olduğu bəllidir. Çünükü elmi bilginin heç bir zaman antitezi olmaz. Məslən 2.2=4. Bunun antitezi nədir? Bunun antitezi cəhalətdir. Çünkü alternativsiz elmi bilgidir. İnsan həyatında mövcud olan və təcrübədən keçmiş bir çox bilgilər də antitezsizdir. İnsan bilgiləri ümumən 3 bölümdən oluşar: Elmi bilgilər. 2. Elmi problemlər3. Mistik izahlar. İştə Axundovun da savunduğu modernizm antitezsiz bilgidir. Onun bir antitezi var: Xürafata inam, “mehdi”nin qurtarıcı şəklində gələcəyini qəbul etmək. Bu antitez deyildir. Bu inancdır və elmlə də heç bir əlaqəsi yoxdur. Yəni nə elmi bilgi ilə əlaqəsi var, nə də elmi problemlə. Mistik və mifik izahların nəticəsidir. Çünkü elmi baxımdan bir insan qeyb olub min illər boyunca yaşaması mümkün deyildir. İnsanın hüceyrələri, yaradılışı buna imkan verməz. İştə modernitənin necə önəmli bir konu olduğu bu ortamda ortaya çıxar. Modernitənin antitezi yoxdur. Çünkü o daimi hərəkətlilikdən ibarətdir. Modernitə yəni durmadan hərəkət etmək. Hərəkətin antitezi nədir? Durğunluq. Planetlər, həyat öz hərəkətliliyindən dura bilərmi? Dura bilməz. Demək ki, Axundovun savunduğu sekularizm həyatın və varlığın ruhuna uyğun bir görüşdür. Dinçilik isə durğunluqdan yanadır. Çünkü dinçilik bütün həqiqətlərin bir mərkəzdə birikdiyini və insan zehninin yalnız və yalnız onun üzərində çalışma yapmasını istər. Min ildən artıqdır ki, tərəqqi anlamında biz durmuşuq, Şərq durmuşdur. Şərqdə hərkət dinamik deyildir, mexanikdir. Heç bir düşüncə bə teknoloji istehsal edə bilmir. Qərbin istehsalatını maddi-mənəvi nə varsa istehlak edir. Bunu M.Ə. Sabir və digərləri rişxəndlə və bəzən də Şərqi təhqir edərək yazmışlar. Şərqdəki çalışmalar elmi çalışma deyil, inanc və ibadət çalışmasıdır. Bu üzdən də Şərqdə heç bir tərəqqi və gəlişmə mövcud deyildir. Çünkü Şərqin kültürü öz insanlarının zehnini inanc sahəsinə qapayıb, orada həbs etmişdir. Ancaq, hətta islam özü də etirazla başlayıb etirafa gəlməyi ön görməkdədir. İslam “La-yox”la başlar. Allah yaratdıqları ilə bağlı məsuliyət daşıyır, Allahı da sorqulamaq, sorqu-suala çəkmək mümkündür. Bu, Allaha heç bir zərər verməz. Zatən Allah özü də “Höccətimiz tamam olsun deyə peyqəmbərləri göndərdik” deyir. Yəni Allahın insana verdiyi ağıl Allahı da sorğu-suala çəkə bilər və Allah bunun fərqindədir. Çünkü insan beynini kainata və elmə açan fəlsəfi şübhədir. Bunu H. Cavid gözəl anladır:

“Şübhə artarsa həm yəqin artar

Mərifət nuru şübhədən parlar.”

                 Bəzi Batı bilim adamlarının avtoritetlərinə sığınaraq və ya onları yanlış anlayaraq xətalı görüşləri savunmaq xeyir verməz. Şpenqlerin “mədəniyətlərin doğuşu, yüksəlişi və çöküşü” formulu üzərində dartışılacaq bir mövzudur. O zaman öncə bu suala soralım? Mədəniyət nədir? Roma bir mədniyət sistemi idi, yoxsa bir siyasi quruluş idi. Çökən onun mədəniyəti idi, yoxsa onun dünya görüşü və siyasi sistemi? Nədən o zaman bu gün də Senekanın əsərləri oxunur? Nədən çökdüyü sanılan yunan mədəniyəti yenidən yüksəldi? Nədən renesas öz qaynağını və dayanağını əski yunan mədəniyəti olaraq duyurdu? O zaman demək ki, mədəniyətlər ölmür. Ölən başqa şeylərdir. Çökən mədəniyətin maddəsidir, onun mənəviyatı və ruhu ölməzdir. Günümüzdə də Sumerlərin zehni nailiyətləri həyatımızı etkiləməkdədir, bəlkə biz onun fərqində deyilik. O zaman mədəniyət qavramı tərif edilməlidir. Bilincli bir yüksəlişin və insan zehninin genişləməsini sağlayan, onu durğunluqdan çıxarıb devingənliyə (hərəkətliliyə) sövq edən və rahat həyat, özgürlük yaradan enerjinin adı mədəniyətdir. Mədəniyət hərəkətin nəticəsdir. Hərəkətin öz fərqinə, şüuruna varmasıdır. Riyazi qanunlar qədər insan həyatını və təbiəti etkiləyən heç bir şey yoxdur. Göyləri də riyazi qanunlarla kəşf edirlər. Bu qanuniliyin çökməsi mükünmü? Kimsə dumuşmu ki, məslən Pifaqorun dik üçbucaq qanunu keçərsiz olsun? Tam tərsinə, göylərə yüksəlmək üçün də bu gün o yasalardan faydalanırlar. Demək ki, bir imperatorluğun çöküşü bir mədəniyətin çöküşü anlamında deyildir. Osmanlının çöküşü ilə mədəni çöküşün nə əlaqəsi var? Zatən Osmanlıda mədəniyət yox idi, inanc var idi. Əhalisinin tam əksəriyətinin yazıb-oxuması olmayan bir imperatorluq necə mədəni ola bilərdi? Mədəniyətlər kitablarla, zehnin imkanlarının genişləməsi ilə inşa edilmişdir. Bu növ inşa edilən isə tarixdə qalmışdır, insanların həyatına, davranışlarına yansımışdır. Burada evrim sürci içərisində bəzi sosial dəyərlərin özünə məxsus dəyişim sürəcinə tanıq olmaqdayıq. Dəyərlərin üç növ evrimlə qarşı-qarşıya olduğu mümkündür: 1. Ölən dəyərlər. 2. Dəyişən dəyərlər. 3. Yaşayan dəyələr. Ölən dəyərləri və gələnəkləri mədəni çöküş kimi görmək doğru olmaz. Mədəniyət ölməyən dəyərlərdir. Ya da zaman axışı içərisində özünü onararaq dəyişdirib və yaşamasını sağlayan dəyələrdir. Örnəyin alman filosof  Yasper “tarixin başlanqıcı və sonu” kitabında Hindistan, Çin və Yunanistan olaraq insanlıq mədəniyətinin üç mehvərini qəbul etməkdədir. Dünyada daha sonrakı düşüncə həyatının bu üç mehvər üzərində gəlişdiyini savunar. Göründüyü kimi miladdan 8 əsr öncə üç fərqli məkanda gəlişən zehni çalışmalar bu günkü elmi həyatımızı da etkilər. Ancaq bu 2900 il içində nə qədər İmperatorluqlar doğdu, böyüdü və çökdü. Demək ki, Şpenqlerin görüşü haqqında düşündüyümüz zaman öncə “mədəniyət nədir?” sorusuna cavab vermək gərəkəcəkdir.

“Avropa mədəniyyətinin ölümə məhkum olduğu qənaətinə baş əyib pessimizmə yuvarlandı.” Bax bu cümləni də eyni məntiqlə təhlil etmək və yalanlamaq mükündür. Avropa mədəniyəti nədən çöksün ki? Avropa mədəniyəti elmi mədəniyətdir. Bunun içində olan sevimsizlikləri bu mədəniyətin çöküşü üçün səbəb olaraq göstərmək dinçi, durğun zehniyətlərə xasdır. Avropa mədəniyəti dini və inancı insanın sosial həyatından dışlayıb özəl həyata yerləşdirdiyi üçün ən böyük başarını sağlamışdır. Modern mədəniyətin ən böyük kəşfi də bundan ibarətdir. Avropa mədəniyətinin çökməsinə arzu edərək “fəlsəfə” oluşdurmaq başqa şeydir. İştə bu zehniyət Qərbin beyin jimnastiyinin nəticəsi olan bir çox dəyərləri boş-boğazlıq adlandırırlar. “Postmodernizm boşboğazlığı” söyləmək ilk öncə modern mədəniyətə qarşı savaş açmaqdır. Çünkü postmodernizm hər şeydən öncə modern qalmağa, modern olmağa israr edər. Habermasın da söylədiyi kimi hələ yarımçıq bir proje olan post modernizm ən çox dil və dilçilik elmi sahəsində yeniliklərə yol açmışdır. Bunu modernitənin antitezi olaraq görmək, böylə bəsit yanaşma ilə yozumlamaq doğru deyildir. 

Yenə də dönəlim Axundov məsləsinə.  “Boynumuza alaq, əgər Axundovun antitezisi bizlərdə yoxdursa, kül başımıza.” Axundovun antitezi (əgər bu qavramlarla olayı təhil etsək)   niyə yoxdur, var. Axundovun antitezi bu günkü Ərəbistandır, İrandır, Əfqanistandır və islam haqqını insan haqqının yerinə qoyan islam dünyası və islam “aydın”larıdır. Axundovun antitezi bütün Şərq tarixi, ictimai davranışları və fanatikliyidir. İnsan haqqını anlamaq istəmədikləri üçün islamı da siyasətə, sərməyəyə alət edən islam ölkələrinin əksəriyəti. Axundovun antitezi bütün Şərqin qaranlıq tarixidir. Çünkü Axundovun düşüncəsi Şərqin qaranlıq dünyasını tənqid edərək şəkillənmişdir. Axundovçuluğun təməl istəyi tarixi mif və inanc yatağından çıxarıb bilim sahəsinə də sövq etməkdən ibarətdir. Şərqdə şiddət enerjisi hələ də bilimsəl plana daşınmamaışdır. Çünkü Şərq kültürü insanın təbiətində mövcud enerjini elmi plana yönləndirməkdə istəkli deyildir, şiddət planına istiqamətləndirməkdə istəklidir. Nədən? Çünkü heç bir rasional və intellektual devrimi Şərq öz düşüncə həyatında ardıcıllığı ilə gerçəkləşdirmədi. 

"Maarifçilik" dövrünü əslində qısa bir zamanda keçirib, məsəlçün, Baltikyanı ölkələr bu işə 30-40 il vaxt ayırıblar” Belə anlaşılır ki, bu sətərlərin yazarı Baltikyanı ölkələrlə müsəlman ölkələrinin sosial və tarixi statusları haqqında gərəkən bilgiyə sahib deyildir. Nədən? Çünkü Şərq ölkələrində çox güclü tarixi determinist basqı və determinist psixologiya mövcuddur. Bu determinizm dünəni bu günə daşımaq istər. Bu üzdən də bu günü anlamaq istəməz, keçmişə qapanıb qalar. İslam Şərqinin kültüründə öndən irəliyə doğru sövq edəcək finalist psixologiya və enerji mövcud deyildir. Oysa Baltikyanı ölkələrin finalist kimlikləri və kültürləri var. Yəni əski dəyərlərin günümüzə müdaxiləsi Baltikyanı ölkələrin dünyaya baxış tərzində, inanclarında daha zəifdir. Oysa Şərq dünənindən ayrılmaq istəməmişdir. Təkamül isə bu ayrılışın nəticəsidir. Maarifçilik deyilən anlayışın da gerçək fəlsəfəsi dünəni və onun gündəmini tarixə buraxıb, modern, həyat duyğuları ilə dop-dolu gündəm oluşdurmaqdan ibarətdir. Qərb insanı gələcəkdə nə olacağının həyəcanını yaşarkən, Şərq insanı əskimiş, qoxumuş, durğun keçmişin nostagiyası içində duyğulanıb durar. Zatən “Anti Axundov” məqaləsinin də müəllifi bəlkə də özəl həyatındakı sıxıntılar dolayısıyla indiki zamandan bütünü ilə qopub tarixə fərar edir və harada aydınlıq və düşüncə işığı görmüşsə dərhal söndürən Şah İsmayıllardan və onların qaranlıq dünyalarından qurtuluş bəkləməkdədir. Tarixin basqısından ayrıla bilməyən toplumların maariflənməsi çətin, çox çətin məsələdir. Tarixi bilgi sahəsi olmaqdan çıxarıb, onu inanc və şüur yatağı olaraq görən fanatik dinçilər və mühafizəkar mürtəce milliyətçilərin indiki zamanı anlamaları mümkün deyildir. Bizim tariximizdə sərmayə birikimi mövcud olmamışdır. Yaxşı yaşamaq və yeniliklər isə birikmiş sərmayənin nəticəsdir. Örnəyin “Anti Axundov” yazarının qürur duyduğu Səfəvilər zamanında oğu atanın yerinə keçdiyində daha əski ictimai sərmayə və ictimai şəbəkə nə varsa hamısını məhv edib yenidən öz zövqünə görə quraşdırırdı. Bu üzdən də bu gün məsələn Səfəvilərdən qalma heç bir Sərmayəyə, hətta İsfahan dışında heç bir doğru-dürüst memariyə rastlanmırıq. İsfahanın Ermənilər, Gürcülər tərəfindən yapılanması başqa bir konudur və bu haqda Nasir Purpirarın araşdırmalarını oxumaqda fayda var.

                 Şərqdə fəlsəfə olmamışdır. Şərqdə böyük şərhçilər, təfsirçilər olmuşdur. Dantenin və Bertrand Rasselin də bəlli etdikləri üzrə ən böyük şərhçi isə İbni-Rüşd olmuşdur. Nədən fəlsəfə olmamışdır? Fəlsəfənin doğuşu üçün 3 ünsür bir yerdə özgürlük ortamında ələ alınmalıdır. Yəni dil, düşüncə və varləq ünsürləri özgür bir ortamda zehnin yarğısına sunulmalıdır. Şərqdə isə təbiətində fəlsəfi dərinlik barındıracaq bir dil əsla doğmadı. Ərəb dili ən böyük təfisrlərin yazıldığı və antifəlsəfi yapıda gəlişmiş bir dil şəklini almışdır. Fars dilinin kəsinliklə fəlsəfi alana girməsi mümkün deyil. Çünükü zəngin və saxta bol bədiiyat bu dilin fəlsəfi dərinliyə girməsini əngəlləmişdir. Türk dili isə son 100 ildə şəhər həyatına girmiş, yazı dilinə dönüşmüşdür. Türkiyə türkcəsinin fəlsəfəyə girmə yolu son 80 ildə açılmışdır. Bu baxımdan Axundov bir filosof olmaqdan daha çox gerçək bir ziyalı idi. Yəni türkcənin də fəlsəfə sahəsinə giriş yolunu açmaq istəmişdir. Yəni Axundovun ziyalılıq missiyası çox geniş miqyslı olmuşdur. Ziyalılığının iki yönü mövcud idi 1. Qərb mədəniyətini Şərqdə yansıtmaq, əks etdirmək. 2. Şərqin fanatik və özəlliklə qurtarıcı “mehdi” bəkləmə xəstəliyini ifşa etmə. Bu iki istiqamətdə heç kimsə Axundov qədər Şərqin aydınlanmasına xidmət etməmişdir. Bu üzdən də həm qaranlıq sevərlər, həm də aydınlıq sevərlər daima Axundovla qarşı-qarşıya gələcəklər.

   “Rusiya fəlsəfi fikri məhz Heydər Camal sayəsində öz əhatə dairəsinə islamı qəbul edib, onun ən ülvi, mübariz cəhətlərini öz kontekstinə köçürüb, bu dəfə Qərbə deyil, məhz yaşıl bayraqlı islama üz tutub.” Çox ciddi məsuliyət gərəkdirən iddiadır. Yəni Rusiya fəlsəfi fikrinin dərinlikləri haqqında geniş araşdırma aparmadan Heydər Camalın belə etkiləyici rol oynamasını söyləmək nə inandırıcıdır, nə elmi. Bir dəfə qırmızı bayraqla devrim gerçəkləşdirərək Rusiyanın gəlişməsini əngəlləyən rus xalqı bu dəfə də yaşıl bayraqla devrim gerçəkləşdirəcək dərəcədə geri zəkalı olmamalıdır. Sınanmışı təkrara sınamaq mütləq cəhalətdir. İstər Heydər Camal olsun, istərsə bir başqası öz fəlsəfəsini yayqınlaşdırmaq üçün Qərb metodologiyasına hakim olmalıdır. Hələ məzmun bir yana dursun, məzmunun anlatım və tanıtımı üçün Qərbin fəlsəfi təcrübələrinə ehtiyac var. Sadəcə bir cümmlə ilə Rusiya aydınlarının yaşıl bayraqlı islama üz tutmasını söyləmək elmiliyə dayanmaz. İslamla bilgi olaraq ilgilənmə başqa şeydir, islamı bir yaşam biçimi olaraq qəbul etmək başqa şey. Siberiyanın soyuqlarında bədənin hərarətini qoruya bilmək, yaşaya bilmək üçün şərab içməyə ehtiyac var. İqlim islamın sərt disiplərini qəbul edə bilməz, Hindistan iqliminin etmədiyi kimi. Hindistanda həm ərəblər, həm farslar, həm də türklər saysız adam başı kəsdilər ki, islamı qəbul etdirsinlər. Hindistanın Türküstana və Ərəbistana bənzər xaos coğrafiyası Pakistan və Əfqanistanın böyük bir qismi həmən islamı qəbul edərkən, onun bolluq və ormanlıq iqlimi islamı qəbul etmədi. Çünük o coğrafiya üçün bu disiplinlər keçərli deyildir və bu disiplinlərlə oralarda yaşamaq olmaz. Bu arada bunu da qeyd edəlim ki, fəlsəfə islam coğrafiyasına bolluq coğrafiyasından gəlmişdir: Yunanistandan. VIII əsrin ikinci yarısı və XI əsrin birinci yarısına qədər Abbasi xilafətinin rəsmi dövlət ideologiyası Mötəzilə məzhəbi idi. Mötəzilə məzhəbi nisbətən rasional idi və bir çox hallarda açınım (vəhy) və əql qarşıdurmasında vəhyi bir yana buraxıb əqli tərcih edirdilər. Mötəziləyə görə həm vəhyin, həm də ağlın qaynağı Tanrıdırsa nədən bu ağıldan da istifadə edilməsin? Bu üzdən də bu dönəmdə yunan zehniyəti ərəb dilinə tərcümə edildi. Bu tərcümələr böyük zehni inqlaba səbəb oldu. Farabi və İbni Sina kimi mütəfəkkirlər də bu dalğanın nəticəsi idi. Bu dönəmi Əbureyhan Biruni yaxşı dəyərləndirmişdir. Biruniyə görə Şərq mədəniyəti Hindistana və Çinə məxsusdur, islam şərqinə deyil. İslam şərqindəki mədəniyət Yunan mədəniyətinin kopisidir. Əbureyhan Biruninin bu təsbitini Zəki Vəlidi Tuqan da öz əsərlərində kullanmışdır. Daha sonra Mötəzilənin dönəmi qapandı, özəlliklə Məhəmməd Qəzzali Şərqin zehnini təqlidçilik qaranlığına gömdü. Riyaziyat və fəlsəfə yasaqlandı. Fəlsəfə ilə uğraşanlar mülhid və mürtəd adlandırıldı. Qəzzali ünlü “Tühafət-ül fəlasifə” (Filosofların eybəcərlikləri) adlı əsərində fəlsəfəni boş bir şey adlandırdı. Qəzzalinin bu dəyərləndirməsini bir əsr sonra İbni Rüşd tənqid etdi və “Tühafət-ül Tühafə” (Eybəcərliklərin eybəcərlikləri) adlı kitabını Qəzzalinin tənqidinə həsr etdi. İbni-Rüşdü məhkəməlik edib əsərlərini yaxdılar. Yəni Mötəzilə zamanında başlayan nisbi gəlişmələr də bu şəkildə söndürüldü. Daha sonra təssəvvüf cərəyanları ortaya çıxdı ki, onlar da güclü fərdlər yetişdirdilər, ancaq toplumların azad və demokratik ortamda yaşa bilmələri üçün heç bir siyasi fəlsəfə ortaya qoymadılar. Bu yolda onlar çox istəksiz idilər.

“Mirzə Fətəli üçün axundlar islamın, küllən qoca Şərqin simasıdırsa, Heydər Camal üçün axundların, klerikalların ibrahimi dinlərinə qəti dəxli yoxdur.„ Bu cümlələrin içində bir neçə çəlişki (təzad) mövcuddur. Axundov islamı axundlarda xülasə etmirdi. Axundov ümumiyətlə dinlərin tərəqqiyə əngəl olduğunu savunurdu. O, sadəcə islam dinini deyil, bütün dinləri tənqid edirdi. Marksın “din toplumun uyuşdurucusudur“ kimi bir tutum içində idi. Tarixə baxıldığında ən qorxunc və qanlı savaşların dinlər, məzhəblər arasında getməsi hardasa bu söyləmi məntiqli olaraq göstərməkdədir. Şah İsmayıl, yalnız Təbrizdə 12 min sünni adam başı kəsdi. Suçları isə sadəcə sünni olmaq idi! O zamanlı Təbrizin nüfusunu 80 min olaraq qəbul etsək, təqribən şəhərin dörddə birini məhv etmişdir. Digər tərəfdən, bu cümlələrin yazarı axundçuluğun nə olduğu, hansı tarixi-ictimai şəraitdə ortaya çıxması ilə bağlı bilgi vermir. Axundçuluq zatən yazarın həsrətini çəkdiyi Səfəviliyin nəticəsidir. Necə? Qızılbaşlıq Anadolu Ələviliyinin siyasiləşmiş şəklidir. Ələvilərin islam hüquq sistemini anladacaq kitabları yox idi. Yəni Ələvilikdə fiqh elmi mövcud olmamışdır. Klassik dövlətlər isə din mərkəzli qurulduğu üçün dinin siyasi fəlsəfəsini oluşduran sistem lazım idi. Bu sistem sünnilikdə var idi, ancaq Ələvilikdə yox idi. Bu üzdən də Səfəvi dövləti qurulduqdan sonra fars milliyətçiliyi mərkəzli şiə fiqhi tərəfindən həzm edildi. Şəhər həyatının nə olduğunu bilməyən köçəri Qızılbaşlar mürşidi kamillərinin əmri üzərinə Azərbaycanda şəhər həyatını məhv etdilər. Daha sonra da bəyliklərin idarə heyəti olan Lalalıq qurulu 1508- ci ildə Şah İmayılın əmri üzərinə ləğv edildi. Onun yerinə “Vəkili nəfsi hümayuni“ oturduldu. Qızlıbaşlar Şah İsmayılın bu davranışlarına etiraz olaraq şah tərəfindən təyin edilmiş 5 fars valini terror etdilər. Bu dəfə də türklər Səfəvilik adı altında və Şah İsmayılın “mehdiliyi“ sayəsində farslara yem edildirlər. Şah İsmayıl dövlət fəlsəfəsini şiə mərkəzli oluşdura bilməsi üçün Livanın küçələrində sülənib dərvişlik edən şiə axundlları Tebrizə dəvət etdi. Bunların başında Məclisi ailəsi dururdu. Məclisi ailəsi Səfəviliyin siyasi fəlsəfəsini tam şiə kimliyi üzərinə oturtdu. Beləliklə Səfəvi aristokrasisi 4 mərhələdən olşudu: 1. Saray. 2. Ordu. 3. Axundlar (ilk dəfə olaraq islam tarixində). 4 Rəiyyət (kütlə). Lakin zaman axışı içində feodallara dönüşən axundluq institutu ordudan da daha irəli keçib və sarayla eyni statusa sahib oldu. Artıq savaşların baş verməsində ruhanilər də söz sahibi olmuşdu. Feodallaşan axundizm öz mənafesi uğruna savaş və ya barış üçün dini fətva çıxarırdı. Bu şəkildə Azərbaycan Şah İsmayılın zühuru ilə qaranlığa gömüləcək və islamın mahiyəti ilə heç əlaqəsi olmayan feodal axundizm insititutu oluşacaqdı. Anlaşıldığı kimi „Antiaxundov“ məqaləsinin müəllifi fərqində deyil ki, həsrətini çəkdiyi Səfəvilik və „mehdilik“ anlayışı axundçuluq kimliyini islam kültür sistemi içinə soxmuşdur. Rus stratejistlər bunu çox gözəl bildikləri üçün Azərbaycanda Şah İsmayılçılğın yüksəlişinə imkan yaratdılar. Çünkü Şah İsmayılçılıqla eyni zamanda həm islam dünyası, həm də türk dünyası parçalanmış oldu. Ruslara və farslara lazım olan da bu idi. Əgər bu gün İran şovinizmin beyni olan Rəfsəncani ölkədəki milli hərəkətləri boğmaq üçün şah ismayılçılığa və səfəviyətə sığınırsa heç də təsadüfi deyildir. Çünkü bugünkü fars milliyətçiliyi mərkəzli şiə dövlətinin ilk qurucusu Şah İsmayıl olmuşdur. Bu səadəti bugünkü İran dövlətinin yönəticilərinə Şah ismayıl bəxş etmişdir. Bugünkü 30 milyon türkü fars şovinizminə təslim edən ilk zehniyət Şah İsmayıl olmuşdur. Bu gün Azərbaycan türkçəsinin digər türkcələrdən təcrid edilib fasr dili qarşısında savunmasız qalmasını sağlayan Şah İsmayıl olmuşdur.

Hər bir fenomen tarixi sürəc içində kəndi yazqısını, kəndi büzülmə və və böyümə sürəcini yaşar. Öncə bunu bəlirtəlim ki, bir islam kültürü var, bir də islamın zatı var. Məslən həcc, namaz, qiblə kimi hadisələr islam kültürüdür. Örnəyin qiblənin Hz. Məhəmməd tərəfindən Beyt-ül müqəddəsdən Kəbəyə tərəf çevrilməsi islamın cövhərində heç bir şeyi dəyişdirmədi. İslam kültürü ümumən kütlə davranışlarını əyarlayan etkənlər (amillər) kimi görünməkdədir. Məslən bir çox təssəvvüf cərəyanları islam kültürünü qəbul etməmişdir. Bu kültür tarixi sürəc içində isə özünü dəyişik şəkillərə dönüşdürmüşdür. Istər coğrafi, milli fərqliliklərdən qaynaqlanan, istərsə məzhəblərin təsisçilərinin özəl görüşləri fərqli kültür ortaya qoymuşdur. Bunun ən açıq örnəklərini şiə-sünni fərqliliklərində görməkdəyik. Səfəviliklə eyni zamanda fərqli islam anlayşı ortaya çıxdı. Bir şəhər dövləti olan Qaraqoyunlular islam dünyasında yayqın olan islam anlayışı ilə dünyanı görürdülər. Anadolunun susuz bozqırlarından gəlib Təbriz şəhərinə soxulan köçəri Qızılbaşlar islamın şəhər anlayışını dəyişdirdilər. Məsələn Hz. Məhəmmdin ən çox sevdiyi Hz. Ayişə Səfəvilərdən etibarən əxlaqsızlığı rəmzi kimi göründü. Təbrizdə bələkdə olan Ayişə adlı qız uşaqlarının da başını kədilər. Ayişə sözü Səfəvilər tərəfindən fahişəlik səviyəsinə qədər endirildi. Əslində isə islamın ən düşünən, savaş meydanlarında peyqəmbərlə bir yerdə olan qadını Ayişə idi. Hətta Quranın mətləşməsində də Ayişənin zehni istedadının böyük rolu olmuşdur. Bir sözlə Səfəvilik nifrətin, kinin, qatilliyin, sadizmin örnəyi kimi tarix səhnəsinə girdi.

                 ”Anti Axundov” yazısında Heydər Camalın ”Yeni siyasi teologiya” yaratması konusunda xəbər verilir, ancaq bu yeni siyasi teologiyanin nə olduğu açılmır. İslamda hər cür ”yeni”lik bidət sayılmışdır. Çünkü islam özünü heç bir zaman əskimiyən və daima yeni olan, daima yeni qalacaq inanış və yönətim şəkli kimi tanımlamışdır. Hətta islam dünyasında rəsmən sekular dövlət olan Türkiyə cümhuriyətinin də sıxıntıları buradan qaynaqlanmaqdadır. Çünkü rəsmi dövlət ideologiyası ilə toplumun inanc sistemi tam bir təzad içindədir. Heydər Camalın islamın yeni teologiyası haqqında düşünməsinin səbəbi xristian ölkəsində, dinin siyasətdən ayrı olduğu bir ölkədə yaşamasıdır. Yoxsa təsəvvür edin Ərəbistan, İran, Əfqanistan kimi bir islam ölkəsində yaşasaydı islama bidət gətirdiyi üçün dərhal onun qətlinə fətva verilərdi.

"İslamın başlıca hədəfi məhşər günü, dəqiq desək axirət sevdasıdır. Yəni adı böyük hərflə yazılacaq "Futuroloji gələcək." Bu cümləyə də tənqidi yanaşalım. İslamın kitabı Qurandır və bir də peyqəmbərin davranışı. Peyqəmbər isə demiş ki, əgər mənim dediklərim bir zaman Quranla tərs düşsə, mənim dediklərimi unudun. Əsas bu iki qaynaqdır. Daha sonra şiə digər 12 qaynaq da uydurmuşdur və şiənin inancına görə bu 12 qaynaq da səhv etməzmiş. Ancaq Quranda Allah Tövbə surəsinin 43.cü ayəsində peyqəmbərin xəta etdiyini söyləyir və deyir ki, Tanrı səni bu xətana görə əfv etsin. Peyqəmbərin xəta etməsi mümkünmüş, 12 imamınkı mümkün deyilmiş! Ən yayqın və məqbul olan Quran və sünnətdir. Quranın heç bir yerində ”axirət” sözü ”bu dünya” sözündən öncə gəlməmişdir. ”Bu dünya”da bəlirlənmiş hədəflər mövcuddur. Bu hədəflər ancaq və ancaq insanın özünün öz iradəsi ilə çata biləcəyi hədəflərdir. İnsan bu hədəflər haqqında bilgi də əldə edə bilər. Ancaq ”o dünya” haqqında və ruhların dirilişi ilə bağlı hətta peyqəmbərə belə təcrübi bilgi verilməmişdir. Çünkü Quranda peyqəmbərə ”Səndən ruh haqqında soruşsalar, de ki, bu haqda mənə bilgi verilməmişdir”- deyilməkdədir. ”O dünya” haqqındakı təsvirlər insanın utopik şüurunu bir tür minyatürləşdirsə də gerçək hədəfin ”bu dünyada” olduğu vurğulanır. Əslində axirət bu dünyada varılmış hədəflərdən təcrid edilmiş deyildir, bu hədəflərin uzantısı və bir parçasıdır. Volter ”Cəhənnəm ola bilməz, çünkü Tanrı bu qədər qəddar və zalim ola bilməz, cənnət isə tənbəllərin yatağıdır.” deyir. İslamı kültür olaraq deyil, cövhər olaraq qəbul edən təsəvvüfün bir çox təriqətləri də cənnət-cəhənnəmə inanmaz. Oranı ən son hədəf olaraq göstərməzlər. Ən son hədəf Tanrının kəndisidir, cənnət deyildir. Quranda ”Tanrıdansınız, Tanrıya dönərsiniz.” ayəsi də buna işarətdir. Ancaq təsəvvüf də siyasi məsələlərdə fiqhin qucağına yuvarlandı. Sadəcə diktator mürşüdlərin mazoxist müridlər üzərinə hakimiyət və kontrol kültürünü gəlişdirdi.

                 İslamın ana qaynaqlarında ”mehdi” anlayışına rast gəlinməməkdədir. Bu, daha sonra uydurulmuşdur. Çünkü peyqəmbər israrla demiş ki, mənim möcüzəm Qurandır. Quranda da ”mehdi” anlayışı haqqında heç bir açıq mesaj mövcud deyildir. Belə önəmli bir mövzunu nədən tanrı bir xəbər şəklində Qurana yerləşdirməmişdir? Çünkü gərək duymamışdır. Əgər ”mehdi”çilik doğru isə o zaman Quran öz təsirini itirər, onun önəmi qalmaz. Əslində qurtarıcı bəkləmək bütün miflərdə və din kültürlərində olmuşdur. İsa öldürüldükdən sonra onun 1000 ildən sonra dünyaya təkrar dönəcəyinə inanırdılar. 999, 1000, 1001, 1002-ci illərdə xristian dünyası səbirsizliklə İsanın zühurunu bəkləyirdi. Ancaq İsa gəlməz oldu. İştə bu dönəmdən sonra Avropada insan ağlının həyata güclü müdaxiləsi başladı. Çünkü gördülər İsa gələnə oxşamır, öz işlərini öz ağılları ilə etməyə başladılar yavaş-yavaş. Yəni qurtarıcı enerjini insan ağlında aramağa başladılar. Göründüyü kimi qurtarıcı bəkləmənin sona çatdığı bir dönəmdən başlayaraq insan haqları, bir çox fələsfi cərəyanlar, iqtisadi inkişaf, demokratiya kimi qavramlar insanın gündəlik həyatına oturmuşdur. Qurtarıcı gəlib nə edəcək? Gələcəksə, gəlsin bir zavod açsın, bir fabrika açsın ki, işsiz adamlar orada çalışsınlar. İslam dünyasının da iqtisadi, siyasi bədbəxtlik içində yaşamasının səbəbi elə bu qurtarıcı ”mehdi” gözləməkdən vaz keçə bilməməsidir. İnsanlar onun ağlının dünyaya hakim olacağını bəklədikləri üçün öz ağıllarını məzara aparırlar. Oysa məzara gömülən bu saysız ağıllar bu dünayada təcrübəyə dönüşsə idi, bu gün bu qədər zülm və ədalətsizlik islam dünyasını sarmazdı. Ayrıca, ”mehdi”nin zühuru o zaman gerçəkləşəcəkmiş ki, zülm dünyada aşıb-daşsın. Ona görə də məsələn Xumeynizm bu ilahi iradəni gerçəkləşdirmək üçün olmazın zülmlər etdi. Onminlərcə insanları dəstə-dəstə güllələdilər. ”Mehdiçilik” ortaya atıldığı gündən itibarən, insanlıq bədbəxtliyə məhkum edilmişdir. Atatürk, cümhuriyəti qurduqdan sonra dünyəvi dövlət sisteminə qarşı özünü ”mehdi” olaraq duyuran bir neçə adam orataya çıxıb Osmanlı cəhalətini hələ öz ruhunda daşıyan toplumu dövlətə qarşı təşkilatlandırmaq istədilər. Atatürk onları yaxalayıb dedi: ”Sizi qoyacağam divarın önünə. Beyninizə güllə sıxacağam. Əgər ölməsəniz sizə iman gətirib ölkənin yönətimini sizə tapşıracağam.” ”Mehdi”lər qapandılar Atatürkün ayaqlarına və Atatürk onları ”dar-ul məcnun”a, yəni dəlixanaya göndərdi. Əslində bu gün ”mehdi” bəkləyən insanların hamısının yeri dəlixana olmalıdır.

„Şiə məzhəbi təkcə dekadans ruhlu mərsiyəxanlıq deyil, onun canlı cövhəri gələcəyi səsləyən mehdiçilikdir, yəni İmam Mehdi intizarı! Yəni, sözün əsl mənasında "inqilab".“ Bu sətirlərin müəllifi tarixdə ”mehdi” intizarçılığının nə qədər qətllər törədib bu gözəl dünyanı cəhənnəmə çevirməsi haqqında xəbərsizdir. Sətirlərdən də anlaşıldığı kimi, gələcək ”mehdi” tərəfindən gətiriləcəkmiş, toplumun intellektual, tekniksəl, əqli çalışmaları nəticəsində gətirilməyəcəkmiş. Yəni bir sözlə mutlu gələcək toplumsal, bireysəl çalışmaların nəticəsində gətirilməyəcəkmiş, ”Mehdi” onu gətirəcəkmiş. O zaman bu ağıl bizə niyə verilmiş? Mehdiçilk fəlsəfəsinə görə ağıl ona görə bizə verilmiş ki, yalnız qurtarıcı bəkləmənin əsaslarını, məntiqini oluşdursun, vəssalam. Bu inanış tərzi ən son olaraq Xumeyni kimi bir diktatoru yetişdirdi. Xumeynizm toplumun inanc cəhalətindən yoğrulan xəstəlikdən başqa bir şey olmamışdır. Sosial psixologiyadakı xəstəlik və qurtarıcı bəkləmə xumeynizm şəklində ortaya çıxdı. İlk öncə Şah İmsayıl şəklində zühur edən ”Mehdi” insanların göyləri fəth etdiyi bir dönəmdə xumeynizm şəklində doğdu. Bu arada bu mehdiçilər görəsən bu suala da cavab verə bilirlər mi ki, Mehdi gəldiyində göyə getmiş insanların təklifi necə olacaq? Çünkü Mehdi bu tezliyə gələnə bənzəmir və o gələnə qədər insanların çoxu ola bilsin göyə getsin. Çingizxan öldükdən və sonra da Monqulların Çin istilasına uğramasından sonra onlarda da Çigizxanın yenidən dirilib, geri dönüb onları qurtaracağı inancı yarandı. Bu inanc ortaya çıxdığı gündən etibarən, monqullar çökdü, əsarətə məhkum edildilər. Bu mif harda ortaya çıxmışsa fəlakət, bədbəxtlik yaratmışdır. Modern sosiologiyanın karizmatik lider anlayışı miflərdə və dinlərdə qeybdən gələcək olan qurtarıcı kimi anladılmışdır. 

                 Qurtarıcı bəkləmənin modernizmin istəkləri ilə örtüşməsini söyləmək, kəsinliklə məntiqsizdir. Zatən modernizm bu inanışa qarşı düşüncə planında savaş açdığı üçün tarixdə ərzi-əndam etmişdir. Modernizmin kəşflərindən ən əsası insan ağlında və dünya görüşündə həyat duyğularını oluşdurmaq olmuşdur. Yəni o dünyada yaşamaq xəyallarının yerinə bu dünyanı yaşanılır duruma gətirmək. İnsan öz azadlıq anlayışını bu dünyada oluşdurmalıdır. Bu dünyada kölə olub o dünyanın mifik azadlığı xəyalı ilə yaşamaq modernitənin fəlsəfəsi ilə bağdaşmaz.  „Mehdi“ bəkləmək insanın köləliyə təslim olmasından, ağlını kullanılmaz hala gətirməsindən başqa bir şey deyidlir. Zatən bizim tariximix bir şəkildə mənəvi köləlik tarixidir, yəni həp qurtarıcı bəklənərək məzarlara gömüllən insan ağlı. Modernizm buna son vermək istəmişdir. Mehdiçilik insanın özünü zəif görmə psixologiyasından qaynaqlanmışdır. Çarəsiz, bədbəxt durumda insanın ağıl sistemi normal işləyiş mexanizmini itirdiyi üçün, həyatda qalma, yaşa bilmə instinkti istər-istəməz bir çarə aramağa başlar. Bu üzdən də yoxsul ölkələr, yoxsul insanlar qurtarıcı bəkləmək üçün çox yatqın psixologiyaya sahibdirlər. İş həyatı, ailə həyatı, sosial həyatı qaydasında olan insanın bu xəstəliyə qapılması mümkün deyildir. Əqli, mənəvi və iqtisadi baxımdan yoxsul olan bireylərin və ölkələrin həyat şəkillərinin təlqin etdiyi xəstəlik durumdur qurtarıcı bəkləmə.

                 Yeri gəlmişkən, ”Mehdi” qavramının necə ortaya çıxdığı ilə bağlı tarixi verilərə baxalım. Şiəyə görə, 11-ci imamın oğlu öncə ”qeybəti soğra” (kiçik müddətli qeyb), daha sonra ”qeybəti kobra”ya (uzun zamanlı qeybə) çəkilmişdir. Sünnilər də „Mehdi“ qavramına inanarlar, ancaq onlara görə, Mehdi dünyaya gəlib qeybə çəkilməmişdir, o doğulacaq. Ancaq ”Anti Axundov” məqaləsində mehdiçiliyin şiə variantı ələ alındığı üçün bu növünə bir nəzər salalım. “11-ci imam Samirədə yaşayırdı. Samirə o zaman əsgəri mərkəz olduğu üçün 11-ci imama Həsən Əsgəri deyirdilər. Onun 3 qardaşı və 1 bacısı var idi. „Ayişə“ adının Səfəvilər zamanında yasaqlanmasına baxmayaraq, onun bacısının adı Ayişə idi. Onun qardaşının birinin adı Cəfər idi. O zaman şiə əhli imam Həsən Əsgərinin qardaşına „Cəfər kəzzab“  („yalancı Cəfər“) deyirdilər, çünkü imam Həsən Əsgəri öldükdən sonra varisini bəlli etmək üçün onun evladları haqqında araşdırma gedirdi. Bu araşdırma üçün Abbasi dövləti tərəfindən rəsmi bir məclis düzənlənmişdi. Bu məclisdə 11-ci imamın qardaşı Cəfər Allahın birliyinə and içdi ki, onun qardaşının (yəni 11-ci imamın) heç bir zaman evladı olmamışdır.“ (Bax: Şücaəddin Şəfa „Pəs əz hezaro çharsəd sal, s. 949.) Göründüyü kimi, ümumiyətlə „Mehdi“ adında bir çocuğu olmamışdır 11-ci imamın. Sadəcə mifik ehtiyac olmayanı da olmuş kimi göstərmişdir. Özəlliklə şiədə „Mehdi“ qavramının doğuşunda Nəsrəddin Tusinin böyük rolu olmuşdur. Nəsrəddin Tusi hətta „Mehdi“nin son məktubunu ”Əl- Tibyan“ adlı kitabında vermişdir. Həm də „Mehdi“ bu məktubu bir farsa yazmışdır, ərəbə deyil.

        Şiəliyin müxtəlif məzhəblərində „mehdi“ anlayışı da fərqlidir. Çünkü şiəlik bu günə qədər isbat edə bilməmişdir ki, məsələn, imamlıq niyə Həsənin soyundan deyil, Hüseynin soyundandır və ya nədən İmam Hüseynin Əliəkbər oğlu tərəfindən deyil, xəstə oğlu Zeynəlabidin tərəfindən davam etmişdir. Bu gün Yəmən ölkəsinin rəsmi məzhəbi olan Zeydiyə şiəsi „mehdi“ qavramını 12-ci imam timsalında deyil, 6-ci imam Cəfər Sadiqin oğlu olan İsmayılın yenidən diriləcəyi timsalında inanclaşdırmışdır. Kütlə zəkasını mifik ehtiyac dinlər öncəsi başqa cür yönləndirmiş, din sonrası isə yaranan miflərdə dinin də təsiri olmuşdur. Bunu gerçək kimi görmək ağla ziddir. Fars milliyətçiliyi mərkəzli şiə anlayışı Səfəvilər zamanında, hətta İmam Hüseynin arvadını da fars etdi. Güya Zeynəlabdin bir fars qızından dünyaya gəlmişdir. Yəni Sasanilər çökdükdən sonra özünü toparlamaya başlayan və islami kimliklə yenidən səhnəyə çıxan farsların Rafizi, Şüubiyə hərəkəti ilə başlayıb, İsmaililərlə davam edən fars milliyətçilik macəraları Şah İsmayıl zamanında imperatorluq ideologiyası oldu. Bunlar islamın zaatı ilə əlaqəsi olmayan olayların tarixidir. 1501-ci ildə şah İsmayıl tac qoyma mərasimində 12 cümlədən ibarət bir mətni „Sogəndnamə“ (andiçmə) olaraq oxumuşdur. Güya bu mətn 12 imam adına 12 cümlədən oluşmuşdu. Ancaq bu mətndə 12 imamçılıqdan da heç bir əsər-əlamət yoxdur. Bu mətn fars milliyətçiliyinin Firdovsidən başlayıb Nasir Xosrovlar tərəfindən davam edən fars tarix anlayışından başqa bir şey deyildir. Bəllidir ki, 13-14 yaşında bir uşaq (şah İsmayıl) fars tarixi haqqında bu qədər bilgiyə sahib ola bilməz idi. Bəllidir ki, bu mətni yazıb onun əlinə vermişlər ki, oxusun. Gəlin bu mətnə nəzər salalım: “1. Mən bu gün yerə endim. 2. Sərvər və şahənşah mənəm. 3. Əmin ol ki, Heydərin oğlu mənəm. 4. Mənəm Firudun. 5. Mənəm Xosrov. 6. Mənəm Cəmşid. 7. Mənəm Zəhhak. 8. Mənəm Rüstəmi-zal. 9. Mənəm İskəndər. 10. Ənəl-həq sirri mənim bağrımda gizlidir. 11. Çünkü mənəm mütləq həqiqət. 12. Həqiqət mənim sona çatdırdığım işlərdir.„ (Bax: Ettelaate siyasi-iqtisadi, 1378-ci il, sayı 147-148, s. 23.)

 O zaman Şah İsmayılın Şeyx Heydərin oğlu olmaması ilə bağlı geniş şayiələr yayıldığı üçün Şah İsmayıl sadəcə şeirlərində tez-tez „Heydər oğluyam“ deməmiş, andiçmə mətninə də Heydərin oğlu olduğunu yerləşdirmişdir.

Yeri gəlmişkən Çaldıran savaşına da burada işarə etmək tam yerinə düşər. Çaldıran savaşında Şah İsmayıl qalib olsaydı, dünyada bir tək azad türk dövləti olmayacaqdı. Çünkü Avropa orduları bu savaşın sonucunu bəkləyirdilər. Osmanlının məğlub olması halında İstanbulu, Trabzonu geri almağı planlamışdılar. Yəni Anadolunun dərinliklərinə qədər olacaqdı İran və digər torpaqları da avropalılar geri alacaqdılar. Zatən şah İsmayıla tekniki dəstək verən avropalıların əsas hədəfləri bu idi. Bu səbəblə də Çaldıranda Şah İsmayılın məğlub olub yerində oturması türklüyün yazqısı baxımından xeyirli olmuşdur.

„Heydər Camal öz fəlsəfi dayaqlarıyla Şah İsmayılı xatırladır.“ Əgər Heydər Camal öz fəlsəfi dayaqları ilə şah İsmayılı xatırladırsa, demək onun fəlsəfəsi insani deyildir, insanlığa bir yararı ola bilməz. Çünkü şah ismayılçılıq qan, nifrət, kin və qatillik üzərində qurulmuşdur. Çünkü şah ismayılçılığın islamiyətlə də ilgisi zəif olmuşdur. Bəlli səbəblər üzündən şah İsmayıl Quzey Azərbaycanda həddindən artıq idealizə edilmişdir. Baxalım tarixi qaynaqlar onun haqqında nə deyir: “914-cü hicri şəmsi ilində şah İsmayıl Bağdadı aldıqdan sonra əmr etdi ki, sünnilərin ziyarətgahı olan hənəfi məzhəbinin qurucusu Əbuhənifənin məzarını söküb məzarın üzərində tualet tiksinlər. Şiə əhli Əbuhənifənin məzarı üzərində yapılan tualetə getmənin ləzzətini yaşayırdı. Bu şeiri yazıb Əbuhənifənin məzarı üstündə yapılan tualetin qapısına yazıb yapışdırdılar:

شیعه بر گور خلیفه رید و سنی سجده کرد

هست ریدشگاه شیعه سجده گاه سنیان.

(Əbuhənifənin məzarına ş iə sıçdı, sünnilər bu poxa səcdə etdilər. Şiənin sıçdığı yer sünninin ibadətgahı oldu.) (Bax: Əsnad və namehaye doreye Səfəviyə, gerdavəri A Sabityan, s. 99.)

 Göründüyü kimi, səfəviyət əxlaqsızlığın, ədəbsizliyin və nifrətin timsalı kimi tarixə girmişdir.  Şah İsmayılın qanlı eyləmlərindən digər örnəklər: “Fəridəddin Təftani Heratın Şafei din adamı idi. 30 ildən artıq bu görəvdə idi. Şah İsmayılın əmri üzərinə onu şəhərin mərkəzində öncə öldürüb sonra dardan asdılar. Daha sonra da cəsədini yandırdılar. (bax: نقل از نسخه خطی کتابخانه ملک در کتاب تصیع و سیاست در ایران، نوشته بهرام چوبک دوسلدرف، جلد 2، س 35.)

Şah İsmayılın Livandan gətirdikləri şiə alimləri bu şəkildə fətva verdilər: “Bir sünnini öldürmənin 5 kafiri öldürmək qədər savabı var. Sünni ilə evlənmək haramdır. Sünnilərin qanları, malları və namusları halaldır. Onları kölə kimi də satmaq mübahdır. Hamilə sünni qadınların qarnını söküb qarnındakı balasını da öldürmənin imtiyazları var. Çünkü onlar islamın dışındadırlar.” (Bax: “Səlimnamə”,Sultan Səlimin rəsmi tarixçisi.)

Bu tarixi bəlgələrdən bir başqası: Səfəvi dönəminin ən mötəbər qaynaqlarından biri “Əhsən-ül təvarix” kitabıdır. Bu kitabda yazılır: “Qızılbaşlar Şirvanda minlərcə insanı qətl etdilər. Mürşüdləri şah İsmayılın əmri üzərinə kəsilmiş başlardan minarə düzəltdilər. Hamilə qadınların qarnını söküb çocuqlarını da qətl etdilər. Ancaq yenə də mürşidi kamilin nifrəti sönmək bilmədi və Sultan Yəqubun məzarının sökülməsinə əmr verdi. Şirvanlıların namuslarını qızılbaşlara halal etdi. Bir sözlə mürşidi kamil diriləri məzara gömdü, məzardakılarıın sümüklərini söküb çıxardı.” Və şah İsmayıl bütün bu cinayətləri qeybə çəkilmiş “Mehdi”nin əmrləri üzərinə etdiyini iddia edirdi. Özünü “Mehdi”nin kəsərli qılıncı sayırdı. Hürufilərdən gələn bir inanış əsasında “Mehdi”nin onun ruhuna hilul etdiyini (girdiyini) və onu yönləndirdiyini iddia edirdi. Yəni bütün bu qatilliklərin arxasında duran “mehdi” inanışı idi.

Şah İsmayılın digər bir cinayəti : “Özbəklər məğlub edildikdən sonra qızılbaşlar Sultan Şeybəkin cəsədini cənazələrin içindən tapdılar. Başını kəsib, dərisini soydular. Başının dərisinə saman təpərək Sultan Səlimə göndərdilər. Başının sümükləri ilə də şərab piyaləsi düzəltdilər ki, şah İsmayıl öz sarayında bu piyalə ilə şərab içsin. Ayrıca, şah İsmayılın buyuruğu üzərinə Sultan Şeybəkin cəsədinin əl-ayaqlarını da kəsdilər. Sonra da kəsilmiş əl-ayaqları Sultan Şeybəkə qarşı savaşmağı qəbul etməyən Mazəndəran sultanı Rüstəmə göndərdilər.” (bax: Əhsən-ul təvarix, s. 84.)    “Şah İsmayıl dedi: “Hər kəs məni mürşidi-kamil olaraq qəbul edirsə, bu düşmənin ətini yesin.” Bu hadisəyə şahid olan Xacə Mahmud Sağərci yazır ki, Şah İsmayılın bu əmrindən sonra sufilər cənazənin ətini yeməyə başladılar. Hətta ölünün ətini yemək üçün bir-birinə qılınc çəkdilər. Leşxorlar kimi, cənazəni yemək üçün hər kəs bir tərəfə dartırdı. (Eyni qaynaq, s. 85.)

Bu kimi örnəkləri daha da saymaq mümkündür, ancaq bu qədəriylə də yetər. Yəni “Mehdi” bəkləmənin şah İsmayıl, Xumeyni kimi canavarların zühuruna şərait yaratmasını bu şəkildə görmüş oluruq. Böylə bir durumu modernitənin ruhu ilə necə əlaqələndirmək olar? Zatən modernitə bu fəlakətləri ortadan qaldırmaq və insana inanc, vicdan özgürlükləri tanımaq üçün meydana gəlmişdir. Məhəmməd Hadinin bu qorxunc tarixi tarixə gömüb, modern dünyaya keçiş üçün yazdığı bir neçə misrasını vermək yerinə düşər:

“Bu adəm oğlu qatildir, işi hərb ilə qandır həp

Əzəl gündən bəri torpaq pərişan bir cahandır həp

Bəşər tarixi qanlı sərgüzəşti adəmiyətdir

Bəşər tarixi dəhşətdir, bəşər tarixi vəhşətdir.”

Görün “Anti Axundov” məqaləsi yazarının şüuraltında necə qanlı istəklər durmaqdadır. Tamamıyla bir az öncə tarixdən örnəklərini verdiyimiz kimi: “Axundov kimi maarifçilərin üzərindən adlayıb yenidən xalqımızı qanlı fəlsəfi döyüşlərə dəvət edir.” Yəni M.F. Axundov görüşünə qarşı sonunda qılınclarını çəkirlər. Dialoq və toleransa imkan yoxdur, ola bilməz, Çünkü “Mehdi”ni mütləq haqlı və Tanrı iradəsini uyqulayan faktor kimi görənin toleransı olmaz, çünkü o artıq özünü mütləq haqlı olaraq görür. Volter tolerans qavramının 3 ünsürü olduğunu savunar: 1. “Mən” mütləq haqlı deyiləm. 2. “Sən” mütləq haqsız deyilsən. 3. “Mən” və “sən” arasındakı anlaşılmazlıq savaşla deyil, müzakirə və dialoqla çözülməlidir. Ancaq “mehdilik” öz leqallığını Tanrı qaynaqlı olaraq bildiyi üçün, yalnız cihad və savaşla sorunu çözmək istər. Bu istiqamətdə də öz məntiqini bu şəkildə ortaya qoyar: “Öldürsən qazisən (qəhrəmansan), ölsən şəhid!” Bu sloqanda heç bir tərəqqiyə, heç bir xoşgörüyə yer ola bilməz. Bu cihad şüarı, yalnız qan və qatillik doğurar. Bu anlayış içində insan haqlarına yer ola bilməz. Burada mücahidləri “aşiq”lər olaraq adlandırma isə əskimiş və xumeynizmin fətvalarından başqa bir şey deyildir. Bu bir xəstəlik halıdır. Bu xəstəliyi dərinləşdirən bu görüşün nominalizmi sərt qavramlar ürətmişdir.

         “Anti Axundov” yazısında keçən “tağut” qavramı nə deməkdir? Bu anlayış hər hansı bir hadisəyə fanatizmin məntiqi ilə yanaşmaqdan başqa bir şey deyildir. “Tağut” yəni islamdan çıxmış, yəni islama qarşı “yağı” olmuş. Bu səbəbdən də onun məhv olması vacibdir. Bunun da adına inqilab deyilir. İştə daima inqilab, daima savaş demək, yəni kiminsə islam anlayışının digərlərini tağut qəbul edib məhv etməsi kimi ortaya çıxır. Məsələn, şah rejimini Xumeyni “tağut” olaraq tanımlayırdı. “Ölüm aşiqləri” olaraq tanımlanan mücahidlər əslində öz ölumlərinə deyil, öldürməyə aşiq olmuşlar. Həm Xumeyni,  həm də Səddam 8 il bu şüar adı altında ortada məsum gəncləri ölümə verdilər. Fəlsəfəsi yaşamaq və yaşatmaq deyil, ölmək və öldürmək olan bir zehniyət heç bir zaman insani ola bilməz. Mədəniyət ölüm duyğularını deyil, həyat duyğularını çağrışdırar. Ənvər Sadatı da elə bu “tağutçuluq” fəlsəfəsi əsasında terror etdilər. Daha sonra zaman göstərdi ki, İsrail-Ərəb ilişkilərində Ənvər Sadatın politikası daha doğru imiş.

         Heydər Camalın ölkə idarəetmə üsuluna yeni çalarlar gətirdiyi iddia edilir. Əslində insan daha əskidən var olanı bilmədiyi zaman onu ilk dəfə duyduğunda yeni olduğunu hiss edər. “Mehdi” mərkəzli politik anlayış islam tarixində bir çox kərə denənmişdir. Hər dəfəsində də qan, cəladlıq, qatillik və fəlakət ortaya çıxmışdır. Burada XVIII əsr aydınlanma hərəkətinin öndərlərindən biri olan Volterin bu düşüncəsini vermək yerinə düşər. Volter deyir: “Bəlkə dində bəzi yaxşı və müsbət cəhətlər də ola bilər. Ancaq ağlı olan birinin təmiz adam olması üçün dinə ehtiyacı yoxdur. Tarix boyunca din toplumları istismar etmək, onları yanlış yola sürükləmək üçün vasitə olmuşdur. Din sayəsində din xadimləri və şahlar daima millətləri sömürmüşlər.” (Bax: Vil Durant, “Mədəniyət tarixi XI kitab, Volter çağı, s. 794, farsca tərcüməsi.) Tarixi təcrübələrin də göstərdiyi üzrə subyektiv və obyektiv planda sekularizasion insana rahatlıq, barış və tərəqqi gətirmişdir. Dinin insanın politik və sosial həyatından dışlanması dünyanı yaşanılır hala gətirmişdir. “İslam cümhuriyəti” kimi politik anlayış dünyada bütün insanların deyil, yalnız müsəlmanların yaşamaq haqlarının olduğunu tarix boyu və ən son da İran, taliban Əfqanıstanı, Səuduyə Ərəbistan və digər islam ölkələri timsalında isbat etmişdir. İslam cümhuriyəti bir siyasi teori və davranış şəkli olaraq insan haqlarını deyil, islam haqlarını tanıyar. İlk 4 xəlifə zamanında belə, müsəlman olmayanlar daha çox vergi ödəyərək müsəlman olmamanın cəzasını ödəyirdilər. Yəni bu zeniyətə görə, müsəlman olmamaq suç sayılmışdır. İnsan nə qədər geri qalmış olmalıdır ki, “islamın dışında yaxşılıq, gözəllik, insanlıq və ədalət yoxdur” ideyasına inansın. İslam dünyası bir tək Mahatma Qandi kimi lider yetişdirə bilmədi. Qandi isə müsəlman deyildi. Gerçəklik isə göstərir ki, insan haqları, ədalət, qadın haqları, hüquq anlayışı yalnız müsəlman ölkələrdə yoxdur, müsəlman ölkələrin dışında ədalət və tərəqqi var. Hətta islam ölkələrində edamdan, zülmdən, ədalətsizlikdən qaçan insanlara da modern mədəniyət sahib çıxır. Çünkü “Anti Axundov” məqaləsi yazarının anlatdığının tam tərsinə olaraq din mərkəzli politikanın modernitə ilə bir əlaqəsi yoxdur və “Mehdi” bəkləmənin kəsinliklə modernitə qarşıtı bir gericilik olduğu ortadadır. 

“Anti Axundov” yazısında verilən bilgilərə görə, əslində Heydər Camal heç də yeni bir şey söyləmir, islam ölkələrinin başına dərd olan, gəlişmələrini əngəlləyən, onları islam orta çağında saxlayan din mərkəzli siyasi fanatizmi yeni metodla anlatmaq istəmişdir. Burada yeni olaraq görünən onun Qərbdən aldığı anlatma metodudur, məzmun yeni deyildir.

Son söz

Cəhalətlə amansızca savaşan alman filosof Nitşe deyir: “Ey insanlar, mən sizin yolunuzda duran ən böyük əngəli ortadan qaldırdım. Allahın öldüyü xəbərini sizə çatdırıram. Allah öldü! Artıq rahat yaşaya bilər, böyük hədəflərin arxasınca cəsarətlə gedə bilərsiniz. Sizin hərəkətinizi əngəlləyəcək heç bir şey qalmadı.”

Nitşenin bu mesajını islam şərqinə bu şəkildə çatdırmaq olar: “Ey müsəlmanlar, bilmiş olun ki, “Mehdi” gəlməyəcək. O bir mif idi. Bu mifin ömrü sona çatmışdır. Artıq Mehdidən yardım və qurtuluş ümidini bəkləməyin. Öz işlərinizi öz ağlınızla edin. Mehdi heç bir zaman gəlməyəcəkdir. Mehdi əngəli artıq qarşınızdan götürülmüşdür. Uzaq diyarlara səfər edin! Planetlərə yüksəlin! Elmlə uğraşın! Çünkü Mehdi gəlməyəcək. O heç əvvəldən də yox idi. Sizin cəhalətiniz onu var etmişdi. Aydınlıqlar sizi bəkləyir.”

07.04.08



* Quzey Azərbaycanda baş qaldıran dini fanatizm Azərbaycan tarixində sekular aydınları hədəf almağa başlamışdır. Bakıda Alma qəzetinin keçən sayında “Anti Axundov” adlı bir yazı yayınlanmışdır: http://almaqezeti.com/?mod=view&id=2686. Azərbaycan düşüncə həyatında bu kimi baxışların önəmi dolayısıyla bu mözuyla ilgili dəyərələndirməmi oxucuların hüzurlarına təqdim edirəm.


Sağlam diskussiya təkamül deməkdir

 

İran parlamentinə seçkilərlə bağlı azərbaycanlıların mövqeyi kütləvi informasiya, o sıradan internet saytlarında önəmli mübahisələrə nədən oldu. Bu mübahisələr gündəlik siyasi və ictimai fəaliyyətimizin ayrılmaz bölümüdür. Diskussiya Azərbaycan millətinin milli mübarizəsinin uğurla nəticələnməsini sığortalayan amillərdən biridir. Diskussiyasız  hərəkatın nəzəri əsaslarını formalaşdırmaq və gəlişdirmək mümkün deyil.

 

Bu baxımdan, seçkilərlə bağlı mənim fikirlərime, münasibət bildirənlərə çox sağ olun deyirəm və onlarında fikrinə sayğı ilə yanaşıram.

 

Diskussiya cəmiyyətin təkamül prinsiplərindən biri və əsası olduğu üçün onun aparılma tərzi özünə məxsus mədəniyyət tələb edir. Misal üçün, irəli sürülən fikirlərin necəliyindən asılı olmayaraq, taxma adla yazılan yazılar tərəfimizdən ciddi qarşılana bilməz. Hər hansı nağıl, hekayə, ədəbi və bədii yazıları taxma adla yazmaq olar, lakin, millətin və vətənin taleyinə aid yürüdülən siyasi fikir haqda birbaşa məsuliyyət daşıyan şəxs və yaxud qurum olmalıdır.

 

M . Çətin adlı taxma adla çıxış edən fərd mənim “ Məşrutə hərəkatının təcrübələrindən “  adlı məqaləm haqda da bir yazı yazmışdır.

Öncə onu deyim ki, bu yazının izinə düşüb onu incələmək olmaz. Ona görə ki, bu yazı jurnalistika qayda-qanunlarına tabe deyil. Bu “ məqalə” yazı və yanaşma tərzinə, eləcə də,   siyasi məsələlərə münasibət baxımından jurnalistika və dialoq mədəniyyətindən uzaqdır.

 

 Biz Azərbaycan jurnalistika məktəbinin ənənələri ilə ayaqlaşmayan, ona eybəcərlik gətirən, insanların şəxsiyyətini sual işarəsi altına aparmağa cəhd edən, yazılara münasibət bildirmək məcburiyyətində deyilik.

Toplum arasında mədəni davranmağı bacarmayan “ dəstələrin “ siyasi fəaliyyəti elə bu başdan iflasa uğramışdır. Azərbaycan milli hərəkatının problemi hər hansı bir fərd deyil, bəlkə cərəyanlar və onların fikirləridir.

 

1918-ci il Azərbaycan xalq Cümhuriyyətinə qarşı döyüşən başı pozuq dəstəyə başçılıq edən bir Qatır  Məmməd var idi. Müsavat hökuməti Qatır Məmmədi öldürsə də, özünü qurtara bilmədi, çünki Müsavat Dövlətinin problemi Qatır Məmmədlə deyildi, bəlkə Qatır Məmmədin təmsil etdiyi Rusiyanın Bolşevik cərəyanı ilə idi. Bu mənada bizim də çətinliyimiz fərdlərlə  deyil, bəlkə onların təmsil etdikləri cərəyanla olmalıdır.

 

Siyasi fəaliyyətlə məşğul olan adam üçün taxma ad qeyri ciddilik və özünə inamsızlıq əlamətidir. Özünə və fikrinə inamı olan şəxs mövqeyini ortaya qoymalı, dediyi sözlər haqda məsuliyyət daşıdığını bildirməlidir.

 

Semed Niknam

2008-04-03       

azadtribun


نویسنده: ناصر پورپیرار شنبه 3 شهریور1386 ساعت: 22:29

آقای مهدی. تاریخ تمدن منطقه هیچ قوم کهن بومی با هیچ نامی برای ترکیه نمی شناسد. هویت فعلی ترکیه با ورود عثمانیان شکل گرفته، چنان که هویت امروز ایرانیان، پس از پوریم، با صفویه آغاز می شود. این را هم بدانید که فاصله ی تشکیل نهایی امپراتوری عثمانی در ترکیه با تشکل صفویه در ایران فقط 100 سال است. ماقبل عثمانیان هم ترکیه فقط شاهد صورت بندی روم شرقی به جای رم غربی پس از شکست آن امپراتوری از مسیحیان و قبایل شمالی بوده است. چنان که پیش از صفویه و پس از پوزیم هم سرزمین ایران فقط و فقط تجمع های ناشی از مهاجرت یونانیان را به خود دیده است!!! گرچه در این باب اسناد و مستندات کافی نداریم، اما شاید بتوان لااقل بخش شرقی ترکیه ی کهن را قسمتی از آشور و یا اورارتو دانست

http://www.narina.ir/


ارشادیزه کردن زبان

بهمن طاوسی


در سیاحتنامه‌ی ابراهیم بیگ زین‌العابدین مراغه‌ای جایی شمس‌الشعرایی صله بگیر که شعر نزد دربار می‌برد در حضور جمعی که از قضا راوی سیاحتنامه نیز میانشان حضور دارد، شعری می‌خواند. راوی در میان شعر‌خوانی این شمس‌الشعرا، فریاد اعتراض برمی‌آورد. اعتراض راوی در آنجا به زبانی است که جهان موجود را مصادره خود می‌کند و در خود وارونه می‌کند. زبانی که به جای گفتن از زغال معدنی، از خال لب می‌گوید، به جای درختان گردو و کاج مازنداران از قامت چون سرو و شمشاد می‌گوید، به جای سوتِ راه‌آهن از نوای عندلیب گلزار و به جای شمع کافوری از شمع و پروانه می‌گوید یا به جای کشت چغندر از شیرین لبان می‌گوید.

مراغه‌ای در این فصل از کتاب، همسو با خواستگاه سیاسی غالب مشروطه دقیقاً همین زبان سیستماتیک مصادره‌گرانه و در اینجا غیر رسانه‌ای را هدف می‌گیرد. زبانی که ضرورت اقتصادی، فرهنگی و سیاسی را در خود وارونه، جعل و بدل به رومانتیسمی ادبی می‌کند.

ریشه‌شناسی زبان ارشادیزه رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی، ما را رهنمون به منابع متفاوتی می‌کند. از همین نوع رومانتیسم شمس‌الشعرایی گرفته تا ادبیاتِ دفاع مقدس. به نمونه‌ای دیگر توجه کنید.

صداهای متفاوتی در رسانه‌های تهران واقعه‌ی هواپیمایی را که چندی پیش چون همیشه بر اثر «نقص فنی» در یکی از شهرک‌های نیروی هوایی سقوط کرد و منجر به کشته شدن قریب به صد نفر خبرنگار شد، گزارش دادند. به دو نمونه از اولین واکنش‌های مسوولان دولت توجه کنید:


یاران چه غریبانه رفتند از این خانه
کبوترهای عاشق و بی‌صبر ما مشتاقانه به آسمان حضرت دوست پرکشیدند، شهادتشان را تبریک و تسلیت می‌گوییم.

ریشه‌ی این ادبیات را به سهولت می‌توان در ادبیات دفاع مقدس و ادبیاتی که طی سی سال هر واقعه و حادثه‌ی از این دست را با مسکوت گذاشتن آسیب شناسی و ضروریات اینچنین وارونه و بدل به یک ماهیت معنوی کرده است، یافت. جعبه‌ی سیاه این هواپیما‌ها و هر واقعیتی به‌عنوان معنای پروتاریخمند همواره در قبال «̴