ساراب شهريندن اولان يازيچي و ژورناليست مرتضی نگاهی چوخداندير کي آذربايجانلي اولدوغوندان يارارلانيب و چوخلو دانيشيغ آپاريب، تارتياشما ياراديب. آنجاق اوندا بير اينانج واردير کي منيم خوشوما گئتمير، او دا بودور کي او دئيير بيزلر ايرانلي تورکوک! بو سؤز منجه چوخ ساچما و تهلوکه لي گلير

داها اؤنجه فارس ديلينده يازديغيم بير مقاله ده بو قونويا توخوناراق، جناب نگاهی نين بو تئرميني، اؤزو دئميشکن اؤزونون ياراتديغي بو تئرميني قوللانماسي آذربايجان و تورکلر اوچون تهلوکه ليدير. ميثال اولاراقدا، احمد کسروي نين آذري تئرميني ياراتماسي، يا خود تهريف ائتمه سيني آچيقلاميشديم

فارس يازمشديم دئديم بؤيوک شاعيريميز شهريار ياديما دوشدي. شهريار بير شعرينده دئيير کي: تورکي دئديم اوخوسونلار اؤزلري! منده او مقاله ني فارسجا يازديم کي اؤزلري اوخوسونلار! او “اؤزلري” ايله بو “اؤزلري” آراسيندا اوزون مسافه وار

يئري گلميشکن بو آذري تئرمينينه بير داها توخونماق يارارلي اولور

بير چوخلو سويداشيميز “آذري” کليمه سينه هسساس اولوبلار و اونا قارشي چوخ آغير تپکي گؤستريرلر. بونلارين چوخو اؤزلرين ” توران ” چي آدلانديرانلارديلار! بونلار آذربايجان تورکلرينه “آذري” دئينلري ساتقين، مانقورت، فارسلاشميش و حتّی خايين آدلانديريرلار. اونلارين اينانجينا گؤره، “آذري” کليمه سي “آذر” + “ي” دن اولوشوبدور. “آذر” فارس ديلينده “اود” آنلامينا گلير و “ي” اکي اونا تابعيت وئرير. ياني “آذري” دئمک “آذره تابع اولان” و يا “آذردن اولان” شئي يا شخص آنلاميندا اولماليدير. فارسلار آذربايجان آدينادا فارس آنلام تاپيب و اونا “آذر” + “بايقان” ديييرلر، ياني “اود ساخلانان يئر” . بونا سوبوت اولاراق، زردوشت پئيغمبري و اونون گتيرديگي دينه ايشاره ائديرلر. آذربايجاندا بير چوخلو اوت معبدي وارميش کي هاميسينا فارس کيمليگي وئريليبدير

بو اولدوقجا قارماشيق بير قونودور آنجاق آيدين اولان بودور کي “آذر” کليمه سي فارسلارين “اود” دئديکلري يوخ، کي “آز” + “ار” ياني “آز ساواشجيسي دئمک اولماليدير. ياني بو سؤزجوکده اولان آنلام، ايکي طرفدن تارتيلماليدير، آما دييه سن فارسلا بو ساواشدا داها چوخ قازانماغا ياخينلاشيبلار. ندن کي آذربايجانلي بؤيوک عاليملردن بير سيراسي بيله آذري کليمه سينه قارشي اولوبلار. آما فارسلار هاميسي “آذري” “بيزيمکيدير” سؤزوندن ال چکمييبلر

آذر کليمه سي نين آنلامين آچيقلاديقدان سونرا، “ي” اکي هاردان گليبدير قونوساو آچيلماليدير. بيلديگينيز کيمي باتي گزرلري و آراشديرماچيلاري نين آياغي دوغويا آچيلاندان بري، بير چوخلو ديييشيملر مئيدانا گليب. بونلارين بير چوخو حتّی ميلتلرين گله جگين و گئچميشين تماميله دييشيب. ميثال اوچون فارسلارا پارلاق بير گئچميش وئريليب و عربلره بربرليک! ندن کي بير سيرا اينانجا گؤره، عربلر جووودلري سينسيديبلر آنجاق پارسلار (فارس) اونلاري زولمدن قورتاريبلار

بونا باخاراق، گؤروروک کي آذري کليمه سي فارسلاشميش يوخ کي لاتينلشميش آلينماليدير. اؤرنيين، باتي اينگيليس ديلينده، “پاکيستانلي اينسانا يا اورونه “پاکيستاني” ياني “پاکيستان” + “ي” دئييلير. يا باشقا اؤرنک، سون ايللرده سالديريلارا اوغراييب داغيلان ايکي اولکه ني دئمک بلکي داها قولاي اولور. عراق و افغانيستان! باتيدا عراقلي اينسانا “ايراق” + “ي” و افغان اينسانينا “افغان” + “ي” دئييلير

سانيرام بير آز قونو آيدينلاشيب. ياني کي آذري بير فارس کليمه سي يوخ، بلکي لاتينلشميش تورک کليمه سيدير. اونادا هئچ سورون چيخارتماق يارارلي اولمادايغي بلليدير. ندن کي بو سؤز چوخدان بري قوللانلب و قوللانيلاجاقدير بيله. آما اؤنملي يئر بوراسيدير کي فارسلار بونون اؤزلرينه قازانديران يئريندن توتوبلار و بيزلري پارچالاماغدا قوللانيرلار. اونلار دئيير سيز تورک دييرسيز، بيز 100 ايل آتيليب دوشوروک ايثبات ائدک کي بيز تورکوک! اونلار دئيير آذري ياني فارس، بيز بير بيريميزي بودوروق کي سن ندن آذري کليمه سين قوللانيرسان

بير آز آچيق گؤزله باخارساق اَير، بو قونودان اؤز قازانجيميزا يارارلانا بيليريک

قوي فارس دئسين آذري، بيزده دئه يک آذري، اونون دئديگي آذري اوچون الينده فاکتي يوخ، اونون دئديگي آذري ديلينده دانيشان يوخ، اونون دئديگي آذري تاريخدن اثر يوخ و.س. آنجاق، بيزيم دئديگيميز آذري ياشايير، بيزيم آذري دانيشير، بيزيم آذري تاريخده وار و هله ده آبيده لري و اثرلري مئوجوددور. بيزيم آذري تورک ميلتيندن اولان بير پارچادير

تورانچي سويداشلارا گلينجه، اونلار آذري کليمه سين فارس بيليب و اونا تپکي گؤستريرلر! آما حئيرت کي توران کليمه سي نين هانچي ديلدن اولماسي و اونون آنلامي باره ده بيزه بيلگي وئرميرلر! سيزجه توران کليمه سي هانچي ديله عايددير و آنلامي ندير؟ نه زاماندان بري ايشه آلينير و کيملر اونو هانچي نييتله ايشه آلير؟

ايندي گلک مقاله نين يازماسينا بهانه اولان سويداشين ايشلرينه

سايين مرتضی نگاهی هر دانيشيغيندا و هر يازيسيندا اؤزون، و طبیعي کي بيزلري و توم آذربايجان تورکلري داخيل اولاراق، ايرانلي تورک (ترک ايراني) آدلانديرير

قونويا گئچميشده کي فارس ديلينده يازيمدا بئله توخوندوم کي اگر بو تئرميني اونايلاييرساقسا، ايلک اونجه ايران کليمه سين اونايلاميش اولموش اولوروق. ياني کي ايران دييه بير اولکه نين وار اولدوغو و اونون رسمي اولدوغونا اينانميش اولوروق

ايران کليمه سي و ايران آدلانان اولکه آذربايجان ميللي هرکاتيندا ان هسساس قونولاردانديلار. ايران دئديگين، فارس دئمکدير. ندن کي او اولکه ده رسمي ديل فارسجادير، اولوب بيتن فارسجادير، دوشونجه فارسجادير و گئچميشله گله جک فارس اولاجاقدير

ايندي گؤره سن کيم اؤزونه ايرانلي عادي وئره بيلير و ندن؟

منجه ايرانلي تورک تئرميني و اونا بنزر تئرمينلر يالقيز فارسلارين قازانجينا گؤره يارانيب و باشقا اينسانلارين دوشونجه سينه گيرديريلير بو تئرمينلري يازار يا ژورناليست اولان بير تورک ياراديب و قوللانيرسا، زامان زامان اونلاردان مودافيه ائديب و اونا اينانان اينسانلارا تهميل ائديرسه، دئمک تورک ميلتينه آغير ضربه وورولماقدادير. آذري کليمه سينه فارس آنلامي وئرن شووونيستلر، ايرانلي تورکو تئرميني يايماغ و رسميلشديرمک اوچون جان بيله وئره جکلر

سؤزوم بيتمه دي. آتالار دئميشکن، يالانچي آدامين هافيزه سي اولماز. يا باشقا بير آتا سؤزو، اؤزووون اينانماديغون يالاني کيمسه يه قبوللانديرا بيلمه سه ن

جناب نگاهی ايللردير کي اؤزونه ايرانلي دئييب، سون زامانلاردا و خسوسيله ده آمريکا سسي ايله ايشبيرليگينه باشلاديغيندان بري، اؤزونه ايرانلي تورکم دئييب، چيخيش ائديب، موساهيبه ائديب، توپلانتيلارا قاتيليب و يازيلار يازير. بو شخص بو قونودا بير چوخلو فارس آيدينييلا دانيشيب و تارتيشيب. حتّی بعضا اولوب کي فارسلار اونون بو سؤزونه بيله ده ير وئرمييب و اونا “سن يالقيز ايرانليسان” دئييبلر. حتّی اونا دئييبلر کي “تورک” ياني وحشي مغول، تورک ياني ايشقالچي، تورک ياني آدام اولمايان بير ياراتيق، آما، سن گؤزل بير ايرانليسان کي ۲۵۰۰ ايل (ايندي اولوب ۸۰۰۰ ايل) مدنييت صاحيبيسن، آنجاق گئچن ۱۰۰ يا ۲۰۰ ايلده سنين ديلين وحشي تورکلرين اليله ده ييشيليبدير

ياني کي، فارسلار آپ-آچيق تورک ميلتينه وحشي دئييب و اؤزلرينه بؤلگه نين صاحيبي و واريثي دئييرلر

ندن بو گونه دوشمه لييک کي بيزه بيزليگيميزي تعريف ائتسينلر؟
ندن مجبور قاليبدا، فارسلارين خوشونا گئدن تئرمينلر ياراتماليييق کي؟

منجه گرک بو اويونون تايين فارسلارين اؤز باشينا گتيرک. ميثال اوچون اونلارا دييه کي سيز فارس ده ييلسيز و پارس سيز کي ۳۰۰ ايل بوندان اول افغانيستاندان بورا گليبسيز. داها سونرا ديه ک کي سيزين ديلينيز فارس ده ييل و بو ديلي سيزلره تورکلرله عربلر دوزلديبلر! يا بونلارا بنزر يالان اولمايان ايديعالارلار، اونلارا ضربه يئنديرک

سؤز اوزاندي آما هله قونونون دادلي اولان يئرني سيزينله پايلاشماميشام! سيزده بيلسه نيز اگر، منيم کيمي هم آغلاييب و هم گوله جکسيز

دونن آمريکا سسي جناب نگاهی ايله بير دانيشيغ آپاريب*. دانيشيغشن قونوسادا ايراندا تورک آدلارين فارسلار طرفيندن ده ييشديريلمه سيدير! هله جناب نگاهی نين بو قونودا بيلگيسيز اولدوغون و وئرديکلري معلوماتين اينتئرنئتده يازيلان مقاله لردن آليب آراشديرمادان تکرار ائتديگينه توخونمورام. آنجاق دئييم کي بئلنچي دانيشيغلار يالقيز زامان دولدورور و بعضا دينله ييجيلري بير آزجيق ترپه دير، آما هئچ داياناجاغي يوخدور

باخين بو قونونون اولوشومونا! ايراندا، فارس تورک آدين ده يييشديرير! بو نه دئمکدير؟ سيزجه بو او دئمک ده ييل کي ايران ياني فارسلارين صاحيب چيخديغي تورک وارليغي؟ آخي نئجه اولور کي تورک ايرانلي اولا آما اؤز آدين قويماغا فارس اونا امر ائده؟

بو گونه قدر اگر سايين مرتضی نگاهی آنلاماييبدير کي رويالاريندا ياراتديغي ايران اونا گؤره ده ييل، بوندان سونرا آييلماسينا اومود باغلاماق بير آز عاغيلسيزليغ اولور. فارسلارين بير مثلي وار کي دئيير: “او شخص کي بيلمير و بيلمير کي بيلمير، وارليغين سونونا قدر بيليمسيزليکده قالاجاقدير!”** يا تورک آتا سؤزو دئيير کي، “ياتاني اويالتماغ اولور، آنجاق اويانماغ ايستمه يه ني اويالتماغ اولماز

سؤزو گئدن دانيشيغدا، جناب نگاهی ايران اوچون ساختا کيمليک ياراتما پروسئسلريندن دانيشير و دئيير کي رضا خان دؤنميندن بو طرفه، ايران اوچون بير ميللي کيمليک ياراتما ايشلملري باشلاييب و ايسلام جمهوریسی قورولدوقدان سونرادا عئينن دوام ائدير

ياني کي مرتضی نگاهی بئيين ياراتديغي “ايرانلي تورک” کيمليگي، بير ساختا کيمليگه دايانيبدير! تورکون دانيلماز وارليغين بير ساختا و يالان کيمليکله ده ييشن تورک اولا بيليرمي؟ دئمک اولور

ايران کليمه سي فردوسي آدلانان شاعيرين يازيلاريندان سوواي بير يئرده يوخدور، ايران چيخارتماغ اوچون قوللانيلان سؤزجوکلر ايسه هئچ بيري ايران ده ييلدير

ايران آدين تورک قاجار مملکتلرينه قويان پهلوي خانداني، بير ميث و بير اويدورما ناغيلا ايستيناد ائديبلر. اونلار حتّی ايلري گئديب و ايران کليمه سين فارس تعريف ائديبلر و بو ندندن اؤتور، بؤلگه ده ياشايان ميلتلري و توم وارليقلاري فارس ائتمه يه باشلاييبلار! بونا اصل ندن اولان ايسه، يوخاريدا سؤزو گئدن باتي بيليم آداملاري و سيياستچيلري اولوبلار

هله دانيشيغي آپاران ژورناليستين اليئولرين تورک دیلی یئرینه اويدوردوغو “آذربايجان ديلي” قوللانماسي، “ايرانين آذربايجان حيصه سي” ، “ايران آذربايجاني” و بئلنچي پوزقون سؤزلرينه توخونمادان، بو مقاله ده واز گئچيرم، آما اونلارا کسين قارشي اولمامي ائلان ائديرم

مقاله نين باشليغي فارسلاردا اولان بير سؤزدن آلينيبدير. دئييرلر بير گون بير اوغرو کندلي نين بيرينين خوروزون اؤغورلايير، خوروزو پئنجه سينين (کت) آلتيندا گيزلده رک ياخالانير! خوروزون صاحيبي دئيير منيم خوروزومو وئر! اوغرو دئيير کي حضرت عباس حقي من اوغورلامامشام! خوروز صاحيبي دئيير کي، من سنين عباس-ا آند ايچمنه اينانيم يوخسا پئنجه نين آلتيندان گؤروشن خوروزومون قويروغونا

جناب نگاهی، بيز تورک اولاراق بللي اولکه لردن وطنداشليق آلا بيليريک. آنجاق اؤز دوغما يوردوموزدا، اؤز سويداشلاريميزلا بيرليکده دانيلماز بير کيمليگه صاحيب اولوروق. تورک کيمليگي هئچ بير زامان ده ييشمز، باشقا کيمليکله قاريشماز

يازيقلار اولسون او ميلته کي اؤز کيمليگين اونوتسون

تبريزلي باي بک
۱۹/۰۱/۲۰۰۸
گلاسگو