با آقای خاتمی و جمعی از دوستان ترک کابينه رفتيم تبريز. در بين راه از يکی از نمايندگان تبريز چند لغت ترکی ياد گرفتم. برف می آمد. موقع پايين آمدن از هواپيما گفتم: چخ شخته دَه. در بين راه خلبان از آقای خاتمی خواست برود در کابين. وقتی آقای خاتمی داخل کابين بود هواپيما چند تاتکان خورد، به دوستان گفتم: وای مثل اينکه آقای خاتمی پشت فرمان نشسته. خوشبختانه چنين نبود.

در فرودگاه زير برف چه استقبالی از طرف نخبگان شهر صورت گرفته بود. پلاکاردهای زيادی برای سفر آقای خاتمی در خيابان ها بود. وقتی به محل اقامت رسيديم خبرنگاران زيادی در آنجا جمع بودند. من مصاحبه مطبوعاتی گذاشتم. بی رو در بايستی هم گفتم حتماً سفرهای آقای خاتمی انتخاباتی است. يعنی نتيجه اين سفرها و حضور گسترده مردم که همه با دلخوری از اين دولت  همراه است بايد در انتخابات معلوم شود که طرحی نو دراندازند. همان ديشب با نمايندگان گروههای اصلاح طلب جلسه بود. حرف های جالبی زدند. حرف آقای جنتی که گفته است اصل بر برائت مردم نيست خيلی تأثير منفی در جامعه گذاشته و کاملاً به معنای اين تلقی شده که شورای نگهبان و يا آقای جنتی هر کسی را خواست می تواند رد يا تأييد صلاحيت کند. در آن جلسه اين نگرانی کاملاً مشهود بود. يکی هم می گفت از آقای رفسنجانی بخواهيد که به عنوان رئيس خبرگان بر شورای نگهبان نظارت کند که چنين سليقه ای رد صلاحيت نکنند. در تبريز هم مثل همه جا بر اين باورند که اگر رد صلاحيت های غير منطقی صورت نگيرد، اصلاح طلبان رأی می آورند. صبح امروز علاوه بر جلسه با اقتصاديون، نخبگان استان جمع شده بودند. جالب بود که جمعيت بسيار زيادی از اقشار مختلف بودند، بيش از هزار نفر. جالب تر اينکه استانداری هم تابلو خيرمقدم زده بود. بعد از ظهر امروز جلسه اصلی با مردم بود. در تبريز هم مثل مشهد و شيراز جمعيت زيادی آمده بودند. هر وقت آقای خاتمی حرفی می زد که نقد شرايط فعلی بود سالن منفجر می شد. شور و شوق سالن شهيد اقدمی خيلی معنادار بود. کاملاً محسوس بود که تعصب ويژه ای روی زبان پرغنای ترکی دارند. کاش مسئولان کشور به ترک هايی که هيچگاه ايرانی بودن خود را فراموش نمی کنند برای استفاده از زبان ترکی محدوديتی قائل نمی شدند. آقای خاتمی کلی زحمت کشيد که چند کلمه ترکی صحبت کند ولی ظاهراً يا بد نوشته بودند يا بد خواند.

پزشکيان، مهرعلی زاده، عبدالعلی زاده، کلانتری و شافعی از اعضای ترک زبان کابينه همراه آقای خاتمی بودند و نمايندگان فعلی و گذشته اصلاح طلب مجلس.

ستاد برگزاری مراسم با نداشتن امکانات دولتی خيلی تلاش گسترده کرده بودند که نشان هدف داری جامعه با انگيزه اصلاحات است.

ياشاسين آذربايجان

خاتمی در جمع اصلاح‌طلبان آذربايجان شرقی در تبريز گفت: آرمان بزرگ ملت ايران به عنون پيشتاز حرکت به سوی جامعه مدنی و مردم‌سالاری در دنيای اسلام و شرق همواره اين بوده است که از سلطه ديرپای استبداد که در دوره اخير به استعمار هم متکی بوده است رهايی يابد و برسرنوشت خود حاکم شود؛ برای تحقق اين امر فداکاری‌های زيادی کرده و نهضت‌های مختلفی همراه با هزينه‌های فراوان داشته و حرکت اين ملت در جريان انقلاب اسلامی به اوج خود رسيده است.

يکی از طلايی‌ترين اصول قانون اساسی که مورد تاييد امام(ره) و مردم قرار گرفت، مساله حاکميت انسان بر سرنوشت خويش بود و انتخابات که محور کار در آن رای و رضايت و حضور مردم است، جايگاه بروز و ظهور اين خواست ملی و حق الهی است.

همه بايد بکوشند در انتخابات شرکت کنند. انتخابات نيز بايد واقعی، سالم و آزاد باشد. زيرا ايران متعلق به همه ايرانيان است و همه حق دارند و بايد حضور داشته باشند.

همه اصلاح‌طلبان دارای تفکر مشترکی هستند؛ گرچه هنوز همه ابعاد آن مشخص نيست و بايد برای آن تعريف دقيق‌تری ارايه داد؛ اصلاح‌طلبان درکنار همديگر هستند و دارای آرمان‌ها و خواست مشترک و احساس مسوليت می‌کنند اگر نتوان ازامکاناتی که قانون و انقلاب در اختيار ملت قرارداده است استفاده کرد، نمی‌توان آن خواست‌ها را عملی کرد.

ما نگران سرنوشت کشور هستيم. ايران می‌تواند جايگاه بسيار برتر و وضعيت مناسب‌تری از همه لحاظ داشته باشد و معتقدم که در اين زمينه راهکارهای مناسبی وجود دارد. تجربه گذشته وجود دارد؛ اين‌که چگونه می‌توان تهديدها را رفع و از فرصت‌ها استفاده کرد. آن‌چه مهم است، اين‌که همه بايد در عرصه حضور داشته باشند تا بتوانند با در اختيار گرفتن امکانات قانونی راهکارهای منطقی تحقق خواست‌ها را طی کنند.

نبايد کسانی احساس کنند در محدوده خاص خود بيشتر و بهتر از مردم می‌توانند مصالح را تشخيص دهند. يکی از اصول انقلاب و مردم‌سالاری اعتماد به مردم است. آيا انتخابات صحيح‌تر است يا تصميم‌گيری عده محدودی ولو با حسن نيت؟

يکی از اشتباهات مجلس ششم عدم تشخيص اولويت‌ها بود، شايد اگر اين حساسيت‌ها نبود لااقل دو لايحه راجع به انتخابات و اختيارات رياست جمهوری به سرانجام خوبی می‌رسيد.  اصلاحات يک امر تدريجی است و بايد آرام،آرام جلو رفت. در زمينه انتخابات رايزنی‌هايی در سطوح بالا شده و می‌شود که اميدوارم نگرانی‌های ملت رفع شود.

اگر جامعه با رغبت در عرصه حاضر شود و حضور چشمگير داشته باشد، با همه موانع نتيجه مورد نظر محدود کنندگان حاصل نخواهد شد و با اين حضور علی‌رغم مشکلات می‌توان به نتايج نسبی مطلوب جامع رسيد.

حتما بايد چهره‌های شناخته شده، آگاه و مسوول و روشن و با تجربه و وزين در انتخابات شرکت کنند. اگر به وفاق برسيم و نزديکی بيشتر پيدا کنيم می‌توانيم به نتايج خوب برسيم . بايد به موفقيت جبهه اصلاحات بينديشيم. اين‌که کدام حزب چه سهمی دارد مهمی نيست. بايد به مصالح ملت، انقلاب و جمهوری اسلامی انديشيد و اين رشد و شعور را نشان دهيم که می‌توانيم جبهه‌ای کار کنيم چون اگر جبهه اصلاحات پيروز شود، همه احزاب آن پيروز هستند.

هرکس پذيرفته است در چارچوب قانون اساسی فعاليت کند و جرمی مرتکب نشده باشد بايد با اطمينان بتواند نامزد شود وکسی نبايد او را از حق خود محروم کند.

هيچ‌كس و هيچ مقامی حق ندارد هيچ انسانی را با هر عقيده و مقامی وقتی كه بگويد قانون اساسی را قبول دارد و معتقد بدان است و مرتكب جرم در مراجع قضايی نشده از حق انتخاب شدن و انتخاب كردن محروم كند. اين كار به هر بهانه‌ای باشد خلاف روح قانون اساسی و شرع مقدس اسلام است. بايد با همه وجود در صحنه حضور داشته باشيم تا نگذاريم بدخواهان نظام در غياب مردم انقلاب و اسلام ما را از بين ببرند. ما به مجلس آگاه، شجاع و نيرومند نياز داريم كه بتواند بر تمامی كارهای مسوولان كشور نظارت داشته باشند.

آذربايجان كانون عشق، آزادی، ايمان، برادری و برابری روشنی است. آذربايجان از نظر جغرافيايی در ايران و از بعد تاريخی قلب ايران است.

امروز به جای حكمت معنوی هنوز در ذهن برخی جهان اسلام و كسانی كه خود را متفكران و نظريه‌پرداز اسلامی می‌نامند تحجر و واپس‌گرايی حاكم است و امروز در بخشی از جهان به جای پرستش حقيقت، ظاهر را می‌پرستند. ‌ تحجر و واپگسرايی از دردهايی است كه جهان اسلام از آن رنج می‌برند و به همين دليل است كه امام (ره) فرمودند خون دلی كه پدر پيرتان از اين متحجران مقدس‌مآب خورده از رنجی كه از رژيم شاه كشيده بيشتر است.

 دومين مشكل جهان اسلام ظاهرپرستی مدرن و فراموش كردن دين و آيين و هويت تاريخی است.

سومين مشكل جهان اسلام، اسلام‌هراسی است. اسلام‌هراسی از دهه 80 ميلادی و هنگامی كه آثار ضعف و افول در اردوگاه شرق به عنوان رقيب ديرينه امپرياليسم غرب پيدا شد، به صورت جد در دنيا مطرح شد.  بعد از اين بود كه قدرت‌های سلطه‌طلب يك جريان جنگ روانی در دنيا عليه اسلام و برای بد جلوه دادن آن و توجيه كردن تجاوزات خود انجام دادند كه امروز هم مسأله اسلام‌هراسی يكی از مصيبت‌های بزرگ دنيای امروز و مشكلات دنيای شرق است اما اين موج با يك مسأله‌ای روبرو

جهان اسلام نيازمند توسعه است و مردمسالاری متكی بر هويت دينی و فرهنگ خويش است. جهان اسلام مستحق حكومت‌های عاقل، كاردان، كارشناس و متكی بر اراده مردم و ملت‌های مسلمان و حساس به منافع مردم است. ما بايد بكوشيم تهديدها را كم كنيم و يا از بين ببريم.

در اين مراسم بارها سرود «يار دبستانی من» و «ای ايران» توسط حاضران خوانده شد و مردم با شعار ياشاسين خاتمی (زنده باد خاتمی)، ياشاسين آذربايجان (زنده باد آذربايجان) سخنان خاتمی  را تائيد کردند.